Zondag 7 juni 2026. De verrassingen volgen elkaar in rap tempo op in het Zouweboezemgebied. Weer een nieuwe insectensoort - de achtste- in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden gefotografeerd in het Zouweboezemgebied. Maar ook een bijensoort, de heidebronsgroefbij nieuw in de Vijfheerenlanden.
Maar nog een zeldzaamheid in het Zouweboezemgebied; de eerste met foto's gedocumenteerde waarneming van vertakt schaafstro (Equisetum × moorei (E. hyemale × E. ramosissimum), in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.
Afgelopen vrijdag 5 juni schreven we het volgende:
Naast de vijf soorten zweefvliegen – kustvlekoog, hommelmallota, veenglimmer, haantjesbandzweefvlieg en zilveren krieltje – de hoornaarblaaskop, is de bleke schoorsteenwesp de zevende nieuwe insectensoort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden die we in 2026 in het Zouweboezemgebied hebben gefotografeerd.
Daar komt er nu een achtste soort bij Cylindromyia brassicaria; een sluipvlieg (Tachinidae) van het Genus Cylindromyia;
Daarnaast zijn er nu zes insectensoorten die waargenomen zijn in de Alblasserwaard maar nieuw zijn in de Vijfheerenlanden: bij de zweefvliegen de vroege glimmer en de glimmende platbek, bij de sluipvliegen (Tachinidae) de wantsluipvlieg en Carcelia illiaca en een wilde bijensoort de heidebronsgroefbij. En helemaal bijzonder: na veertig jaar werd op 1 juni weer een met foto’s gedocumenteerde waarneming gedaan van een mannetje en vrouwtje hooibeestje, en dat allemaal vastgelegd in 2026 in het Zouweboezemgebied.
 |
|
 |
|
 |
|
| Cylindromyia brassicaria, een sluipvlieg (Tachinidae) van het Genus Cylindromyia, Zouweboezemgebied, 7 juni 2026. Rode stip + Z= waarneming in het Zouweboezemgebied. De achtste nieuwe insectensoort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. |
|
Cylindromyia brassicaria is de vierde nieuwe sluipvliegensoort (Tachinidae) van 2026 in het Zouweboezemgebied, en ook nieuw voor de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. De eerste twee soorten zagen we op 4 april: Tachina lurida, nieuw in de Alblasserwaard en in de Vijfheerenlanden, slechts één waarneming op 26 april 2025 in Leerdam, en de Wantssluipvlieg (Phasia hemiptera), in de Alblasserwaard maar één keer gezien op 24 augustus 2025 in Papendrecht en eveneens nieuw in de Vijfheerenlanden. De derde soort, Carcelia iliaca, zagen we op 29 april; in de Alblasserwaard was dit de tweede waarneming (de eerste op 20 april 2026 in Gorinchem), maar wel nieuw in de Vijfheerenlanden.
 |
|
 |
|
| Heidebronsgroefbij, man (Halictus confusus) op margriet, Zouweboezemgebied, 7 juni 2026. Rode stip + Z= waarneming in het Zouweboezemgebied. Rood vierkantje= kilometerhokwaarneming in de Alblasserwaard; 7 mei 2024, De Avelingen, Gorinchem en nieuw in de Vijfheerenlanden. |
|
 |
|
Franse veldwesp op gewone berenklauw in het Zouweboezemgebied, 8 juni 2026. Vandaag de eerste wespensoort op de gewone berenklauw gespot; nu is het wachten op hun parasiet uit de blaaskopvliegenfamilie (Conopidae), de stekeldrager (Abrachyglossum capitatum).
|
|
Op verschillende plekken in het Zouweboezemgebied zien we een schrale vegetatie, waar velden met vijfvingerkruid al een week lang volop in bloei staan. De bloemen groeien laag bij de grond, waardoor het met de meestal matige wind prettig is om insecten te fotograferen. Ook de insecten, vooral de zweefvliegen, vinden het fijn om beschut te foerageren. Vandaag en in de afgelopen week zagen we de volgende 22 soorten zweefvliegen op het vijfvingerkruid: blauw gitje, blinde bij, bosbijvlieg, gewone driehoekzweefvlieg, gewone fluweelzweefvlieg, gele kommazweefvlieg, glimmende platbek, grote gevlekte langlijf, grote langlijf, grote narcisvlieg, ingesnoerde waterzweefvlieg, kervelgitje, kleine bijvlieg, menuetzweefvlieg, moerasglimlijfje, moeraszweefvlieg, puntbijvlieg, snuitwaterzweefvlieg, tengere korsetzweefvlieg, terrasjeskommazweefvlieg, snorzweefvlieg en weidevlekoog.
 |
|
| Vijfvingerkruidberm, Zouweboezemgebied, 7 juni 2026. |
|
 |
|
| Terrasjeskommazweefvlieg (vrouw) op vijfvingerkruid, Zouweboezemgebied, 7 juni 2026. |
|
 |
|
 |
|
| Blauw gitje (vrouw) op vijfvingerkruid, Zouweboezemgebied, 5 en 7 juni 2026. |
|
 |
|
| Kervelgitje (man) op vijfvingerkruid, Zouweboezemgebied, 7 juni 2026. |
|
 |
|
| Glimmende platbek (man) op vijfvingerkruid, Zouweboezemgebied, 5 juni 2026. |
|
 |
|
 |
|
| Grote gevlekte langlijf (man) op vijfvingerkruid, Zouweboezemgebied, 5 juni 2026. |
|
 |
|
| Grote gevlekte langlijf (vrouw) op vijfvingerkruid, Zouweboezemgebied, 1 juni 2026. |
 |
|
| Ingesnoerde waterzweefvlieg (man) op vijfvingerkruid, Zouweboezemgebied, 5 juni 2026. |
|
 |
|
| Grote narcisvlieg (vrouw) op vijfvingerkruid, Zouweboezemgebied, 5 juni 2026. |
Nog een zeldzaamheid in het Zouweboezemgebied; de eerste met foto's gedocumenteerde waarneming van vertakt schaafstro (Equisetum × moorei (E. hyemale × E. ramosissimum), in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.
 |
|
 |
|
| Vertakt schaafstro (Equisetum × moorei (E. hyemale × E. ramosissimum), Zouweboezemgebied, 8 juni 2026. |
|
 |
 |
| Vertakt schaafstro (Equisetum x moorei), Zouweboezemgebied, 8 juni 2026. |
Vertakt schaafstro; nieuw in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.
Rode stip + Z = waarneming Zouweboezemgebied, 8 juni 2026.
Rode vierkantjes + kilometerhokwaarnemingen De Bol, Willige Langerak.
|
Zaterdag 6 juni 2026. In het Zouweboezemgebied zaten op de laatste bloemen van de hondsroos het variabel elfje en de snorzweefvlieg. Inmiddels stond de akkerkool in bloei en waren deze twee soorten zweefvliegen massaal overgestapt op deze bloeier. Tussen hen in zat ook een veranderlijke kommazweefvlieg. Vandaag werd de dertiende libellensoort gefotografeerd: de azuurwaterjuffer. Wolken Polietes meridionalis zoemden boven de koeienvlaaien van de Jersey koeien.
 |
|
| Variabel elfje en snorzweefvlieg op hondsroos, Zouweboezemgebied, 6 juni 2026. |
|
 |
|
| Variabel elfje op akkerkool, Zouweboezemgebied, 6 juni 2026. |
|
 |
|
 |
|
| Veranderlijke kommazweefvlieg (man) op akkerkool, Zouweboezemgebied, 6 juni 2026. |
|
 |
|
| Azuurwaterjuffer, Zouweboezemgebied, 6 juni 2026. Libellensoort nr. 13 van 2026. |
|
 |
|
| Roestbruine kromlijf, Zouweboezemgebied, 6 juni 2026. |
|
 |
|
| Wolken Polietes meridionalis zoemen op boven de koeienvlaaien van de Jersey koeien in het Zouweboezemgebied, 6 juni 2026. |
|
 |
|
| Gewone koekoekshommel op akkerdistel, Meerkerk, 9 juni 2026. |
|
Vrijdag 5 juni 2026 was opnieuw een dag vol verrassingen in het Zouweboezemgebied. Het begon met de ontdekking van de bleke schoorsteenwesp, nog nooit eerder gezien in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. Het eindigde met zweefvliegensoorten nummer 103 en 104 van 2026 in het gebied: het blauw gitje en het kustgitje op de reukeloze kamille. Ook het voor de tweede keer dit jaar spotten van een glimmende platbek (eerste waarneming was op 29 april) is iets wat zelden gebeurt.
Naast de vijf soorten zweefvliegen – kustvlekoog, hommelmallota, veenglimmer, haantjesbandzweefvlieg en zilveren krieltje – de hoornaarblaaskop, is de bleke schoorsteenwesp de zevende nieuwe insectensoort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden die we in 2026 in het Zouweboezemgebied hebben gefotografeerd.
Daarnaast zijn er vijf insectensoorten die waargenomen zijn in de Alblasserwaard maar nieuw zijn in de Vijfheerenlanden: bij de zweefvliegen de vroege glimmer en de glimmende platbek, bij de sluipvliegen (Tachinidae) de wantsluipvlieg en Carcelia illiaca. En helemaal bijzonder: na veertig jaar werd op 1 juni weer een met foto’s gedocumenteerde waarneming gedaan van een mannetje en vrouwtje hooibeestje, en dat allemaal vastgelegd in 2026 in het Zouweboezemgebied.
 |
|
 |
|
| Bleke schoorsteenwesp, Zouweboezemgebied, 5 juni 2026. Rode stip en Z = waarneming Zouweboezemgebied. De zevende nieuwe insectensoort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. Rode vierkantjes zijn kilometerhokwaarneming in de omgeving. |
|
 |
|
 |
|
 |
|
| Blauw gitje (man en vrouw) op reukeloze kamille Zouweboezemgebied, 5 en 9 juni 2026. Zweefvliegensoort nr. 103 van 2026. |
|
 |
|
| Kustgitje (man) op reukeloze kamille, Zouweboezemgebied, 5 juni 2026. Zweefvliegensoort nr. 104 van 2026. |
|
 |
|
| Gewoon krieltje (vrouw) op reukeloze kamille, Zouweboezemgebied, 10 juni 2026. Zweefvliegensoort nr. 105 van 2026. |
|
|
|
 |
|
| Glimmende platbek (man) op vijfvingerkruid, Zouweboezemgebied, 5 juni 2026. Eerste waarneming was op 29 april. |
|
 |
|
| Glimmende platbek, Rode stip + Z = Zouweboezemgebied, 29 april en 5 juni 2026. De tweede waarneming in de Alblasserwaard (25 juni 2025, Papendrecht) en nieuw in de Vijfheerenlanden. |
|
 |
|
 |
|
| Gewone citroenzweefvlieg (man en vrouw) op gewone berenklauw, Zouweboezemgebied, 5 en 8 juni 2026. |
|
 |
|
| Matte bandgroefbij op margriet, Zouweboezemgebied, 5 juni 2026. |
|
 |
|
 |
|
| Wormkruidbij op margriet, Zouweboezemgebied, 7 juni 2026. |
|
 |
|
| Sint-jansvlinder (copula) op knoopkruid, Zouweboezemgebied, 8 juni 2026. |
|
 |
|
 |
|
| Wilgenwespvlinder, Zouweboezemgebied, 7 juni 2026. |
|
 |
|
| Phrosia albilabris behoort tot de Familie Scathophagidae (Stront- of drekvliegen), Zouweboezemgebied, 8 juni 2026. |
|
 |
|
| De blokhoofdwesp Ectemnius continuus met prooi; gewone viltvlieg, Zouweboezemgebied, 8 juni 2026. |
|
