Zeezoogdieren in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.

Zeezoogdieren in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.

Op de Grote Rivieren, Lek en Merwede grenzend aan de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden werden en worden van tijd tot tijd vijf Zeezoogdieren waargenomen, de Gewone Zeehond, Bruinvis (tot 1937) en ooit een Klapmuts (1600), Ringelrob (1980) en Tuimelaar (1941).

De 19e en de 20e eeuw.

In de regionale kranten die vanaf het midden van de 19e eeuw verschenen werden deze waarnemingen gemeld. Eind jaren '80 gedurende enkele jaren maandenlang door regen en wind de Streekarchieven met beperkte openingstijden in Dordrecht, Sliedrecht, Schoonhoven, Gorinchem, Vianen en Leerdam bezocht en deze waarnemingen overgeschreven of copyen laten maken.

De 21e eeuw.

In 2011 is dat allemaal anders. Tientallen kranten zijn gedigitaliseerd en de Zeehonden en Bruinvissen die in het stroomgebied van Lek en Merwede zijn gezien of gevangen zijn nu via de zoekknop thuis voor het eigen beeldscherm op te zoeken en dat op elk moment van de dag.

Vanaf begin sep. 2010 ook op Internet gezocht en enkele waarnemingen in het afgelopen decennium van de Gewone Zeehond in de regio gevonden. Wellicht zijn deze dieren afkomstig van de Maasvlakte waar in 1997 en 1998 een groep Gewone Zeehonden zijn uitgezet in de Noordzee. Deze dieren komen dan via de Nieuwe Waterweg of in de Hollandsche IJssel of verder via de Nieuwe Maas in de Rivier de Lek.

De Gewone Zeehond ging voor de afsluiting van het Haringvliet in het najaar van 1970 via het Haringvliet en het Hollandsch Diep naar De Biesbosch en de rivieren Merwede/Waal en Maas. Maar sindsdien gaat de Zeehond ook via de Nieuwe Waterweg- Nieuwe Maas en slaat dan bij het Hartelkanaal af en komt dan via de Oude Maas terecht in de rivieren rond de Drechtsteden: Zwijndrecht (2008), Papendecht (2009) en Dordrecht (2010). Zie onderstaande waarnemingentabel van de Gewone Zeehond

Door het uitzetten van Gewone Zeehonden/ en natuurontwikkeling op de Maasvlakte eind jaren '90 ligt het in de bedoeling dat deze zeezoogdieren een nieuwe populatie zullen vormen op en rond de Maasvlakte.

In het najaar van 2010 werden er al 100 ex., waaronder waarschijnlijk ook Grijze Zeehonden, op een zandplaat bij de Maasvlakte gezien. Men streeft er dan ook sinds eindjaren '90 naar om in de Voordelta een leefgebied te creëren voor zo'n 200 Gewone Zeehonden. Een aantal van 500 vond men in 2008? niet realistisch.

  Gewone Zeehond in de Voordelta: kustgebied voor de Zeeuwse- en Zuid-Hollandse eilanden in de Noordzee. Er wordt gestreefd naar en populatie van zo’n 200 ex. Gewone Zeehond, Maasvlakte: Door uitzetten wordt er gestreefd naar een eigen populatie.
     
1900 6000-11.000   
1930 1300  
1965 300  
1990 14  
1992 18  
1997  63 9 ex. uitgezet, sept. 1997
1998   9 ex. uitgezet, april 1998
2005 150  
2008 200  
2009 309 (waaronder cira 100 Grijze Zeehonden). Voornamelijk immigranten vanaf de Britse eilanden, Frankrijk en de Wadenzee.  
2010   100 ex. (waaronder waarschijnlijk ook Grijze zeehonden, op zandplaat.
     

In de jaren dertig zwommen er nog 1300 Gewone Zeehonden in het Deltagebied rond. Door bejaging en sterke achteruitgang van de waterkwaliteit verdween de Gewone Zeehond nagenoeg geheel uit de Noordzee voor de Zeeuwse- en Zuid-Hollandse kust (Voordelta).

Zie ook op deze website: februari 2011-5

 

In onderstaande tabellen de gevonden waarnemingen van de de vijf Zeezoogdieren de Gewone Zeehond, Bruinvis, Klapmuts,  Tuimelaardolfijn en Ringelrob.    

 

<> </><></> <>   </><>  </>

De Gewone Zeehond in de Alblasserwaard Vijfheerenlanden.

Stroomgebied Nieuwe Waterweg, Nieuwe Maas, Hollandsche IJssel, de Lek, Amsterdam-Rijnkanaal en Neder-Rijn.

   

20 oct. 1671

Gracht St. Catharinaas Poort, Utrecht

   

19e eeuw

9 meldingen

   

10 jan. 1877

Willige-Langerak

12 jan. 1878

Lekkerkerk

20 nov. – 15 dec. 1881

Willige-Langerak

03 okt. 1882

Zeehondenfamilie, Hagesteinse Rek

28 sept. – 2 nov. 1888

Vreeswijk/Vianen

15 – 25 okt. 1892

Streefkerk

10 okt. 1894

2-3 ex. Ammerstol

31 aug. 1897

Hollandsche IJssel, Haastrecht

27 sept. 1899

Hollandsche IJssel, Capelle a/d IJssel

   

20e eeuw

14 meldingen

   

25 okt. – 05 nov. 1915

Neder-Rijn Ravenswaaij - Rhenen

01 mei 1922

Zalmzegenvisscherij Tienhoven

28 april 1923

Ammerstol

13 okt. 1923

Schoonhoven

12 okt. 1924

Nieuw-Lekkerland

20 dec. 1934

Ameide

8-9 okt. 1938

Hollandsche IJssel, Moordrecht

28 nov. - 05 dec. 1939

Groot-Ammers

14 mei 1941

Hollandsche IJssel, Gouda

11 april 1943

De Noord, Hendrik-Ido-Ambacht

20 sept. 1952

Neder-Rijn Elst

Aug. 1963

Krimpen a/d IJssel

28 mei – 2 juni 1986

Stuw Hagestein

08 – 12 mei en 31 aug. 1987

Stuw Hagestein

   

 

 

 

 

21e eeuw

4 meldingen (allen op foto/video).

Zeehond nr. 1

 

14 mei en 2 t/m 14 okt. 2010

Hollandsche IJssel, Krimpen- en Capelle a/d IJssel

28 aug. 2010

Adult, Nieuwe Maas, Ridderkerk

Zeehond nr. 2

 

04-05 sept. 2010

Juveniel, Lexmond

Zeehond nr. 3

 

13 t/m 22 febr. en op 27 maart 2011

Adult, Buitenkanaal en Jachthaven, Vianen. Foto’s door derden met Paling/ Snoek. Op 22 febr. T.V. opname RTV Utrecht in Jachthaven, Vianen. Op 27 maart dood in de Lek, Vreeswijk, waarschijnlijk verdronken in een Visnet. Ooit door Pieterburen als huiler van Rottumerplaat gehaald

Zeehond nr. 4

 

   2 aug. 2011

  Loswal Ameide, 11.00 uur. zwom richting Vianen

  Begin aug. 2011

  Lek, De Bol Willige-Langerak (met Mobieltje gefilm, zie RTV-Utrecht

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   

Gewone Zeehonden in het stroomgebied van de Lek. 

 

 

De Gewone Zeehond in de Alblasserwaard Vijfheerenlanden. Stroomgebied rivier de Merwede, Waal,  (Afgedamde) Maas en Maas (tot afsluiting in 1970 via Haringvliet en Hollandsch Diep).
   
19e eeuw 9 meldingen
   
12 febr. 1853 (Afgedamde) Maas bij Veen
20 mei 1880 Waal, Lent/Nijmegen
20 april 1889 Gorinchem
28 okt. 01 nov. 1889 Hardinxveld
20 – 22 oct. 1894 3 ex. Waal, Brakel
01 maart 1897 Papendrecht
14 maart 1898 Werkendam
28 nov. 1898 Werkendam
09 maart 1900 Hardinxveld
   
20e eeuw 33 meldingen
   
Sept. 1905 (Afgedamde) Maas, Nederhemert
20 febr.  Beneden Merwede, Dordrecht
14 oct. 2006 Waal, Ophemert
02 maart 1907 Hardinxveld
08 mei 1907 2 ex. Gorinchem
22-25 aug. 1908 Waal, Hurwenen - Heesselt
Nov. 1909 4 ex. Maas, Heusden
04 okt. 1910 Sliedrecht
25 nov. 1910 Helsluis, Sliedrecht, geschoten
13 aug. 1917 Dordrecht/De Noord, Alblasserdam
8 febr. 1918 Maas, Heerewaarden
20 maart 1920 Gorinchem
17 maart 1921 Maas, Heerewaarden
10-15 okt. 1923 Boven Merwede/Waal Sleeuwijk/Brakel
04 okt. 1924 Polder Kort- en Lang Ambacht, Sliedrecht
30 maart 1927 Zalmzegenvisscherij “De Volharding”, Zwijndrecht
15 sept. 1927 Alblasserdam
26 maart 1928 Nieuwe Merwede, Sliedrecht
12 nov. 1930 Gorinchem
25 nov. 1931 Nieuwe Merwede, Sliedrecht
20 jan. 1932 Gorinchem
20 – 30 sept. 1932 Waal, Herwijnen - Zaltbommel
10 dec. 1934 Waal, Brakel
01 okt.  – 20 dec. 1935 Waal/Merwede, Nieuwaal/Vuren/Sliedrecht
01-06 okt. 1938 Hardinxveld
25- 30 sept. 1942 2 ex. Bergsche Maas en Maas, Lith
01-14 sept. 1945 Wilhelminasluis, (Afgedamde) Maas, Andel
05 aug. 1947 Gorinchem
15-20 nov. 1947 Maas, Hedel - Ammerzoden
17 juli 1948 Dordrecht
20-25 aug. 1960 2-3 ex. Afgedamde-  of dode Maas, Nederhemert
30 dec. 1961 - 2 jan. 1962 Maas, Rossum
1972 Biesbosch
   
21e eeuw 5 meldingen (allen op foto)
   
03-04 maart 2002 Biesbosch (Haringvlietsluizen hadden dagen open gestaan vanwege de hoge waterstand in de rivieren
04 okt. 2008 Swinhaven, Oude Maas, Zwijndrecht
06 april 2009 Beneden Merwede, Oude Maas/De Noord, tussen Dordrecht en Papendrecht
10 aug. 2010 Jong, Dordtse Zeehaven
28 april 2011 De Noord, Alblasserdam, 13.20 uur. 
   

 

Gewone Zeehonden in het stroomgebied van de Merwede en Waal.

 

   gewone_zeehond_lekstrand_lexmond_050910_ineke_walter.jpg

Gewone Zeehond, Lekstrand, Lexmond, 4 sept. 2010. Foto: Ineke Walter.

gewone_zeehond_buitenkanaal_vianen_21022011_2.jpg 

Gewone Zeehond, Buitenkanaal Vianen, 21 febr. 2011.

Zie ook: februari 2011-5

 

  Bruinvissen, trektelpost Maasmond (Maasvlakte).
   
2004 2
2005 1
2006 13
2007 18
2008 15
2009 25
2010 7
   

In de Noordzee leven duizenden Bruinvissen. Op de Trektelpost Maasmond op de Maasvlakte telde men in de periode 2004-2010 naast Gewone Zeehonden en een enkele Grijze Zeehond de volgende aantallen Bruinvissen.    

De Bruinvis (Zeezwijn) in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. Rivier de Lek Rivier de Merwede/Waal
     
14 – 18 febr. 1853   Gorinchem/Hardinxveld
09 april 1872   2 ex. Gorinchem
15 febr. 1875   Kil te S’Gravendeel
07 mei 1894   Waal, Opijnen
31 aug. - 02 sept. 1912 Lekkerkerk  
06 maart 1916   Gorinchem
16 febr. 1918   Waal, Rossum
10 maart 1919   Waal, Hurwenen
18 febr. 1920   Gorinchem
15 febr. 1925   Gorinchem
20-28 juni 1925 2 ex. Krimpen a/d Lek-Schoonhoven  
09 - 19 juni 1926   Dalem/Werkendam/Dordrecht
12 april 1935 2 ex. Zalmvisscherij “De Koekoek” Tienhoven, 1 ex. gevangen.  
22 sept. 1936   Varik

 

Bruinvis.

bruinvis_koudekerksche_inlaag_15072006_bram_rijksen.jpg

De Klapmuts in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. Rivier de Lek Rivier de Merwede
     
10 maart 1600   Boven Merwede, Gorinchem-Werkendam
     

 

 

klapmuts_boven_merwede_goronchem-werkendam_10_maart_1600_1.jpgklapmuts_boven_merwede_goronchem-werkendam_10_maart_1600_2.jpg 

 

Onderstaane link verwijst je naar de afbeelding:

http://sa-dordrecht.cust.iaf.nl/index.cfm?fuseaction=search.showdetail&id=3C0C4CC4505693014BDE0867709F375D 

 

Klapmuts.

 

De Ringelrob in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. Rivier de Lek Rivier de Merwede
     
16 okt. 1980   Beneden Merwede
     

Ringelrob.

Tuimelaar in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. Rivier de Lek Rivier de Merwede/Waal
     
20 - 25 febr. 1941   3 ex. in de Maas bij Lith/Maren
25 febr. 1941   1 ex. bij Woudrichem gevangen, woog circa 500 pond. 
     

Tuimelaar.