Laatste waarnemingennovember 2007-1

Zweefvliegen kijken in Meerkerk.

Zaterdag 10 nov. 2007. In de loop van de ochtend brak de bewolking en scheen af en toe de zon er werd het 5 tot 10 graden. Op de Klimop in Meerkerk foerageerden 7 soorten Zweefvliegen: Bessenbandzweefvlieg, Blinde bij, Gewone driehoekzweefvlieg, Kegelbijvlieg, Micaplatvoetje, Snorzweefvlieg en het Variabel elfje.  Gestreept variabel elfje (Meliscaeva auricollis var. auricollis) op Klimopblad, Meerkerk, 10 nov. 2007. Op de Sneeuwbal ((Viburnum tinus) foerageerde de 7e Zweefvliegensoort sinds vorige week zaterdag, een Kegelbijvlieg. Donderdag 8 nov. 2007. Vanmorgen scheen enkele uren de zon en met een minimum van 6 graden werd het in de loop van de dag maximum 13 graden. Op de Klimop in Meerkerk foerageerden 8 soorten Zweefvliegen: Bessenbandzweefvlieg, Blinde bij, Kegelbijvlieg, Kleine bandzweefvlieg, Micaplatvoetje, Snorzweefvlieg en het Variabel elfje.

Enkele Gewone wespen, een Groene stinkwants, van de Vliegen zagen we o.a. de Schorsvlieg, Roodwangbromvlieg en Groene vleesvlieg en waar Vliegen zijn is ook de Gewone vliegendoder present.  Op de Sneeuwbal (Viburnum tinus) foerageerde een Bessenbandzweefvlieg.

Van de Dagvlinders vliegt nog steeds de Atalanta, blijft ze weer net als de afgelopen winter in Nederland overwinteren. Zo ja, dan kunnen we ze bij zonneschijn de komende maanden wekelijks, al zonnend, tegen het lijf lopen.Op woensdag 7 nov. 2007 brak met de middag een flauw zonnetje door de bewolking en was het minimum 8 en maximum 13 graden. Op de Klimop in Meerkerk troffen we 5 soorten Zweefvliegen: Bessenbandzweefvlieg, Blinde bij, Kegelbijvlieg, Micaplatvoetje en de Snorzweefvlieg. Op de Sneeuwbal foerageerde een Blinde bij.

De laatste meldingen van Dagvlinders en Libellen?

Woensdag 7 nov. 2007. Op waarneming.nl  en bij De Vlinderstichting worden/komen nog steeds waarnemingen van Dagvlinders en Libellen gemeld/binnen al zijn het er op dit moment niet veel, slechts 18 meldingen van 5 soorten Dagvlinders bij De Vlinderstichting in de laatste vijf dagen. Maar door beide informatiebronnen samen te voegen werden er nog 9 soorten gezien, nl: Atalanta, Bont zandoogje, Dagpauwoog, Distelvlinder, Gehakkelde aurelia, Groot koolwitje, Klein koolwitje, Kleine vos en de Kleine vuurvlinder. De vlinderoverwinteraars, Atalanta, Dagpauwoog, Distelvlinder, Gehakkelde aurelia en de Kleine vos, worden dus ook echt steeds schaarser en in een vergelijking met de resultaten van de Dagvlinderwaarnemingen van vorig jaar geeft dan voorlopig nog een schril contrast.

De Vlinderstichting kreeg in de eerste week van november 2006 zo'n 210 meldingen van 14 soorten Dagvlinders binnen, tegen 18 nu. Dit verschil ziet De Vlinderstichting echter niet bij de Libellen: vorig jaar hadden ze in de eerste week van november  25 meldingen van 5 soorten, dit jaar slechts 9 meldingen, maar ook van 5 soorten. Op waarneming.nl werden in de eerste week van nov. 2007 de volgende 6 soorten Libellen gemeld: Blauwe- en Bruine glazenmaker, Bruinrode heidelibel, Bruine winterjuffer, Houtpantserjuffer en de Paardenbijter.

Bij de Zweefvliegen is het een heel ander verhaal hier gaan de Zweefvliegenwaarnemers al in vroege winterslaap.

Het aantal Zweefvliegenwaarnemers op waarneming.nl halveert na september, zowel in 2006 als in 2007. In sept 2007 waren er 50 waarnemers en werden er 44 soorten gezien, in okt. 2007 waren er nog maar 22 waarnemers met 26 soorten en in nov. 2007 waren er 9 waarnemers met 7 soorten en in dec. 2007 waren er nog geen waarnemers tot 5 dec.

Vorig jaar in sept 2006 waren er 55 waarnemers met 31 soorten, in okt. 2006 waren er nog maar 24 waarnemers met 25 soorten, in nov. 2006 waren er 15 waarnemers met 4 soorten en in december 2006 nog 4 waarnemers met 4 soorten.In de afgelopen jaren werden er op www.waarneming.nl in totaal 61 soorten Zweefvliegen in september, 35 soorten in oktober, 12 soorten in november en 4 soorten in december gezien.Zoals u op deze site hebt kunnen lezen werden er in de afgelopen maanden door mij 46 soorten in sept. 2007, 37 soorten in okt. 2007, 24 soorten in nov. 2007 en 7 soorten Zweefvliegen in december 2007 waargenomen.

Terrasjeskommazweefvlieg, Zweefvliegsoort nr. 24 in nov. 2007,  foeragerend op de Sneeuwbal (Viburnum tinus) in Meerkerk.

Dinsdag 6 nov. 2007. De Sneeuwbal blijft verrassen. Sinds zaterdag jl. deze winterhalfjaarbloeier en Zweefvliegentrekker ontdekt waarop die dag maar liefst 5 soorten foeragerende Zweefvliegen. En vandaag, minimum 6 en maximum 11 graden, troffen we aan het begin van de middag tussen de buien door tijdens een felle opklaring, Zweefvliegsoort nr. 24 voor nov. 2007 en Zweefvliegsoort nr. 6, foeragerend op de beschut tegen de frisse noordwesten wind en in de volle zon staande Sneeuwbal (Viburnum tinus), de sinds 30 sept. niet meer op de foto gezette/geziene Zweefvlieg, de als imago overwinterende Terrasjeskommazweefvlieg. Daarnaast troffen we op deze heester nog een als imago overwinterend  Variabel elfje en elders in Meerkerk op de Klimop foerageerden/zaten naast allerlei soorten Vliegen o.a. de Schorsvlieg, Roodwanbromvlieg en Groene vleesvlieg, enkele Gewone wespen, een Oogvleklieveheersbeestje, een Groene stinkwants en van de Zweefvliegen de Blinde bij, Kegelbijvlieg en de Snorzweefvlieg.Terrasjeskommazweefvlieg, op 30 sept. voor het laatst gezien/op de foto gezet, foeragerend op Sneeuwbal (Viburnum tinus), Meerkerk, 6 nov. 2007. Gisteren de Grote- en de Gele kommazweefvlieg op de foto en vandaag de Terrasjeskommazweefvlieg. Nu gaan we de komende weken nog op zoek naar de mogelijk als Adult overwinterende Witte halvemaanzweefvlieg.Witte halvemaanzweefvlieg foeragerend op Gekroesde melkdistel, Betuwelijn Gorinchem, 11 sept. 2007.De Gele halvemaanzweefvlieg werd vanaf 14 okt. 2007 een enkele maal foeragerend waargenomen op het Harig knopkruid en de Stinkende gouwe in een moestuin, langs de Lekdijk, Sluis. Foto: Lekdijk Sluis, 22 nov. 2007.

Zweefvliegen kijken in de Vijfheerenlanden.

Maandag 5 nov. 2007. Bij een aantrekkende frisse zuidwesten wind werd het wolkendek verdreven en scheen met de middag een uurtje de zon. Bij een temperatuur van minimum 8 en maximum 13 graden foerageerden 12 soorten Zweefvliegen op de bloeiende Klimop in Vianen, op de Gewone berenklauw, Bezemkruiskruid, Harig knopkruid, Reukeloze kamille en de Paardenbloem langs de Lekdijk op Achthoven en op de Stinkende gouwe bij Jan in de moestuin langs de Lekdijk, Ameide.Gele kommazweefvlieg foeragerend op Klimop, Vianen, 5 nov. 2007.Grote kommazweefvlieg zich opwarmend op Klimopblad, Vianen, 5 nov. 2007.Langs de Lekdijk Achthoven buitendijks foerageerden vanmiddag onder aan de dijk op de slikranden een Groenpootruiter en een Witgatje. Op de Polder Middelbroek, Meerkerk foerageerde een Grote Zilverreiger.

Vogels kijken op zondag: een heuse Grauwe Gorzendrijfjacht in de Brabantse Biesbosch.

Zondag 4 nov. 2007. Vandaag, met een minimum van 7 en maximum van 12 graden en een sluierzon langs de rivierdijken nabij Werkendam en Schelluinen langs de de Boven-Merwede gezocht naar Zweefvliegen.

 Op de bloeiende Gewone berenklauw, Echt Bitterkruid, Fluitenkruid, Jacobskruiskruid, Paardenbloem en Scherpe boterbloem foerageerden 5 soorten Zweefvliegen: Blinde bij, Grote  langlijf, Gewone- en Slanke driehoekzweefvlieg en de Snorzweefvlieg.

Daarvoor nog enkele uren kunnen genieten van één van de sinds 31 okt. aanwezige 3 Grauwe Gorzen in de top van de Akkerkool en de Akkerdistel op de braakliggende en te ontpolderen Polder Hardenbroek in de Brabantse Biesbosch, Werkendam. Daarna werd er een heuse zondagse Grauwe gorzendrijfjacht gehouden waardoor de vogels driemaal de Polder Hardenbroek rond vlogen en niet meer op de foto wilden.Grauwe Gors, Polder Hardenbroek, Werkendam, 4 nov. 2007.

De Sneeuwbal (Viburnum tinus) een winterhalfjaarbloeier en ook nog een Zweefvliegentrekker.

Zaterdag 3 nov. 2007. Grijs, grijs, grijs in de loop van de ochtend zagen we even de zon en met de middag begon het af en toe te miezeren en daarna weer een glimpje van de zon, windstil, minimum 7 en maximumtemperatuur 14 graden. Maar toch nog 13 soorten Zweefvliegen gezien. In de Natuurtuin Varsseveld te Leerdam bloeien nog enkele bloemen: Gele Ganzenbloem, Glad walstro, Grijskruid, Fluitenkruid, Roberstkruid en Slangenkruid waarop we in totaal 7 soorten Zweefvliegen troffen, waaronder de Gewone snuitvlieg.Gewone snuitvlieg op het blad van Roberstkruid, Natuurtuin Varsseveld Leerdam, 3 nov. 2007.Op de Klimop in Leerbroek zagen we ook 7 soorten Zweefvliegen, waaronder de Menuetzweefvlieg, in een berm met Koolzaad in het Zouweboezemgebied troffen we 5 soorten Zweefvliegen en bij Jan in de tuin langs de Lekdijk, Ameide verbleef nog steeds een Vliegende speld.Vliegende speld op het blad van de Grote brandnetel, Lekdijk Ameide, 3 nov. 2007. Maar de verrassing van de dag is een in het winterhalfjaar vanaf oktober tot april bloeiende Heester, de Sneeuwbal (Viburnum tinus) die door de zachte winters de laatste jaren de hele winter kunnen blijven bloeien en daarom steeds meer door de tuinliefhebbers in deze regio zijn/worden aangeplant. Vandaag een 1/2 uur bij één zo'n Sneeuwbal in Meerkerk gepost met als resultaat 5 soorten Zweefvliegen: Blinde bij, Snorzweefvlieg, Micaplatvoetje, Gewone driehoekzweefvlieg en de............Bessenbandzweefvlieg foeragerend op de Sneeuwbal (Viburnum tinus), Meerkerk, 3 nov. 2007.Dat belooft wat voor de komende tijd (enkele dagen later op 6 nov. Zweefvliegsoort troffen we nr. 6 op de Sneeuwbal, een Terrasjeskommazweefvlieg en eind november nr. 7 het Variabel elfje en nr. 8 de Kegelbijvlieg), de Zweefvliegen hoeven helemaal niet meer in winterslaap. Want ook in de wintermaanden is er voldoende stuifmeel (rijk aan eiwitten voor ontwikkeling eierstokken) en nectar (bevat vooral suikers, energie om te vliegen) te halen uit de nog vele in bloei staande Heesters en Bloemen.

De Bosbandzweefvlieg, Zweefvliegsoort nr. 58, sinds 30 juli 2007, in de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden.

Donderdag 1 nov. 2007. Vanmorgen, met een minimumtemperatuur van 11 graden, zagen we af en toe de zon en daarna werd het met 14 graden een grijze dag. Rondom het Viaanse Bos op de Klimop en op het bloemrijke talud, met o.a. Echt bitterkruid, Jacobskruiskruid en Kleine leeuwentand, van de Rijksweg A2 foerageerden in totaal 18 soorten Zweefvliegen, waaronder, sinds 30 juli 2007, een nieuwe Zweefvliegensoort voor de regio en de 26e Zweefvliegensoort op de klimop dit najaar, de Bosbandzweefvlieg. Bosbandzweefvlieg op Klimopblad, Zweefvliegsoort nr. 58 sinds 30 juli 2007 in de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden, en de 24e Zweefvliegensoort op de Klimop in Vianen, 1 nov. 2007. Met de 2 soorten Zweefvliegen in de regio uit 2004 staan er nu in totaal 61 soorten Zweefvliegen in de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden op de foto. Sinds 30 juli 2007 hebben we 4 soorten Zweefvliegen: Gele veenzweefvlieg, Kustvlekoog, Kustbijvlieg en de Bokserwaterzweefvlieg ver buiten de regio op de foto gezet. Alleen de laatste twee de Kustbijvlieg en de Bokserwaterzweefvlieg kunnen ook in de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden worden waargenomen.Atalanta foeragerend op Klimop, Vianen, 1 nov. 2007.

Zweefvliegen-, Dagvlinder- en Libellenwaarnemingen in november.

Vanaf 15 okt. t/m 8 nov. 2007 werden nog 32 soorten Zweefvliegen, 8 soorten Dagvlinders en 4 soorten Libellen in de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden waargenomen. De meeste in de Zweefvliegen- Bloementabel van november genoemde soorten vlogen in de afgelopen twee jaar toen het herfstseizoen recordwarm was nog tot medio november of langer.In de afgelopen 2 jaar was oktober recordwarm, okt. 2005 vestigde zich op de 3e plaats met een gemiddelde temperatuur van 13,3 graden en okt. 2006 vestigde zich op de 2e plaats met 13,6 graden, okt. 2001 staat op de 1e plaats met een gemiddelde temperatuur van 14,2 graden. Oktober 2007 was zeer zonnig, landelijk gemiddeld 120 tegen normaal 105 zonuren, maar met een iets lagere gemiddelde temperatuur van 10,1 graden dan normaal 10,3 graden. In de novembermaand is de gemiddelde temperatuur 6,2 graden, nov. 2005 had een iets hoger gemiddelde van 6,9 graden en nov. 2006 was recordwarm en eindigde met een gemiddelde temperatuur van 9,2 graden op de 2e plaats. De 1e plaats is weggelegd voor nov. 1994 met een langjarig (tijdvak 1971-2000) gemiddelde temperatuur van 10,2 graden. (zie voor al deze cijfers de website www.knmi.nl ). Wordt het ook nog Zweefvliegen-, Dagvlinder- en Libellenweer in november 2007? Jawel dus, vanaf 1 t/m 8 nov. 2007 werden 24 soorten Zweefvliegen waargenomen. Doodskopzweefvlieg op Klimopblad, Vianen, 31 okt. 2007.Gehakkelde aurelia op Klimop, Vianen, 31 okt. 2007.De bloeiende Klimop is een echte Zweefvliegen-trekker. Medio sept. 2007 zag ik bij een éénmalig bezoek aan een spaarzaam/vroeg bloeiende bloeiende Klimopstruik in het Viaanse Bos 5 soorten Zweefvliegen.

In oktober zijn er door het wegbermmaaien steeds minder bloemen buiten de Bebouwde Kom en staat de Klimop in volle bloei, in de periode 4 okt. t/m 1 nov. 2007 troffen we op de Klimop in Amaliastein, Vianen in totaal 24 soorten Zweefvliegen. In Leerbroek zagen we op 16 okt. 2007 in een groenstrook met Klimop 14 soorten Zweefvliegen. Vanaf begin november zijn er ook minder bloeiende planten in de tuinen maar de Klimop blijft tot in december bloeien zodoende kon men in de afgelopen jaren, in 2004 en 2005, op dagen met zon, nog rond 20 nov. circa 10 soorten Zweefvliegen, waaronder de Bosbandzweefvlieg en de Doodskopzweefvlieg, op de Klimopbloesem waarnemen. In 2004 was het nog prima Zweefvliegenweer op de zonnige 23 nov. en werd het 11 graden in De Bilt. In 2005 was het nog ruim 11 graden op een bewolkte dag met een glimp zon op 21 nov. in De Bilt. Dit jaar, op 1 nov. 2007, troffen we 15 soorten Zweefvliegen op de Klimop in Vianen, op 22 nov. 2007 nog 10 soorten, op 1 dec. 2007 nog 7 en op 3 dec. nog 5 soorten Zweefvliegen op de Klimop in Meerkerk. In nov. 2007 werden op de Klimop in Meerkerk en Vianen in totaal 18 soorten Zweefvliegen gezien. Zie de Zweefvliegen- en Bloementabel, nov. 2007 op de vorige pagina.

Op donderdag 22 nov. 2007 was het een zonnige dag en liep de temperatuur op tot 12 graden en zagen we nog 12 soorten Zweefvliegen. De laatste Zweefvliegenrijke dag van 2007? Op de Klimop in Meerkerk foerageerden 10 soorten, waaronder de Grote- en de Gele kommazweefvlieg en langs de Lekdijk nabij Sluis/Ameide op Herik een Terrasjeskommazweefvlieg en in een moestuin op Behaard knopkruid een Gele kommazweefvlieg.Vorig jaar waren er nog later in november dagen met een hogere temperatuur, circa 15 graden op 27 en 28 nov. 2006 in De Bilt.

Toen werden er tijdens een wandeling in de middagpauze over een Industrieterrein bij Nijmegen op beide dagen tezamen 9 soorten Zweefvliegen gezien. In het najaar van 2006 werd de eerste vorstdag met nog geen graad onder het vriespunt gemeten op 10 dec. in De Bilt. In het najaar van 2007 werd de eerste vorst in De Bilt al op 20 okt. gemeten en stond de teller op 24 nov. al op 7 vorstdagen in De Bilt. De Bosdidea (laatste waarneming op de Klimop in Vianen, 15 okt. 2007) zag men in nov. 2005 nog op 11 nov. op de Klimopbloesem. Bosdidea foeragerend op Gewone berenklauw, Buren, 4 aug. 2007.