april 2009-1
Ze zijn er weer! De attractie van de Zouweboezem: Grauwe ganzenpullen.
Dinsdag 7 april 2009. Was de Zouweboezem enkele decennia geleden alom bekend om haar rijke broedpopulatie Woudapen, Roerdompen, Purperreigers en Grote karekieten tegenwoordig is het verworden tot het Ganzenbolwerk van de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. De laatste decennia is het alom Ganzen, Ganzen en nog eens Ganzen er is een almaar uitdijende broedpopulatie van Grauwe-, Canadese-, Nijl- en Kolganzen en zijn voor mij inmiddels de Woudapen, Roerdompen en Grote karekieten verdwenen.
Om de natuurwaarden toch maar wat op te krikken heeft de Zouweboezem als toekomstig Natura2000-gebied op papier de grootste broed- en voortplantingspopulatie van de Purperreiger, Roerdomp, Zwarte Stern, Waterral, Porseleinhoen, Grote modderkruiper, Ringslang en Kamsalamander van de Wereld, maar dat is dus allemaal bedrog.
Maar de natuurliefhebbers vinden het fantastisch en komen van heinde en verre naar de Zouweboezem om te genieten van deze grootse attractie in het voorjaar, de pullen van de Grauwe-, Canadese-, Nijl- en Kolganzen, soms is het file genieten zo druk is het......
 |
 |
 |
 |
|
en om de attractie accent te geven worden de Ganzenpullen bijgevoerd met fluoriderend voedsel waardoor de pullen nog beter in de schijnwerpers staan en nog meer bekijks trekken.... |
De heikikker in het voorjaar.
 |
 |
 |
 |
 |
|
| De Heikikker in het voorjaar. |
Nu (al): Gekraagde Roodstaarten. Zie www.natuurbericht.nl
Bericht uitgegeven door SOVON op dinsdag 7 april 2009
Het lijkt nog wat aan de vroege kant, maar de eerste Gekraagde Roodstaarten zijn ook al weer gehoord. Het gaat nu hard met de terugkomst van de Afrikagangers, waarvan de Gekraagde Roodstaart er een is.
Vanaf 3 april werden de Gekraagde Roodstaarten in deze regio gezien en gehoord in de Dordtse-, Sliedrechtse - en Brabantse Biesbosch en langs de rivier de Waal bij Slot Loevestein.
De Gekraagde Roodstaart is onbetwist een van de mooiste vogels van ons land. Met het zwart, grijs, een vleugje wit bij het oog en het roestbruin op de buik en staart is het de parel van het (gemengde) bos. Normaal gesproken komen de eerste aan rond 15 april, maar de laatste dagen zijn er eigenlijk al opvallend veel gehoord. Doorgaans keren de eerste exemplaren terug op de beste plekken van voorgaande jaren. De later komers moeten het dan doen met minder geschikte plekken.
De zang van de Gekraagde Roodstaart is eenmaal bekend, niet zo moeilijk te onthouden. Het is een vrolijk riedeltje met enige melancholie erin. Het mannetje zingt vanaf het vroege ochtendgloren tot enkele uren erna.
Ze hebben een voorkeur voor gemengd maar ook wel loofbossen, boomgaarden, grote tuinen en parken. Op een enkele plek zitten ze ook wel in arme naaldbossen met wat open plekken erin. Broeden doen ze in holtes in bomen. Helaas loopt de landelijke populatie langzaam terug. Tekst: Harvey van Diek, SOVON Vogelonderzoek Nederland
Dagvlinders, Zweefvliegen en Sprinkhanen in de Vijfheerenlanden.
Maandag 6 april 2009. Het werd weer een heerlijke voorjaarsdag met Dagvlinders, Sprinkhanen en Zweefvliegen in de Vijfheerenlanden.
Van de Dagvlinders zagen we voor het eerst in 2009 het Boomblauwtje en de al eerder geziene Gehakkelde aurelia, Kleine vos, Dagpauwoog en het Klein koolwitje.
 |
 |
| Boomblauwtje |
In deze regio zijn tot heden de volgende 9 soorten Dagvlinders gezien: Atalanta, Gehakkelde aurelia, Kleine vos, Dagpauwoog, Citroenvlinder, Groot- en Klein koolwitje, Klein geaderd witje en het Boomblauwtje. Elders in Nederland werden in de afgelopen dagen nog de volgende 4 soorten gezien, op 29 maart een Grote vos in de Duinen bij Hoek van Holland, op 1 april een Distelvlinder bij Zevenaar en op 6 april een Bont zandoogje in Gouda en een Landkaartje nabij Buurmalsen.
Van de Sprinkhanen zagen we vandaag de al eerder geziene gewoon doorntje (onzekere kalkdoorntje).
 |
|
| Gewoon doorntje (onzeker Kalkdoorntje) |
en van de Zweefvliegen het Tweekleurig- en Kervelgitje, Kleine bandzweefvlieg, Blinde bij, Kegel-, Punt- en Hommelbijvlieg en Zweefvliegensoort nr. 18 voor 2009 , de Snuitwaterzweefvlieg foeragerend op de Gewone dotterbloem. Op de foto de Snuitwaterzweefvlieg op het Speenkruid in april 2008...
 |
 |
| Tweekleurig gitje. | snuitwaterzweefvlieg op speenkruid |
op de Gewone dotterbloem zat ook een Bladhaantje behorende tot de subfamilie de Goudhaantjes, het Gestreept Moerashaantje (Prasocuris phellandrii).
 |
 |
| Gestreept Moerashaantje (Prasocuris phellandrii). |
Voorjaar rond de Emerput in Breda.
Zondag 5 april 2009. Vandaag voor een herkansing naar de 14 Geoorde Futen op de Emerput in Breda. Was het gisteren een overwegend grijze dag zonder Zweefvliegen, vanmorgen brak rond 09.00 uur de zon al door en waren de sluierzonplaatjes van de Geoorde Futen snel gemaakt....
 |
 |
 |
 |
| Geoorde fuut. |
en konden we op zoek naar de Zweefvliegen rond de plas met Wilgenbloesem en langs het Fietspad honderden Paardenbloemen. In totaal troffen we 11 soorten Zweefvliegen waarvan 5 nieuwe soorten voor 2009, de Enkele-bandzweefvlieg, Gewoon schaduwplatvoetje, Kleine bandzweefvlieg, wilgenelfje en de Gewone pendelvlieg. In de namiddag troffen we in het Zouweboezemgebied Zweefvlieg nr. 12 en 13 voor vandaag, de Tengere- en de Gewone korsetzweefvlieg. Nr. 12 is ook nieuw voor 2009.
In totaal hebben we tot 7 april 2009 al 18 soorten Zweefvliegen gezien, vorig jaar stond de teller op 7 april 2008 op 7 soorten.
 |
|
| kleine bandzweefvlieg op paardenbloem |
 |
 |
| Wilgenelfje (vrouw). |
 |
 |
| Gewone pendelvlieg. | Gewoon schaduwplatvoetje op Paardenbloem. |
 |
 |
| Tengere korsetzweefvlieg op Gewone dotterbloem. | Enkele bandzweefvlieg |
Rariteiten in het voorjaar.
Zaterdag 4 april 2009. Het zien van rariteiten dat doen ze in Vianen. Vandaag zag Jeroen geen Huis- of Gierzwaluw boven Vianen maar een Boerenzwaluw. En pa Kees heeft oog voor al wat vreemd is en maakte deze foto...
De Geoorde Fuut werd in de afgelopen dagen gezien in de Brabantse Biesbosch, Werkendam, in de Steenwaard langs de rivier de Lek tegenover Culemborg en 5 dagen later op 9 april 4 ex. baltsend op het Achterwaterschap, Nieuw-Lekkerland. Vandaag 4 april zagen we in de Emerput in Breda minimaal 14 Geoorde Futen....
Voorjaar in het Zouweboezemgebied.
Vrijdag 3 april 2009. Het Zouweboezemgebied afgezocht op Zweefvliegen. Volop bloeiend Speenkruid en maar een enkel Kervelgitje. Vandaag in bloei gezien de Gewone dotterbloem, Paardenbloem, Herik en de Pinksterbloem maar daarop geen enkele Zweefvlieg. Wel gezien de Blinde bij, Kegelbijvlieg, Puntbijvlieg en de naar de rozetten van de Speerdistels zoekende Wilgen- en Tweekleurig gitje. Nadat de voorjaarswarmte, ruim 20 graden vandaag, vorig jaar werd deze warmte pas op 26 april in De Bilt geregistreerd, voorbij was zagen we eindelijk aan het begin van de avond weer een nieuwe Zweefvliegensoort voor 2009, de Tengere korsetzweefvlieg. Van de Dagvlinders zagen we de Gehakkelde aurelia, Groot koolwitje en het Klein geaderd witje.
 |
 |
| Tengere korsetzweefvlieg. |
 |
|
| Klein geaderd witje op judaspenning |
 |
 |
| Bruine kikker | Roodwangschildpad |
 |
|
| Meeldauwlieveheersbeestje op speenkruid |
Voorjaar in het Lingegebied.
Donderdag 2 april 2009. Vandaag in het Lingebos, Vuren en langs de Linge bij Heukelum op zoek naar de Zweefvliegen en Dagvlinders. Op de Sleedoorn, Speenkruid en de Gewone dotterbloem foerageerde de Hommelbijvlieg, Blinde bij, Kegelbijvlieg en het Kervelgitje. Het Tweekleurig gitje was weer druk doende met het zoeken naar de rozetten van de Speerdistel om daarop haar eitjes af te zetten. Van de Dagvlinders zagen we de Gehakkelde aurelia, Dagpauwoog en het Klein koolwitje.
 |
 |
| Hommelbijvlieg op Sleedoorn. | Kegelbijvlieg op sleedoorn. |
 |
 |
| Tweekleurig gitje | Wilgengitje |
 |
|
| Dagpauwoog |
 |
 |
| En Kees in Vianen had dan eindelijk zijn 1e Bruine winterjuffer van 2009. | en zette hem uiteraard op de foto...... |
Voorjaar in het Zouweboezemgebied.
Woensdag 1 april 2009. Het werd weer een insectenrijk voorjaarsdag in het Zouweboezemgebied. Op de Wilgenbloesem foerageerden de Blinde bij, Kegelbijvlieg, Kervelgitje en nieuw voor 2009 de Hommelbijvlieg (vorig jaar de 1e waarneming op 9 april). Het Wilgengitje was langs de Lekdijk de eitjes aan het afzetten op het blad van de Speerdistel, daar tussendoor foerageerde ze op het Speenkruid.
Voor een overzicht van de Zweefvliegen en de Bloemen die ze dit voorjaar bezoeken zie de pagina op deze website:
Van de Dagvlinders zagen we de Gehakkelde aurelia foeragerend op de Wilgenbloesem, de Kleine vos zat beschut tegen de stevige wind te zonnen en de Dagpauwoog kwam voorbij waaien.
 |
 |
 |
|
| Hommelbijvlieg op Wilgenbloesem. |
De Wolzwevers.
Zette ik gistermiddag in Amaliastein te Vianen de Gewone wolzwever op de foto, vanmiddag langs de Lekdijk bij Ameide trof ik de Gevlekte wolzwever.
De Gewone- en de Gevlekte wolzwever komen voor bij allerlei warme randsituaties, zoals bosranden, maar ook in tuinen. Daar bezoeken ze bloemen met diepliggende nectar, waar ze met hun lange tong bij kunnen. Als een Kolibrie zweven ze daarvoor, zich stabiliserend met de voorpoten en zuigen de nectar op.
De vrouwtjes zijn vaak zwevend boven een zandvlakte aan te treffen en steken hun achterlijf telkens in het zand om de rijpe eieren met zand te bepoederen. Daarna vliegen ze naar de ingangen van nesten van Zandbijen (Andrena-soorten) zoals het Vosje (Andrena fulva) en de Grasbij om daar de eieren af te werpen. De jonge larve kruipt in het nest, vervelt daar in een trage made en leeft eerst van de stuifmeelvoorraad en consumeert daarna de Bijenlarve.
 |
 |
| Gewone wolzwever | Gevlekte wolzwever |
 |
 |
| Vosje (vrouw) op Wintermahonia. | Grasbij (vrouw) op Klein hoefblad. |
Rietzanger: algemeen, of toch niet? Zie www.natuurbericht.nl Bericht uitgegeven door SOVON op zaterdag 4 april 2009 en door mij bewerkt.
De Rietzanger terug uit Afrika wordt sinds 29 maart weer in de regio gehoord en gezien in o.a. de Zouweboezem, Achterwaterschap en de Boezems van Kinderdijk. Brabanders en Limburgers moeten helaas tevergeefs wachten: bij hen in de buurt komt hij nauwelijks voor. Eigenlijk best vreemd voor zo'n algemene vogel.
Zoals de naam al aangeeft, is de Rietzanger een soort van Riet. De vogel wordt echter ook veel gezien in ruigtes en smalle slootrandjes met een enkele Rietstengel, weelderig struikgewas en Wilgen. In ieder geval moet er water in de buurt zijn. Eigenlijk lijkt heel Nederland dus geschikt voor de Rietzanger. Lijkt, want hoewel hij in het westen en noorden van ons land zeer algemeen is, wordt hij in Oost- en Zuid-Nederland nauwelijks gezien. Dit is best vreemd aangezien ook hier ogenschijnlijk meer dan genoeg geschikt biotoop voorhanden is.
De afgelopen dagen zijn ze weer massaal teruggekomen vanuit hun overwinteringsgebieden in Afrika. Hun rollende en raspende zang is best gemakkelijk te herkennen. Tijdens het hoogtepunt van de zang vliegen ze vaak een stukje boven het Riet uit om vervolgens weer als een parachuutje te landen op een Rietstengel of in de Vlierstruik. Vergeleken met de doorgaans saai bruin gekleurde Rietvogels is de Rietzanger nog best kleurrijk. Hij heeft een mooi getekend kopje met een lichte duidelijke wenkbrauwstreep en een donker kruintje.
Mensen uit Noord- en West-Nederland veel Rietzanger luister- en kijkplezier! Tekst: Harvey van Diek, SOVON
 |
|
| Rietzanger |
vervolg: maart 2009-4