Maandag 31 augustus 2026. Zomer van 2026 breekt opnieuw een record: het hoogste warmtegetal in De Bilt.
Gisteren werd in De Bilt een gemiddelde temperatuur van 18,7 °C gemeten, wat 0,7 punten toevoegde aan het warmtegetal. Daarmee staat het huidige warmtegetal nu op 201,9, het hoogste ooit gemeten in 2026. Het warmtegetal drukt de warmte tussen 1 april en 31 oktober uit in een objectief getal. Het wordt berekend door alle graden boven de 18 °C van de gemiddelde etmaaltemperatuur bij elkaar op te tellen. Zo leverde de 18,7 °C van gisteren dus 0,7 punt extra op.
Opnieuw uniek record
In het totaal vormt de 0,7 van gisteren maar een kleine bijdrage. Toch zorgt dit ervoor dat in 2026 het hoogste warmtegetal ooit in De Bilt is gemeten. Het past perfect bij de indrukwekkende zomer die 2026 heeft gebracht. Eerder meldden we al dat deze zomer meerdere bijzondere records heeft gebroken: een gemiddelde temperatuur van 19,3 ºC, de hoogste ooit, een record van 7 extreem warme dagen (boven de 35 °C), het grootste aantal tropische dagen (boven de 30 °C) in één jaar, en in De Bilt een recordreeks van 64 warme dagen (boven de 20 °C) achter elkaar. Dat nu ook het warmtegetalrecord sneuvelt, mag dan ook geen verrassing zijn.
Het vorige record stond op naam van 2006 met 201,3 punten. Ook in 1947 (196,3), 2018 (196,0), 1995 (169,7) en 1976 (163,8) werden hoge warmtegetallen gemeten, jaren waarin de zomer veel indruk maakte. Een van de redenen dat het record dit jaar wordt verbroken, is het opvallend grote aantal warme nachten. Daardoor wordt het etmaalgemiddelde minder afgezwakt dan wanneer het ’s nachts sterk afkoelt. In 2025 leverde september ook nog 7,0 punten op en oktober 0,0 punten.
Zondag 30 augustus 2026. Vandaag voor het eerst met een klopscherm op zoek geweest naar wantsen in het Zouweboezemgebied. Uit de vegetatie langs het wandelpad werden achttien soorten geklopt, waarvan vier nieuw zijn voor het gebied: Akkerdistelnetwants, Jeneverbeskielwants, Kruiskruidnysius en Roodbruine sikkelwants.
 |
|
 |
|
| Akkerdistelnetelwants, Zouweboezemgebied, 30 aug. 2026. Nieuwe insectensoort nr. 86 in het Zouweboezemgebied in 2026. |
|
 |
|
 |
|
| Jeneverbeskielwants, Zouweboezemgebied, 30 aug. 2026. Nieuwe insectensoort nr. 87 in het Zouweboezemgebied in 2026. |
|
 |
|
 |
|
| Kruiskruidnysius, Zouweboezemgebied, 30 aug. 2026. Nieuwe insectensoort nr. 88 in het Zouweboezemgebied in 2026. |
|
 |
|
 |
|
| Roodbruine sikkelwants, Zouweboezemgebied, 30 aug. 2026. Nieuwe insectensoort nr. 89 in het Zouweboezemgebied en nieuw in de Vijfheerenlanden in 2026. |
|
Zaterdag 29 aug. 2026. De blauwe breedscheenjuffer is al jaren bezig met een opmars in Nederland en wordt op steeds meer plaatsen gezien. In de periode 2006-2010 in 433 uurhokken, periode 2011-2015 in 526, periode 2016-2020 in 680 en vanaf 2021-2026 in 895 uurhokken.
Ze wordt sinds 2016 met name langs de rivier de Linge en de Diefdijk in de Vijfheerenlanden gezien. Vorig jaar zagen we haar voor het eerst (tot nu toe éénmalig )in het Zouweboezemgebied.
 |
|
 |
|
| Blauwe breedscheenjuffer (man), Zouweboezemgebied, 1 juni 2025. Rode stippen + Z = Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. |
|
In 2026 werd de blauwe breedscheenjuffer niet meer waargenomen in het Zouweboezemgebied, maar dook de tengere pantserjuffer wel op. Daarvan was de laatste melding 7 jaar geleden in de Vijfheerenlanden, Zijderveld, op 21 augustus 2019. Opvallend genoeg hebben we de tengere pantserjuffer dit jaar zelfs twee keer gezien in het Zouweboezemgebied, hemelsbreed kilometers van elkaar verwijderd op 6 en 29 augustus 2026.
In het Zouweboezemgebied zijn vanaf juni de houtpantserjuffers te zien en te herkennen aan hun groene kleur en egaal bruine vlekje op de vleugels. Het is echter de moeite waard om met de Pentax Papilio III 8.5X21 WR-insectenkijker te kijken of alle houtpantserjuffers egaal bruine vlekken hebben die wit gezoomd zijn.
 |
|
| Houtpantserjuffer (vrouw) met egaal bruine vlekjes op de vleugels, Zouweboezemgebied, 29 aug. 2026. |
|
De eerste verrassing was de zwervende pantserjuffer met wit gezoomde vlekje op de vleugels op 28 en 29 juni 2009 in het Zouweboezemgebied.
 |
 |
| Zwervende pantserjuffer (man), Zouweboezemgebied, 28 juni 2009. |
Zwervende pantserjuffer (vrouw), Zouweboezemgebied, 29 juni 2009. |
De tweede verrassing was dit jaar op 6 en 29 augustus 2026 en zagen we de tengere pantserjuffer met wit gezoomde vlekje op de vleugels op twee verschillende plaatsen kilometers van elkaar in het Zouweboezemgebied.
 |
|
 |
|
| Tengere pantserjuffer (man), Zouweboezemgebied, 29 aug. 2026. |
|
 |
|
 |
|
| Tengere pantserjuffer (man), Zouweboezemgebied, 6 aug. 2026. |
|
|
|
|
|
Tengere pantserjuffer (man), Zouweboezemgebied, 6 en 29 aug. 2026. Rode stippen + Z = Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. Nieuwe insectensoort nr. 66 in het Zouweboezemgebied.
Er zijn maar twee waarnemingen in de regio: in de Alblasserwaard, in het Alblasserbos te Oud-Alblas op 5 augustus 2016, en in de Vijfheerenlanden in Zijderveld op 21 augustus 2019.
|
|
Zomer 2026 is de warmste ooit gemeten in Nederland
Augustus is nog niet voorbij, maar het staat vast: de zomer van 2026 is in Nederland de warmste sinds het begin van de metingen in 1901. Dat blijkt uit temperatuurgegevens van het KNMI. De afgelopen drie maanden was het gemiddeld 19,3 graden Celsius in De Bilt, waarmee het vorige record uit 2018 (18,9 graden) met bijna een halve graad werd verbroken. Nu voelt dat als een grote sprong, maar in 2050 is dit waarschijnlijk een normale zomer.
Deze zomer was voor mij een prachtige natuurervaring. Door klimaatverandering zijn er in 2026 al 85 nieuwe insectensoorten ontdekt in het Zouweboezemgebied.
Woensdag 26 en donderdag 27 augustus 2026. Afgelopen zaterdag schreven we het volgende; in de Vijfheerenlanden zijn tussen 2000 en 2026 zo’n 130 soorten wantsen waargenomen, waarvan er 90 ook in het Zouweboezemgebied voorkomen (bron: waarneming.nl). Sinds eind juli hebben we slechts vijf soorten gefotografeerd: de grijze glasvleugelwants (nieuw nummer 91), smalle randwants (nieuw nummer 92), groene schildwants, zuringrandwants en grauwe schildwants. De eerste twee soorten zijn in 2026 nieuw voor het Zouweboezemgebied.
Inmiddels hebben we 15 soorten wantsen gefotografeerd en kunnen we weer drie nieuwe wantsensoort toevoegen de alsemschaduwwants, veldsikkelwants en de kattenstaartsierblindwants en is zelfs de 20 nieuwe insectensoort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden in 2026.
Onlangs is de Veldgids wantsen verschenen, met daarin 223 van de 680 waargenomen soorten in Nederland. Daarnaast behandelt de gids ook 24 soorten die mogelijk te verwachten zijn uit aangrenzende gebieden in België en Duitsland.
Alsemschaduwwants (Lygus gemellatus), werd in 2026 als 84e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied ontdekt.
 |
|
 |
|
| Alsemschaduwwants (Lygus gemellatus), Zouweboezemgebied27082026. Veldsikkelwants (Nabis ferus), Zouweboezemgebied, 27 aug. 2026. Rode stip + Z= Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. Nieuwe soort nr. 84 in het Zouweboezemgebied. |
|
Veldsikkelwants (Nabis ferus), werd in 2026 als 83e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied ontdekt.
 |
|
 |
|
| Veldsikkelwants (Nabis ferus), Zouweboezemgebied, 27 aug. 2026. Rode stip + Z= Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. Nieuwe soort nr. 83 in het Zouweboezemgebied. |
|
Kattenstaartsierblindwants (Adelphocoris ticinensis), werd in 2026 als 82e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied ontdekt en is de 20e nieuwe insectensoort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden in 2026.
 |
|
 |
|
| Kattenstaartsierblindwants op akkerdistel, Zouweboezemgebied, 26 aug. 2026. Rode stip + Z= Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. Nieuwe soort nr. 82 in het Zouweboezemgebied en de 20e nieuwe insectensoort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden in 2026. |
|
 |
|
| Vierpuntsierblindwants op akkerdistel, Zouweboezemgebied, 26 aug. 2026. |
|
 |
|
| Bessenschildwants, Zouweboezemgebied, 26 aug. 2026. |
|
 |
|
| Weideschaduwwants op boerenwormkruid, Zouweboezemgebied, 27 aug. 2026. |
|
 |
|
| Groene dwergschaduwwants (Orthops campestris) op gewone berenklauw, Zouweboezemgebied, 27 aug. 2026. |
|
 |
|
| Koolschildwantsen, nimf (Eurydema oleracea), Zouweboezemgebied, 27 aug. 2026. |
|
Maar er werd ook een nieuwe plantensoort ontdekt in het Zouweboezemgebied; klein liefdegras (Eragrostis minor).
Klein liefdegras is een kleine grassoort die we meestal pas vinden wanneer het al echt zomer is, en dan voornamelijk in stedelijke gebieden. Vooral op plekken die, bijvoorbeeld door een bespuiting in het voorjaar, vrij worden gehouden van onkruid kunnen we later dit gras aantreffen, veelal tussen plaveisel en straatstenen. De soort wordt goed gekarakteriseerd door het open karakter van de standplaatsen, de late bloeiperiode, de aanwezigheid van kliertjes langs bladrand en op bladschede nerven, de onderste vrijstaande vertakkingen van de aartjes, en de behaarde bladschede. De kleur van de aartjes is opvallend "metallic" met een blauwpaarse gloed.
 |
|
 |
|
 |
|
| Klein liefdegras (Eragrostis minor), Zouweboezemgebied, 27 aug. 2026. Rode stip + Z= Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. Nieuwe soort nr. 85 in het Zouweboezemgebied. |
|
 |
|
| Gele kommazweefvlieg (vrouw) op cichorei, Zouweboezemgebied, 27 aug. 2026. |
|
 |
|
| Landkaartje (slapend, Zouweboezemgebied, 26 aug. 2026. |
|
 |
|
| Gewone goudoogdaas (man), Zouweboezemgebied, 27 aug. 2026. |
|
 |
|
| Stipgoudoogdaas (copula), Zouweboezemgebied, 26 aug. 2026. |
|
Dinsdag 25 augustus 2026. Vandaag langs de bosrand gepost in het Zouweboezemgebied. Op de beschut staande bloeiende akkerdistels zijn allerlei soorten insecten te zien, waaronder de gele veenzweefvlieg (nieuw nr. 81en de 6e (Thelaira nigripes) en 8e nieuwe sluipvliegensoort (Peleteria iavana) in het Zouweboezemgebied in 2026.
De gele veenzweefvlieg (Sericomyia silentis) werd in 2026 ontdekt als de 81e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied en de 33e nieuwe soort in de Vijfheerenlanden.
 |
|
 |
|
| Gele veenzweefvlieg (man) op akkerdistel, Zouweboezemgebied, 25 aug. 2026. De 81e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied en de 28e nieuwe insectensoort in de Vijfheerenlanden in 2026. |
|
 |
|
 |
|
| Scheefvlekplatvoetje (vrouw) op akkerdistel, Zouweboezemgebied, 25 aug. 2026. |
|
 |
|
| Gewone koekoekshommel, Zouweboezemgebied, 25 aug. 2026. |
|
 |
|
| Thelaira nigripes (man), Zouweboezemgebied, 25 aug. 2026. |
|
Peleteria iavana, sluipvlieg nummer 8, is in 2026 de 80e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied en de 19e nieuwe soort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.
 |
|
 |
|
| Peleteria iavana (vrouw) op akkerdistel, Zouweboezemgebied, 25 aug. 2026. Rode stip + Z= Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. Nieuwe soort nr. 80 in het Zouweboezemgebied en de 19e nieuwe insectensoort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden in 2026. |
|
Onlangs is de Veldgids wantsen verschenen, met daarin 223 van de 680 waargenomen soorten in Nederland. Daarnaast behandelt de gids ook 24 soorten die mogelijk te verwachten zijn uit aangrenzende gebieden in België en Duitsland.
 |
|
|
Zuidelijke schildwants (Peribalus strictus vernalis), Zouweboezemgebied, 25 aug. 2026.
|
|
 |
|
| Zuidelijke groene schildwants (Nezara viridula), Zouweboezemgebied, 31 juli 2026. Deze eeuw sterke uitbreiding naar het noorden in Europa. Vanaf 2013 in Nederland. |
|
Maandag 24 aug. 2026. In het Zouweboezemgebied zagen we vanaf eind mei de op hommels parasiterende blaaskopvliegen gewoon knuppeltje en roestbruine kromlijf. Tot mijn verrassing verscheen het gewoon knuppeltje na drie weken afwezigheid op 12 aug. weer in Park Vliegveld Soesterberg. Het roestbruine kromlijfje spande de kroon: na vijf weken afwezigheid zat er weer een exemplaar op de akkerdistels in het Zouweboezemgebied.
 |
|
 |
|
 |
|
| Roestbruine kromlijf, Zouweboezemgebied, 24 aug. 2026. |
|
 |
|
| Gewoon knuppeltje (vrouw) op guldenroede, Park Vliegveld Soesterberg, 12 aug. 2026. |
|
Dolichomitus-complex, een sluipwesp, werd in 2026 als 79e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied ontdekt.
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
| Dolichomitus-complex, Zouweboezemgebied, 24 aug. 2026. Rode stip + Z= Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. Nieuwe insectensoort nr. 79 in het Zouweboezemgebied in 2026. |
|
Langs de bosranden op insecten jagende paardenbijters, bruine glazenmakers en blauw glazenmakers.
 |
|
 |
|
| Paardenbijter, Zouweboezemgebied, 24 aug. 2026. |
|
 |
|
| Bruine glazenmaker, Zouweboezemgebied, 17 juli 2025 |
|
 |
|
| Blauwe glazenmaker, |
|
 |
|
| Matte bandgroefbij, Zouweboezemgebied, 24 aug. 2026. |
|
 |
|
| Tandzaadboorvlieg op madeliefje, Zouweboezemgebied, 24 aug. 2026. |
|
 |
|
| Bramensprinkhaan (man), Zouweboezemgebied, 24 aug. 2026. |
|
