Ooievaarsnesten in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden in het verleden, rond 1900, in 2005 en in 2010.

Ooievaarsnesten in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden rond 1900 en rond 2005-2010. 

De Ooievaars in het verleden, rond 1900, in 2005 en in 2010.

Toen de tientallen Windmolens aan het einde van de 19e eeuw nog de taak hadden het overtollige water op de polders in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden weg te malen telde men nog zo'n 100 bewoonde Ooievaarsnesten in de Alblasserwaard en zo'n 50 in de Vijfheerenlanden. Iedere Stad, Dorp of gehucht hadden wel enkele Ooievaarsnesten binnen hun grenzen soms meerder bijeen op een dak (Lexmond en Oosterwijk).

Toen het stoomgemaal eind 1900 en het electrisch gemaal in de jaren '20 hun intrede deden was het gedaan met de wateroverlast op de polders en met de Ooievaar als broedvogel. Vanaf de jaren '20 werd er al gesproken over een drastische afname van het aantal broedparen van de Ooievaar in Nederland. 

In de Avifauna van Midden-Nederland, 1971 en in de diverse Regionale kranten die sinds 1875 of eerder verschenen worden de volgende bewoonde nesten genoemd:  

Ooievaarsnesten in de Alblasserwaard:   

Ooievaarsnesten in de Alblasserwaard Bron: Avifauna van Midden-Nederland, 1970 en Regionale kranten vanaf 1875!
   
Meerkerk Eind 19e eeuw 4-5 broedparen. In 1904 geen
Boomnest tuin Dhr. Den Haan 1875, 1876
Dennenboom in ‘’het Bosch’’ van Dhr. Bodde achter de hoeve van S. De Ruiter 1893 t/m 1910, 1925
Schoorsteen Consistorie Ned. Herv. Kerk/Daknest boerderij Zouwendijk Jaren ‘30/ 1948
Ameide  
Ned. Herv. Kerk 1886 t/m 1918, 2 pullen in 1924, 1925, 1926, 1 broedpaar in 1927, 1928, afwezig tot  1933, 3 pullen geringd in 1934, 1940, 1941, 1947, nest werd verlaten in 1948, geen pullen in 1950, 1951, geen pullen in 1955, 1968 en 1969
Boerderij Sluis Rond 1900, 1912 t/m 1918
Tienhoven  
Boerderij Westeind Lekdijk 1900
Langerak  
   
Nieuwpoort  
   
Groot-Ammers  
Dak Dhr. D. St. 1869, 1870, 1891
Daknest woning  K. van ‘t Hoog 1913
Streefkerk  
Daknest Ned. Herv. Kerk 1900 t/m 1914 door brand kerk verwoest en weer vanaf 1924, 1929, 1930, 1933, 3 pullen in 1934, geen pullen in 1939
Landbouwer A. Kasteleijn De Pullen zijn net als in vorige jaren overal in de regio door Ooievaarsdieven ontvreemd, nacht 27-28 juni 1891
Nieuw-Lekkerland  
1-sten openbare school 3 pullen gering in 1912
Kinderdijk  
Paalnest A. Gort, Molenstraat  228 4 pullen in 1950 en in 1955, 1956, 1961 en 1963 t/m 1970
Paalnest Dhr. J. Pot, Elshout 1926, 3 pullen in 1934 en in 1939,
Alblasserdam Eind 19e eeuw 7 broedparen.
Alblasserdam 1906, 2 broedparen: 1912 t/m 1918, 1929, 1934, 1939 en 1940. 1 broedpaar in 1963.
Paalnest “Huis te Kinderdijk” 3 pullen in 1934 en in 1939
Dak Dhr. A.G. Rijkee,  Cortgene, 1904, 1 adult in 1905, 1909, 1919, in 1940 vanwege de beschietingen nest voorgoed verlaten.
Schoorsteen Villa aan de Kade Dhr. J. Smit 4 pullen in 1934, Geen pullen in 1939, in 1940 vanwege de beschietingen nest voorgoed verlaten.
Papendrecht  
Schuur Gebr. Vink Oosteinde 1908, 1963 t/m 1965, 1967
Sliedrecht  
Paalnest Tuin Dhr. L. Volker in Wijk C. 572 Sliedrecht 1905 t/m 1916, 5 pullen in 1917, 1918, 1919, 1920, 1921, 1929, 2 pullen in 1934,  1938, 4 pullen in 1939, geen pullen in 1955, 1964, 1966 t/m 1971
Boerenhofstede Dhr. B. de J. in Wijk A, Sliedrecht Pullen ontvreemd in 1890, in 1891 werd er in Sliedrecht geld ingezameld om wakers aan te stellen. De Ooievaarsdieven moesten vertrekken zonder buit, 1917, 1918, 1919, 1924
Schuur Landbouwer J. Visser, Boveneinde 1896
Dhr. G. Boer, Boveneinde Pullen ontvreemd in 1890, 4 pullen ontvreemd in nacht 20-21 juli 1908, 1917.
’t Benedeneind Pullen ontvreemd in 1890, 1902
Raadhuis 1933
Wijngaarden  
Schuur Landbouwer J. Korevaar Pullen ontvreemd in 1890, Pullen ontvreemd in nacht 14-15 juni 1913
Oud-Alblas  
Schoorsteen Hofstede Dhr. B.A. van Vliet 3 pullen in 1934, 2 pullen in 1939, 1942, nest van dak gewaaid in 1943, 1968 t/m 1970.
Bleskensgraaf  
   
Molenaarsgraaf  
Daknest Ned. Herv. Kerk 1929, 5 pullen geringd in 1932, 4 pullen in 1934, 2 pullen in 1939, 1940, 1941, 1949, 1952, 3 pullen in 1955, 3 pullen in 1956, 4 pullen in 1961, 1963 t/m 1966 en 1968
Ottoland  
Ned. Herv. Kerk 1920 t/m 1947 (2 pullen in 1934 en geen pullen in 1939), 5 pullen in 1948,  1949 t/m 1956 (geen pullen in 1950 en pullen dood in 1955)
Brandwijk 1926
   
Goudriaan  
   
Giessendam 6 broedparen tot 1917
Daknest Dhr. Graftdijk Geen pullen in 1939
Schuur landbouwer J. Romijn 4 pullen in 1895
Boerderij Dhr. Redelijkheid 1927
Dak hofstede Dhr. A. Meerkerk pullen ontvreemd in de nacht van 22-23 juli 1887 en in de nacht van 7-8 juli 1895
Wed. van Wijngaarden, Buitendams Pullen ontvreemd op 2 juli 1909
Dak woonhuis Dhr. Van Harten Nest van dak gevallen, 4 pullen dood in 1924
Boomnest landbouwer P. T. Terlouw 1885 t/m 1900, 1 pul onder de Trein in 1901, 1904, Nacht 21-22 juli 1909 pullen ontvreemd, 5 pullen in 1934
Giessen-Oudekerk  
Huisdak Dhr. J. Kuiper De 6 pullen werden in 1893 om diefstal te voorkomen ‘s nachts in de schuur bewaard.
Daknest bouwman J. Aanen 3 pullen in 1898
Woning mej. E wed. Slob Pullen ontvreemd in de nacht van 21-22 juli 1904
Dak landbouwer C. van den Heuvel Nacht 21-22 juli 1909 pullen ontvreemd
Dak landbouwer A. Schakel Nacht 29-30 juni 1909 pullen ontvreemd
Knotwilg Kweldam Nest gebouwd begin juli 1911.
Daknest Ned. Herv. Kerk Na jaren nest verwijderd medio juli 1926 terwijl de ooievaars nog aanwezige waren en dat tegen de zin van vele omwonenden
Giessen-Nieuwkerk  
Landbouwer C.B. De Ooievaarsdieven hebben in de Alblasserwaard hun intrede gedaan, pullen ontvreemd eind juni 1890.
Giessen-Nieuwkerk Pullen ontvreemd medio juli 1890.
Giessen-Nieuwkerk 1876, Pullen ontvreemd in 1900, 1901, 1902
Hardinxveld Eind 19e eeuw 6-7 broedparen in 1914 geen
NH. Kerk Hardinxveld 1698
   
Peursum Eind 19e eeuw 4 broedparen.
Peursum Pullen ontvreemd in 1900, 1901, 1902
Peursum Pullen ontvreemd in 1900, 1901, 1902
Wed. A. van Harten Pullen in 1902, nest omgevallen 4 pullen dood in 19244 pullen
Daknest Gebr. J.G. Kooiman Pullen ontvreemd in 1892, 1900, 1901 en 1902, 4 pullen geringd in 1929, 1931,  4 pullen geringd in 1932 en 1934
Overslingeland  
Dak landbouwer C. Slob, Nacht 21-22 juli 1909 2 pullen ontvreemd
Noordeloos  
Schoorsteen Ned. Herv. Pastorie, Hun zetel weer ingenomen in 1913
Pastorietuin van Ds. Wolffensbergen, 1922, na 1924 mijden ze deze broedplaats.
Boerenwoning Tot 1924 (nest vernield en in 1925 worden ze geweerd)
Boomnest Wethouder/landbouwer A.D. Bikker 1926, 1 pul in 1937, 2 in 1938, 3 in 1939, 3 in 1940, 1941, nest uitgewaaid in 1950
Schelluinen  
Daknest kerk Nest van dak gewaaid, 2 van de 3 pullen dood, 15? Juli 1894.
Gorinchem  
Doelengebouw 1903 t/m 1925, afwezig 1926 t/m 1930, 1931, 3 pullen in 1941, 1943  1951, broedpaar in 1952
Schoorsteennest Station 1900, tot 1926
Ger. Kerk Gasthuisstraat 1950
Hoornaar Eind 19e eeuw 4-5 broedparen. In 1878 kwam een koopman langs om de Ooievaarspullen op te kopen voor f 1,- per stuk, 1878, 1880, 1899, 1901, 1902,. In 1909 werden de pullen van de Ooievaars wederom in de omgeving van Gorinchem ontvreemd en voor f 10,- per stuk verkocht en naar Engeland vervoerd.
Dak den bouwman F. Boer 1899, 1901. Nog maar 1 broedpaar in 1924 (5 pullen), 1925 (4 pullen) en 1926, 1931
Boerderij van Beusekom t.o. F. Boer 1900
Hofstede W. K. Boer, Nest geplaatst en bewoond tijdens inundatieperiode; 1 pul in 1944, 4 pullen in 1945 en eieren en vechten in 1946
Knotwilgen Hooge Giessen Tijdens de inundatieperiode 2 nesten op Knotwilgen gebouwd in juli 1944, misschien meer er waren 10 Adulte vogels aanwezig
Hoog-Blokland Eind 19e eeuw 4 broedparen
Hofstede Dhr. A. de Jong 1916, 1920,  geen legsel in 1924, afwezig in 1925
Arkel Eind 19e eeuw 4 broedparen
Schoorsteen Jeugdherberg 1947
“Huize Schoonzicht” Bloklandse Paal Rond 1900
Boerderij Dhr. Verhaar, Rietveld Rond 1900
Schuur fam. Vervoorn, Kerkeind Rond 1900

Ooievaarsnesten in de Vijfheerenlanden:

 

Ooievaarsnesten in de Vijfheerenlanden Bron: Avifauna van Midden-Nederland, 1970 en Regionale kranten vanaf 1875!
   
Achthoven Eind 19e eeuw 3 broedparen
Schuur Landbouwer A. ’t Lam Pullen ontvreemd in de nacht van 3 op 4 juli 1893
Boerderij nabij Kersbergse Veer 1900
Boerderij Achthoven 1900
   
Lexmond Eind 19e eeuw 5 broedparen
Dak Dhr. D.S. Bodde, Pullen ontvreemd medio juni 1885
Boerderij Kortenhoevense weg 1900
Boerderij in Lakerveld 1900
Ned. Hev. Kerk 2 nesten op kerkendak voor 1900. 1901 t/m 1910, 4 pullen geringd in 1929, 1930 en 5 pullen in 1931
Helsdingen Eind 19e eeuw 1 broedpaar
Dak Tolhuis van Dhr. Van Eck, vanaf 1885? 1885 t/m 1906
Vianen Eind 19e eeuw 3 broedparen
Zuidelijke kom 1885 t/m 1896
Dak Zomerhuis Pastorietuin Ds. Moorrees 1880 t/m 1902
Pastorietuin Ned. Herv. Kerk 1900
Stadhuis 1936 t/m 1943
Hagestein  
Knotwilg bij Dhr. De Ridder 1894
Everdingen  
Schoorsteen schoolgebouw Rond 1900. Een enkele Ooievaar is op zijn nest teruggekeerd 25 maart 1891
Zijderveld  
Knotwilgnest langs  Diefdijk 1890-1900
Schoonrewoerd.  
Hooiberg Wiel van Bassa 1900
Daknest “Kruithof” 1900
Schoorsteen B.W. Bikker, Kortgerecht. 1892 t/m 1916, 1924, 1925 t/m 1928
Schoorsteen Dhr. A.W. v/d Berg tot 1935 Pullen geringd in 1931, 3 pullen geringd in 1932, 1933, 1934.
Gemeentehuis, sinds 1935 1935, 3 pullen geringd in 1936, 1937, 4 pullen geringd in 1938,  3 pullen in 1939, 3 pullen in 1940 en 4 in 1941, 1942, 2 pullen in 1950, de pullen werden in 1951 vol trots door de Burgemeester getoond aan Koningin Juliana, geen pullen in 1955, 1956, 1970 t/m 1975
Dakwoning Dhr. D.C. van Middelkoop 3 pullen geringd in 1936
Hei- en Boeicop  
Schoorsteen Ned. Herv. Kerk Nestbouw 1919
Leerdam  
Schoorsteen Stadhuis, vanaf 1894 1894, pullen in 1895, 1896 t/m 1907,  4 pullen dood in 1908, 1912 t/m 1927, 1 Adult in 1929, 3 pullen in 1931, 4 pullen geringd  in 1932, 1933 t/m 1935, 3 pullen in 1936, 1937, 1938, 4 pullen in  1939, pullen in 1941,  1942, 1943, 1945, 4 pullen in 1950 en 1952, 2 in 1952, 3 in 1955, 2 in 1957,  2 in 1958, 1 in 1959,  2 in 1960, 3 in 1961, 2 in 1963, 2 in 1965, 2 in 1966, 3 in 1967,  2 in 1968, 3 in 1969, 3 in 1970 en 3 in 1971
Schoorsteenpijp Dhr. J.G. Cornelissen, Parallelweg Vanwege de drukte bij het Stadhuis zijn de Ooievaars verhuisd naar de schoorsteenpijp in 1937
Huis Gebr. De Stigter, Diefdijk 1900, 1901, 1902, 1903
Oosterwijk  
Hoeve Lingezicht, landbouwer van Iperen Eind 19e  eeuw 3 bewoonde nesten. 1892, 1893, pullen ontvreemd in nacht van 19-20 juni 1899
Asperen Pullen ontvreemd uit bijna alle nesten in 1884 en 1885.
   
Muren afgebrande kerk 1896
Paalnest “Huize Asperen”, 2 pullen in 1939, 1941, 1942, geen pullen in 1950
   
Heukelum  
Woonhuis de Gebr. De Groot Tot 1920 (woning door brand verwoest)
Schoorsteen Stadhuis Nest geplaatst en bewoond vanaf 1920, 1925 t/m 1931, 2 pullen geringd in 1932, 4 in 1933, 1934, ? in 1935, 1936, 1937, 1938 en 3 in 1939, 1940, 1943, 1950
Kedichem  
   
Achterdijk  
   
Leerbroek  
Boomnest Tot 1920
Schuur Dhr, G. Sterk, vanaf 1933 Dhr. Alting 4 pullen in 1924, 5 pullen geringd in 1930, 4 in 1931, 4 in 1932, 5 in 1933, 2 in 1934, 2 in 1935, 5 in 1936 en 3 in 1937, 0 in 1938 en 0 in 1939
Schoorsteen Ned. Herv. Kerk 1940, 1941
Middelkoop  
   
Nieuwland Eind 19e eeuw 4 broedparen.
Dak van Dhr. Vonk 3 van de 4 pullen ontvreemd, juli 1897, 1910 t/m 1916?
Schoorsteen Pastorie Ned. Herv. Kerk Nestbouw 20 juni 1931

 

 

De Ooievaars in het heden, 2005 - 2010. 

In de jaren '70 verdween de (wilde) Ooievaar evenals verschillende soorten Weidevogels (o.a. de Kwartelkoning, Grauwe Gors en Gele Kwikstaart) als broedvogel uit de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.

Zie de Weidevogelpagina op deze website:

http://www.natuurlijkalblasserwaardenvijfheerenlanden.nl/content/view/105/25/

Door het fokken in o.a. het Ooievaarsfokstation Het Liesveld in Groot- Ammers in de periode 1970-2000 zijn de Ooievaars weer terug in Nederland en in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.

Zie de volgende websites:

http://www.natuurbericht.nl/?id=1203

en

http://www.ooievaars.eu/frame.htm

Ver buiten het Ooievaarsstation in Liesveld (Groot-Ammers) en omgeving vestigen de Ooievaars  zich tegenwoordig, ieder jaar weer is het een verrassing waar ze zich gaan vestigen, op o.a. schoorstenen en gekandelaarde bomen elders in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.

In 2010 zijn nieuw voor mij de Kerk in Nieuwland en de Gewone robinia (Robinia pseudoacacia) in Meerkerk.

In tabelvorm een overzicht van de bewoonde nesten in 2005, 2007 en 2010. 

 

Ooievaarsnesten in de Alblasserwaard 2005 2007 2010
       
       
Meerkerk      
Gewone robinia Herv. Kerk (2006/2010) Mei 2005, nestelpoging op gekandelaarde Treurwilg. April/mei 2006. Door verstoring het gebouwde nest verlaten. In 2e helft van mei een nest gebouwd, begin juni eieren, maar door renovatie kerktoren, geen broedsucces.
Paalnest Camping, Broekse weg - + april + mei, verlaten, 5 juni
Ameide      
Herv. Kerk (2006) x + 13 april 4 pullen, 28 mei
Boomnest (Schietwilg) Sluis 1 juli nest verlaten x x
Langerak      
Boomnest Lekdijk (2006) - + 13 april + 2 juni
Groot- Ammers/Graafland      
Het Liesveld en wijde omgeving Niet geteld (n.g.) n.g. 7-10 bewoonde nesten
Nieuw-Lekkerland      
Paalnest Middenweg Adult, 1 juli   pullen, 3 juni
Bleskensgraaf      
Herv. Kerk, 1 pul, 16juli, dood   x
Molenaarsgraaf      
Herv. Kerk 2 pullen, 1 juli + 13 april Pullen, 3 juni
Ottoland      
Herv. Kerk Adult, 1 juli + 13 april Pullen, 3 juni
Noordeloos      
Paalnest Hoogstamboomgaard 1 juli, nest verlaten x x
Arkel      
Paalnest Heemtuin. x x x
       
       
Ooievaarsnesten in de Vijfheerenlanden 2005 2007 2010
       
       
Vianen      
Stadhuis 1 pul, 1 juli + 2 april Pullen, 2 juni
Everdingen      
Schoorsteen Pastorie R. K. Kerk 1 juli, nest verlaten + 2 april 28 mei, nest verlaten, 1 Adult en 2 pullen dood
Schoonrewoerd      
Daknest Gemeentehuis + 1 juli + 2 april + 2 juni
Schoorsteen Noachschool + 1 juli + 2 april Pullen, 2 juni
Schoorsteen Schoolhuis 2 pullen, 1 juli + 2 april Pullen, 2 juni
Schoorsteen Schoolhuis Pullen, 1 juli + 2 april x
Schoorsteen Woonhuis naast Schoolhuis (2010) - - Pullen, 2 juni
Paalnest Diefdijk De Waaij (2008) - - Pullen, 2 juni
       
Leerdam      
Paalnest Spoorlijn 1 pul, 1 juli + 2 april pullen, 7 juni
Paalnest Recht van ter Leede 2 pullen, 1 juli + 2 april 2 pullen, 1 juni
Oosterwijk      
Schuurdaknest 3 pullen, 1 juli x x
Paalnest   + 2 april  
Heukelum      
Oude Stadhuis   + 2 april Pul, 5 juni
Paalnest   + 2 april pullen, 7 juni
Kedichem      
Herv. Kerk Kedichem + april + 2 april pullen, 1 juni
Paalnest Kedichem 1 pul, 1 juli + 2 april x
Boomnest Rietveld, + 1 juli + 2 april 1 pul, 1 juni
Leerbroek      
Herv. Kerk   + 2 april 2 pullen, 1 juni
Nieuwland      
Herv. Kerk, - - Pullen, 2 juni
Boomnest gekandelaarde Ratelpopulier, Bazelbrug 1 juli nest verlaten x x

- = nog nooit bewoond; X = Nest onbewoond; + = Bewoond