Laatste waarnemingenJANUARI 2026 - 3

Woensdag 7 jan. 2026. In het witte sneeuwlandschap van nu vallen roodborsten goed op. De roodborsten die je nu in Nederland tegenkomt, zijn voor een deel vogels die hier ook in de zomer broeden. De rest bestaat uit overwinteraars uit Scandinavië, Duitsland en Polen. Het deel van de Nederlandse broedvogelpopulatie dat niet in Nederland overwintert, vertoeft momenteel in Spanje en Portugal. De roodborst die je nu in je tuin vindt, kan dus een andere zijn dan die in de zomer, maar dat hoeft niet. Roodborsten zijn erg territoriale vogels. Ze tolereren geen andere roodborsten in hun territorium, dus ze zullen bezoekers fel wegjagen. 

roodborstinvensterraamconifeervoederplaatsachtertuinmeerkerk07012026 2  
roodborstindesneeuwvoederplaatsachtertuinmeerkerk07012026 4  
roodborstindesneeuwvoederplaatsachtertuinmeerkerk07012026 2  
roodborstinvensterraamconifeervoederplaatsachtertuinmeerkerk07012026 1  
Roodborst, voederplaats achtertuin Meerkerk, 7 jan. 2026.  

Vanwege de vele sneeuw (15-20 cm) sinds zaterdag 3 jan. gaan we bij zonnige momenten wandelen. Nog geen 2 km van mijn huis kan je de prachtigste natuurplaatsjes maken van knotwilgen, pestbosje en hazen (circa 20 ex.) in een sneeuwlandschap en van de vogels o.a. de grote zilverreiger, goudhaan, staartmees, grote bonte specht en torenvalk.

goudhaanburggraafmeerkerk03012026 5  
goudhaanburggraafmeerkerk03012026 6  
goudhaanmiddagdutjeburggraafmeerkerk03012026  
Vanmiddag waren bij de door de zon beschenen bosrand staartmezen en een goudhaan druk op zoek naar insecten. De goudhaan bleef geen moment stil, tot de slaap haar overmande. Opeens bleef ze zitten en deed een middagdutje in de warme middagzon, Burggraaf, Meerkerk, 3 jan. 2026.

Vuurgoudhaan en goudhaan; de twee allerkleinste vogels van ons land. Want vuurgoudhaan en goudhaan zijn allebei slechts zo’n 9 centimeter lang. Ze wegen iets meer dan een suikerklontje, 5-6 gram gemiddeld. Vooral in de winter kunt u deze superschattige vogels overal tegenkomen.

Beide goudhanen zijn typische bosvogels. Maar op trek en in de winter kunnen ze ook in je tuin opduiken. Voorwaarde is wel dat er minimaal een (naald)boom staat. De vuurgoudhaan is de zeldzamere van de twee.

Dat geldt ook tijdens de broedtijd in de lente. Dan zijn ze te vinden op de zandgronden; vuurgoudhaan in gemengd bos of puur loofbos en goudhaan uitsluitend in naaldbos.

vuurgoudhaanbotanischetuinenutrecht19022024 7  
In het winterhalfjaar kan de vuurgoudhaan met de witte oogstreep overal in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden gezien worden! Maar altijd een foto maken.........   
goudhaanburggraafmeerkerk03012026 3  
Want meestal staat er dan een goudhaan (de man met wat rood in de gele kruin) met wit rond de ogen op de foto.  
knotwilgenindesneeuwburggraafmeerkerk05012026  
pestbosjeburggraafmeerkerk05012026 2  
Knotwilgen en pestbosje, Burggraaf Meerkerk, 5 jan. 2026.  
 hazenindesneeuwburggraafmeerkerk05012026 4  
haasindesneeuwburggraafmeerkerk06012026 1  
hazeninhunsneeuwlegerburggraafmeerkerk06012026  
haasindesneeuwburggraafmeerkerk06012026 2  
hazenindesneeuwburggraafmeerkerk06012026 1  
hazenindesneeuwburggraafmeerkerk06012026 2  
hazenindesneeuwburggraafmeerkerk05012026 1  
 Hazen in de sneeuw, Burggraaf Meerkerk, 5 en 6 jan. 2026.  
grotezilverreigerinsneeuwburggraafmeerkerk06012026 1  
grotezilverreigerinsneeuwburggraafmeerkerk06012026 2  
gotezilverreigerinsneeuwburggraafmeerkerk06012026 3  
grotezilverreigerindesneeuwburggraafmeerkerk03012026 1  
Grote zilverreiger, Burggraaf Meerkerk, 3 en 6 jan. 2026.  
staartmeesburggraafmeerkerk03012026 1  
staartmeesburggraafmeerkerk03012026 4  
staartmeesburggraafmeerkerk03012026 2  
staartmeesburggraafmeerkerk03012026 3  
Staartmees, Burggraaf Meerkerk, 5 jan. 2026.  
winterkoninginknotwilgburggraafmeerkerk06012026  
Winterkoning in knotwilg, Burggraaf Meerkerk, 6 jan. 2026.  
spreeuwmeerkerk06012026  
Spreeuw, Meerkerk, 6 jan. 2026.  
gtotebontespechtburggraafmeerkerk05012026 1  
gtotebontespechtburggraafmeerkerk05012026 2  
 Grote bonte specht, Burggraaf Meerkerk, 5 jan. 2026.  
torenvalkburggraafmeerkerk05012026 1  
torenvalkburggraafmeerkerk05012026 2  
 Torenvalk, Burggraaf Meerkerk, 5 jan. 2026.     Het jaar 2025 was het "JAAR VAN DE TORENVALK".   
fazantenhaaninsneeuwburggraafmeerkerk01062026  
Fazantenhaan in sneeuw, Burggraaf Meerkerk, 1 jan. 2026.  
brandganzensneeuwtrekburggraafmeerkerk06012026  
Brandganzen op sneeuwtrek, Burggraaf Meerkerk, 6 jan. 2026.  
roodborstvoederplaatsachtertuinmeerkerk06012026  
Roodborst op voederplaats achtertuin, Meerkerk, 6 jan. 2026.   
koolmeesindegroteklitachtertuinmeerkerk06012026  
Op de voederplaats in mijn achtertuin werden tijdens deze sneeuwperiode de koolmees, pimpelmees, roodborst, merel en heggenmus gezien, Meerkerk, 6 jan. 2026.   

2026 / JAAR VAN DE STEENUIL.

Dinsdag 6 jan. 2026. De Steenuil is dan misschien de kleinste uil van Nederland wat zijn formaat betreft, voor zijn populariteit geldt dat zeker niet. Deze charismatische soort met zijn sprekende blik is altijd een feest om te mogen aanschouwen. Helaas zien we tegenwoordig veel minder Steenuilen op rasterpaaltjes of oude schuurtjes zitten dan vroeger. Samen met Vogelbescherming en STONE vraagt Sovon daarom in 2026 extra aandacht voor de Steenuil.

In de eerste helft van de twintigste eeuw was de Steenuil in ons land een algemene broedvogel, die alleen op de Waddeneilanden ontbrak. Inmiddels is zowel zijn verspreiding als de populatiegrootte sterk afgenomen. In de jaren vijftig werd de populatie nog op 25.000 paren geschat, terwijl de meest recente schatting (2018-2020) uitgaat van 8000-9500 paren. Deze terugloop heeft alles te maken met de intensivering van de landbouw. De Steenuil is namelijk gebonden aan kleinschalig, halfopen agrarisch landschap. Daardoor komt hij tegenwoordig vooral nog voor in regio’s waar dit type cultuurlandschap nog te vinden is, zoals de Achterhoek, Twente en delen van Noord-Brabant en het rivierengebied. 

Sovon zal het komende jaar verschillende onderzoeken uitvoeren, waaronder een analyse van de verschillen in overleving tussen zand- en kleigrond. Op de zandgronden van ons land doet de Steenuil het namelijk beter. Op die manier hopen we beter te weten hoe we de Steenuil in Nederland het beste kunnen helpen. 

Jij kan ook meedoen met het onderzoek er zijn twee onderzoeksprojecten in 2026.

steenuil alblasserwaard 010110 steenuil lekdijk 14032013
steenuil vijfheerenlanden 15042013 1 steenuil vijfheerenlanden 15042013 2
steenuil alblasserwaard 31032013 2 steenuil alblasserwaard 31032013 3
steenuilalblasserwaard221220091 steenuilalblasserwaard221220092
steenuilbetuwe22042015 2 steenuilbetuwe22042015 1
steenuilbetuwe22042015 3 steenuilvijfheerenlanden15042013
steenuilinknotwilg20012017  
steenuilvechten18042024  
steenuilnoordeloos30122017  
steenuilmetmeikevervierakkers30052022  
steenuillekuiterwaardvijfheerenlanden18022025  
STEENUIL.  

 

VERVOLG: JANUARI 2026 - 2