september 2014-1

De Zwarte Ooievaar in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden, vervolg.

zwarte_ooievaar_juveniel_polder_autena_vianen_07092014_8.jpgzwarte_ooievaar_juveniel_polder_autena_vianen_07092014_7.jpgzwarte_ooievaar_juveniel_polder_autena_vianen_07092014_6.jpgzwarte_ooievaar_juveniel_polder_autena_vianen_07092014_4.jpgzwarte_ooievaar_juveniel_polder_autena_vianen_07092014_5.jpgzwarte_ooievaar_juveniel_polder_autena_vianen_07092014_3.jpgzwarte_ooievaar_juveniel_polder_autena_vianen_07092014_1.jpgzwarte_ooievaar_juveniel_polder_autena_vianen_07092014_2.jpg

Twee Zwarte Ooievaars, Juvenielen, Kikkers vangend, Polder Autena, Vianen, op de achtergrond (linksboven) de Herv. kerk van Hagestein, 5 t/m 7 sept. 2014. 

De Viltbijen (Epeolus) en Bonte Viltbijen (Epeolioides) in Nederland.

Donderdag 4 sept. 2014. Er worden 4 soortenViltbijen (Wadden-, Schor-, Heide- en deGewone Viltbij)en eenBonte Viltbij (Bonte Viltbij) in Nederland waargenomen. Alle vijf soortenViltbijenzijn "Koekoeksbijen".

De gastheer van deSchorviltbij(Epeolus tarsalis) is deSchorzijdebij(Colletes halophilus) en worden in resp. 10 en 51 uurhokken op de Zeeuwse- en Zuid-Hollandse schorren waargenomen. DeWaddenviltbij (Epeolus alpinus)werd in vier uurhokken en voor het laatst in 1991 waargenomen en de gastheer is deIJszijdebij (Colletes impunctatus) die wordt in 8 uurhokken waargenomen.

Dan blijven over de drie soortenViltbijen die in deze wijde regio waargenomen kunnen worden. De gastheer van deGewone Viltbij(Epeolus variegatus) is deWormkruidbij (Colletes daviesanus), de gastheer van deHeideviltbij(Epeolus cruciger) is deHeizijdebij(Colletes succinctus) en de gastheer van deBonte Viltbij(Epeoloidescoecutiens) is deGewone Slobkousbij (Macropis europaea).

gewone_viltbij_met_zwarte_achterdij_waal_vuren_16072014.jpg

Gewone Viltbij (88 uurhokken) met zwarte acherdij en de gastheer de .....

wormkruidbij_op_boerenwormkruid_lekdijk_ameide_13082014.jpg

Wormkruidbij (211 uurhokken). Beiden waargenomen op het Boerenwormkruid langs de rivier de Lek en de Waal.

heideviltbij_met_rode_achterdij_utrechtse_heuvelrug_03092014.jpg

Heideviltbij (115 uurhokken) met rode achterdij en de gastheer de .........

heizijdebij_utrechtse_heuvelrug_03092014.jpg

Heizijdebij (131 uurhokken). Beiden waargenomen op de bloeiende velden Struikhei op de Utrechtse Heuvelrug

DeBonte Viltbij(37 uurhokken) moeten we zoeken op de groeiplaatsen van deGrote wederik,waarop de gastheer deGewone slobkousbij leeft.

gewone_slobkousbij_vrouw_op_grote_wederik_zouweboezem_14072014_4.jpg

Gewone Slobkousbij (91 uurhokken) op Grote wederik. Waargenomen in het Zouweboezemgebied.  

De Struikhei staat nog in bloei: op zoek naar haar bezoekers de Heidebijen op de Utrechtse Heuvelrug.

Woensdag 3 sept. 2014. Vandaag op zoek naar de Heidebijen op de Utrechtse Heuvelrug. In de afgelopen jaren in de nazomer regelmatig met de Fiets wezen dwalen over de zandpaden op de Utrechtse Heuvelrug. Toen gezocht naar deBloemenin de bermen en haar bezoekers de Zweefvliegen. Het was genieten van de zelden geziene soorten Zweefvliegen die we toen tegen kwamen zoals  de Groene didea en de Donkergele bandzweefvlieg.  

Maar in de nazomer van 2012 was dat allemaal anders. In sept. 2012 schreef ik daar het volgende over op deze website:

"Zweefvliegen kijken op de Utrechtse Heuvelrug, dit najaar een drama.

Zaterdag 8 sept. 2012. De natuurbeheerders in Nederland zijn dol op het maaien van de bloemrijkevegetatie in het najaar. Ieder najaar schrijven we weer dat het beleid al jaren erop gericht is dat in de eerste herfstmaand alle bloemen uit de natuurgebieden worden verwijderd. Geen bloemen dan ook geen bloem bezoekende Insecten. Met het gevolg dat die onbekwame over gesubsidieerde natuurbeheerders zorg dragen voor doodse natuurgebieden al vroeg in het najaar.

Vorig jaar konden we op de Utrechtse Heuvelrug tot medio oktober vanaf de zandpaden genieten van de Bloemrijkebermen vol met Zweefvliegen zoals de Bosdidea, Dennendidea, Groenedidea, Donkergelebandzweefvlieg, Heidegitje, Paddenstoelengitje en het Dennenroetneusje.

Maar vandaag al niets meer van dat alles. De bermen waren gemaaid in de bosrand vonden we nog wat deels in de schaduw staande bloeiende Struikhei waarop een Gele Veenzweefvlieg en een Hooibeestje en op het Jacobskruiskruid een Bruingitje."

Sindsdien niet meer in de nazomer de Utrechtse Heuvelrug bezocht. 

 

 

groene_didea_vrouw_op_klein_streepzaad_natuurlijk_utrecht_19092011.jpggroene_didea_man_natuurlijk_utrecht_19092011_1.jpg

Groene didea.

donkergele_bandzweefvlieg_vrouw_op_gewoon_biggenkruid_natuurlijk_utrecht_19092011.jpgdonkergele_bandzweefvlieg_vrouw_natuurlijk_utrecht_15092011.jpg

Donkergele bandzweefvlieg. 

Er vanuit gaande dat de bloeiendeStruikheiniet wordt gemaaid vandaag dus op zoek naarHeidebijen. In de nazomerfoerageren een aantal soortenHeidebijendie aan Struikheigebonden zijn. Stellen (Gastheer/Nestparasiet) wel te verstaan. Daar het zoeken op de Struikhei zelf nogal problematisch is. Er staan veel te veel onoverzichtelijjke pollen gezocht naar de nesten.

Het eerste stel:Heidezandbij/Heidewespbij nestelen in het zand naast deStruikhei en het tweede stel is deHeizijdebij/Heideviltbijen die nestelen langs het zandpad in een steilrandje en dat was makkelijk zoeken en gevonden.

nestbiotoop_heizijdebij_en_heideviltbij_utrechtse_heuvelrug_03092014.jpg

Nestbiotoop Heizijdebij/Heideviltbij. Steilrand langs het zandpad. 

heizijdebij_utrechtse_heuvelrug_03092014.jpgheizijdebij_utrechtse_heuvelrug_03092014_2.jpgheizijdebij_utrechtse_heuvelrug_03092014_3.jpgheizijdebij_utrechtse_heuvelrug_03092014_4.jpgheizijdebij_utrechtse_heuvelrug_03092014_5.jpg

Heizijdebij.

heideviltbij_utrechtse_heuvelrug_03092014_1.jpgheideviltbij_utrechtse_heuvelrug_03092014_2.jpgheideviltbij_utrechtse_heuvelrug_03092014_3.jpg

Heideviltbij. 

Op de veldenKleine leeuwentand foerageerden deWitkopdwergzandbij, Biggenkruidgroefbijen nieuw in 2014 de Heidebronsgroefbij.

heidebronsgroefbij_op_kleine_leeuwentand_utrechtse_heuvelrug_03092014_2.jpgheidebronsgroefbij_op_kleine_leeuwentand_utrechtse_heuvelrug_03092014_3.jpg

Heidebronsgroefbij op Kleine leeuwentand. 

Vandaag dus drie nieuwe soortenBijenop de foto. 

 

De Bijen en Hommels

in

de

regio, nazomer 2014

 
           

1

Tuinmaskerbij

0208

19

Steenhommel

0109

2

Gewone Maskerbij

0308

20

Parkbronsgroefbij

0109

3

Gewone Viltbij

0308

21

Tuinhommel

0109

4

Pluimvoetbij

0308

22

Kattenstaartdikpoot

0109

5

Dikkopbloedbij

0308

23

Pantserbloedbij

0209

6

Kruiskruidzandbij???

0308

24

Aardhommel

0209

7

Grote Behangersbij

0708

25

Langkopsmaragdgroefbij

0209

8

Weidemaskerbij

0708

26

Gewone Geurgroefbij

0209

9

Tronkenbij

1508

27

Witkopdwergzandbij

0309

10

Distelbehangersbij

1508

28

Biggenkruidgroefbij

0309

11

Zwartsprietwespbij

1608

29

Roodpotige Groefbij

0309

12

Gewone Franjegroefbij 

1608 

30

Veldhommel

0309

13

Gewone Kegelbij

2308

31

Honingbij

0309

14

Boomhommel

2708

32

Akkerhommel

0309

15

Brede Dwergbloedbij

2708

33

Heidebronsgroefbij*

0309

16

Wormkruidbij

2708

34

Heideviltbij*

0309

17

Roodrandzandbij

2708

35

Heizijdebij*

0309

18

Tuinbladsnijder

2808

     
           
           
       

* Utrechtse Heuvelrug

 

Bijen en Hommels in de nazomer van 2014. 

Klimopbij bij Klimop

Bericht uitgegeven door EIS-Nederland enkele jaren geleden op27 september 2012

In de nazomer en de vroege herfst is Klimop één van de weinige planten die nog voedsel biedt aan bloem bezoekendeInsecten.VlindersenZweefvliegensnoepen graag van de nectar. Ook Bijen zijn veel op Klimop te zien. Vaak zijn dit Honingbijen, maar let op: steeds vaker worden er Klimopbijen gezien. Deze soort is namelijk in opmars in Nederland. Momenteel is hij alleen nog maar gezien in Limburg (vanaf 1997), Zeeland (vanaf 2003) en Noord-Brabant (Eindhoven, okt. 2011). Wanneer in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden?

Het is een aardige tongbreker, in de categorie 'de kat krabt de krullen van de trap'. Zeg het maar eens een paar keer achter elkaar:Klimopbij bij Klimop... Oefen er maar goed op, want de kans bestaat dat u het steeds vaker zult moeten zeggen. De Klimopbij is namelijk aan een opmars bezig in Nederland.

Opmars De eerste keer dat er in Nederland een Klimopbij werd gezien was in 1997, in Maastricht. Sindsdien zijn ook op andere plekken in Limburg Klimopbijen gesignaleerd en sinds 2003 komt dezeKlimopbijook voor op de Zeeuwse eilanden en sinds okt. 2011 in Noord-Brabant). Ook elders in Noordwest-Europa breidt hij zich uit. De Klimopbij houdt van warme plekjes, dus mogelijk heeft zijn uitbreiding te maken met de steeds warmere zomers en winters. Het lijkt een kwestie van tijd tot de Klimopbij ook boven de grote rivieren opduikt. Op 25 sept. 2015 een fotowaarneming door derden van de Klimopbij op Klimop, achtertuin Akkerwinde, Culemborg.

Kieskeurig Zoals alleBijenverzamelt deKlimopbij(Colletes hederae)stuifmeel. Dit slaat hij op in een zelf gegraven holletje dat als broedkamer voor zijn larven dient. Die larven zijn nogal kieskeurig: ze lusten alleen stuifmeel vanKlimop. Vandaar datKlimopbijenalleen op de bloemen van Klimopte vinden zijn. Klimop bloeit alleen in het najaar, dus ook Klimopbijen zult u alleen in dit seizoen zien. De rest van het jaar leven zij als larve en pop onder de grond.

Herkenning Klimopbijen behoren tot de Zijdebijen, die te herkennen zijn aan de brede, lichtgekleurde haarbandjes op het achterlijf. Deze contrasteren sterk met de zwarte ondergrond. Vergeleken met Honingbijen en Zandbijen is het achterlijf veel spitser aan het uiteinde. Het onderscheid tussen de Klimopbij en andere soorten Zijdebijen, vooral de Hei- en de Schorzijdebij, is veel lastiger. Gelukkig maakt het bloembezoek het eenvoudig: een Zijdebij op Klimop is bijna altijd een Klimopbij!
Tekst: Menno Reemer,EIS-Nederland

Van de 9 soorten Zijdebijen (Colletes) hebben we dit jaar twee soorten, de Grote Zijdebij (Colletescunicularius)en de Wormkruidbij (Colletes daviesanus) in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden op de foto gezet... 

wormkruidbijen_paring_op_boerenwormkruid_meerkerk_15072014.jpgwormkruidbij_op_boerenwormkruid_voortuin_meerkerk_10072014.jpg

Wormkruidbijen zaten ook bij mij in de voortuin op het Boerenwormkruid, Meerkerk,  10 en 15 juli 2014.

De Wormkruidbij is de 'gastheer' van de "Koekoeksbij" de Gewone Viltbij. Deze 'nestparasiet' troffen we op de uiterwaarden langs de grote rivieren Lek en Waal.

gewone_viltbij_op_boerenwormkruid_waal_vuren_16072014_3.jpg

Gewone Viltbij (Epeolus variegatus) op Boerenwormkruid langs de rivier de Waal, 16 juli 2014.

Help de Bijen en Hommels de winter door.

Het is voor BijenenHommelsheel belangrijk om stuifmeel van goede kwaliteit tot hun beschikking te hebben om de winter door te komen. Is dit er niet, dan zijn ze vatbaar voor allerlei ziektes. VooralHommelshebben het zwaar omdat ze geen grote voorraad aanleggen.

Tientallen jaren geleden hadden we nogKruidenrijkegraslanden enBloemrijkebermen, een eldorado voorBijenenHommels. Helaas is dat in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden maar ook elders in Nederland verdwenen. Door zware bemesting groeit op de graslanden alleen nog gras en is er weinig plaats voor wildebloemen. Het aanbod van bloeiende planten is verschraald, en deBijenenHommelszijn daarvan het slachtoffer.
Ook de klimaatverandering speelt een rol omdat het in de herfst warmer is geworden. Dit heeft als gevolg dat de koningin van deHoningbijdoorgaat met het leggen van eitjes. De larven die dan geboren worden moeten ook eten en dat is met  een geringer aanbod van bloeiende planten heel moeizaam. Niet alleen de kwantiteit, ook de kwaliteit speelt een rol. Het stuifmeel van elke plant is anders van samenstelling (aminozuren). Als er voldoende gevarieerd stuifmeel aanwezig is, zullen er meerHommelkoninginnenoverleven en gaan deHoningbijenook sterker de winter in. Zorg daarom voor planten die tot en met oktober bloeien.

Deze zomer hebben we circa 50 soortenBijen en Hommelsin Meerkerk waargenomen. We ontdekten tijdens de postbezorging dat sommigeBloementuinenin de bebouwde kom van Meerkerk echte Natuurreservaten zijn met soms wel 4soortenBijenvan de “Rode Lijst”, waaronder deTuinbladsnijder, Lathyrusbij, Gewone Kegelbij, Ranonkelbij, Geelgerande Tubebijen deGewone Tubebij.

tuinbladsnijder_vrouw_op_goudsbloem_meerkerk_15062014_2.jpg

Tuinbladsnijder op Goudsbloem.

lathyrusbij_man_op_kuiflavendel_meerkerk_29062014.jpg

Lathyrusbij op Kuiflavendel.

gewone_kegelbij_vrouw_op_grote_kattenstaart_meerkerk_17072014.jpg

Gewone Kegelbij op Grote kattenstaart. Nestparasiet van de Tuinbladsnijder. Beiden in verschillende tuinen in Meerkerk waargenomen. 

geelgerande_tubebij_op_zonnehoed_meerkerk_26072014_3.jpg

Geelgerande tubebij op Zonnehoed. Nestparasiet van de in Meerkerk waargenomen Grote Wolbij. 

gewone_tubebij_op_aster_meerkerk_20072014_2.jpg

Gewone Tubebij op Herfstaster. Nestparasiet van de in Meerkerk waargenomen Tronkenbij. 

ranonkelbij_man_op_ooievaarsbek_meerkerk_19062014.jpg

Ranonkelbij op Ooievaarsbek. 

Dus wat let u help deBijenenHommelsde winter door en verander uw tuin in eenTuinvol metBijenenHommels. Succes verzekerd.
Een paar tips:
Eenjarige planten:
Goudsbloem, Bernagie, Zonnebloem, Phacelia, Boekweit, Mosterd, Korenbloemen, Gele ganzenbloemen.
Tweejarige planten:

ToortsofVerbascum(alleen voor stuifmeel),Slangenkruid,Stokroos.
Vaste planten:Wilde cichorei, Wilde reseda, Heggenrank, Grote kattenstaart, Ruig klokje, Dropplant, Kattenkruid, Struikhei, Wilde marjolein, Echte gamander. De laatste twee soorten scheiden nectar af met een hoog suikergehalte, daar zijn deBijendol op Struiken- en bomen:VuilboomenKlimop. Vaak wordtKlimopgezien als een erg lastige plant maar als drachtplant is zij erg belangrijk. Op een zonnige dag in september kan het letterlijk gonzen van deBijen.

In een warm najaar kunnen we dan tot in december bij zonnig weer op deKlimopnog een Honingbij of deAardhommel treffen en bij een zachte decembermaand komt deWintermahoniain bloei waarop we ze tijdens de zonnige Tweede Kerstdag van 2011 nog op de foto konden zetten. 

honingbij_op_wintermahonia_meerkerk_26122011.jpgaardhommel_vrouw_op_wintermahonia_meerkerk_26122011_2.jpg

Honingbij en Aardhommel foeragerend op Wintermahonia, Tweede Kerstdag 2011. 

De Bloemen, Bijen en Hommels in september.

Maandag 1 sept. 2014. Vandaag troffen we in Meerkerk en omgeving op deReukeloze kamille, Akkerdistel, Kruldistel, Gewone smeerwortel,Akkermelkdistel, Paardenbloem, Heelblaadje, Klein streepzaad, Grote kattenstaart enLavendelvan deHommelsdeAkkerhommel,Aardhommel,TuinhommelenSteenhommelen van deBijendeKattenstaartdikpoot,Parkbronsgroefbij,Langkopsmaragdgroefbij, Roodpotige groefbij, Gewone Geurgroefbij en dePantserbloedbij.

pantserbloedbij_op_akkerdistel_industrieterrein_meerkerk_01092014_2.jpgpantserbloedbij_op_akkerdistel_lexmond_02092014_2.jpg

Pantserbloedbij op Akkerdistel.

gewone_geurgroefbij_man_op_akkerdistel_lexmond_02092014.jpg

Gewone Geurgroefbij (man) op Akkerdistel.

gewone_geurgroefbij_vrouw_op_heelblaadje_lexmond_02092014.jpg

Gewone Geurgroefbij (vrouw) op Heelblaadje. 

biggenkruidgroefbij_op_kleine_leeuwentand_industrieterrein_meerkerk_01092014.jpg

Biggenkruidgroefbij op Klein streepzaad.

Feestweek vol natuur in Meerkerk.

Van de week is er een feestweek in Meerkerk. De straten zijn versierd en s'avonds verlicht. Er is een straat met als thema "Stiltegebied' en staat vol metOoievaars, Blauwe ReigersenVogelhuisjesen er is eenVogelspotplaats en in mijn straat staan de tuinen vol met Vogelverschrikkers. Ook is er een straat metBloemen, BijenenVlinders.

Kortom, heel veel natuur in de verschillende feestelijk versierde straten.

feestweek_meerkerk_01092014_1.jpg

Het Laantje is veranderd in een Stiltegebied met een Ooievaarsnest nabij de Herv. Kerk. Daarnaast overal Vogelhuisjes, Ooievaars, Blauwe Reigers........ 

feestweek_meerkerk_01092014_2.jpgfeestweek_meerkerk_01092014_3.jpg

en een Vogelspotplaats waar Ooievaars, Blauwe Reigers en Eenden te zien zijn. Bij elk Kijkgat hangt een Verrekijker.

feestweek_meerkerk_01092014_4.jpg

De Slingerlandstraat staat vol met Vogelverschrikkers. 

Vervolg:   augustus 2014-3