mei 2009-3
De natuursnoepjes van de dag in het Zouweboezemgebied.
Zondag 31 mei 2009. Het was weer natuur snoepen in het Zouweboezemgebied. We kregen een Boktor, de Weverboktor en een Wespvlinder, de Hoornaarvlinder voor het eerst in 2009 voor de lens....
 |
|
| Weverboktor |
 |
 |
| Hoornaarvlinder |
Fietsen doe je in Natuurlijk Brabant: de Roodpuntbladloper (Chalcosyrphus piger), Zweefvlieg nr. 101 op de foto in 2009.
Zaterdag 30 mei 2009. Fietsen doe je in Natuurlijk Brabant. Om 05.15 uur op de Fiets en om 19.15 uur thuis. Vandaag in de omgeving van Tilburg Zweefvliegensoort nr. 102 voor 2009 de Roodpuntbladloper op de foto gezet.
De Roodpuntbladloper (C. piger) werd in 1892 bij Winterswijk en Venlo waargenomen. De volgende waarneming was ruim 100 jaar later in 2000 in de omgeving van Tilburg en daarna nog op twee plaatsen in Noord-Brabant en op twee plaatsen in de provincie Utrecht.
Vandaag trof ik na een melding gisteren op www.waarneming.nl in de omgeving van Tilburg in een gemengd bos met Loof- en Naaldhout langs de wandel- en ruiterpaden op het blad van de Braam spec. her en der een Roodpuntbladloper die alles wat voorbij vloog achterna ging.
 |
 |
 |
 |
| Roodpuntbladloper. |
 |
 |
| Venwitsnuitlibel | Tweekleurige smalboktor |
Trekvlinders langs de bloemrijke Lekdijk Everdingen.
Vrijdag 29 mei 2009. Sinds enkele weken trekken dit warme voorjaar, met een gemiddelde temperatuur van 10.8 graden, het op één na warmste voorjaar sinds 1901, het voorjaar van 2007 was met 11.7 graden bijna een graad warmer, de Distelvlinders massaal Nederland binnen. Op de ingezaaide bloemrijke Lekdijk bij Everdingen foerageerden vanmorgen honderden Distelvlinders op o.a. de Rode klaver en het Knoopkruid. Enkele uren langs de Lekdijk gestaan en genoten van deze ouderwetse Dagvlinderrijkdom. Naast de honderden Distelvlinders zagen we ook aantallen Argusvlinders en Icarusblauwtjes en een enkel Groot koolwitje. Maar ook tot onze verrassing een andere Trekvlinder de Oranje luzernevlinder die ik gewoon ben pas in augustus te zien.
 |
|
| Oranje luzernevlinder |
Nu kijken we uit naar de volgende Trekvlinder de nog nooit op foto vastgelegde Gele luzernevlinder en de op 13 mei al in Sleeuwijk en op 24 mei op de Baarsemwaard, Culemborg geziene 'Zwerver' de Koninginnenpage.
Vanmorgen ook nog gezocht naar de op maandag 25 mei geziene Zwervende heidelibel op de Lekuiterwaard rond Fort Everdingen, niet gevonden, maar wel een Vuurlibel........
 |
|
| Vuurlibel |
 |
 |
|
en Arjan zag onlangs de Grote fopwesp en ziet nu sinds 25 mei allemaal Bessenglasvlinders op de Bessenstruiken rondom zijn huis langs de Kerkweg, Schoonrewoerd..... |
Zweefvliegen, Libellen, Dagvlinders en Boktorren in Natuurlijk Brabant.
Donderdag 28 mei 2009. Het was weer goed toeven in Natuurlijk Brabant. We konden de 100e en 101e Zweefvliegensoort voor 2009 op de foto zetten te weten het Donker- en het Groen doflijfje. Andere soorten vandaag nieuw voor 2009 zijn de Koraaljuffer, Gewone pantserjuffer, Geringelde smalboktor of Gevlekte smalbok en de Bonte ribbelboktor.
 |
 |
| Gewone kopermantel | Donker doflijfje (vrouw) op Zevenblad. |
 |
 |
| Koraaljuffer | Gewone pantserjuffer |
 |
 |
| Bont dikkopje | Bonte ribbelboktor |
 |
|
| Geringelde smalboktor |
Roodkop- en Zwartkopvuurkever.
De Roodkopvuurkever is al jaren een algemene Keversoort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden en wordt dit jaar weer sinds 20 april 2009 her en der gezien.
 |
 |
| Roodkopvuurkever |
De Zwartkopvuurkever is een nieuwe Keversoort in deze regio en werd op 28 mei 2006 voor het eerst? op de Redichemse Waard bij Beusichem en dit jaar vanaf 13 mei 2009 langs de Waal bij Brakel en in de Brabantse Biesbosch, Werkendam gezien.
Wanneer wordt de Zwartkopvuurkever in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden gezien?
 |
|
| Zwartkopvuurkever |
De Withaarmelkzweefvlieg (Leucozona lucorum) in het Zouweboezemgebied.
Woensdag 27 mei 2009. Vandaag kreeg ik weer een droomsoort van een Zweefvlieg in het Zouweboezemgebied voor de lens foeragerend op de Echte valeriaan. Troffen we vorige week het Melkelfje (Melangyna umbellatarum) dit keer de Withaarmelkzweefvlieg (Leucozona lucorum).
In Nederland zijn volgens het recent verschenen boek 'De Nederlandse Zweefvliegen' vier soorten Melkzweefvliegen waargenomen, te weten de Doorzichtig-gele melkzweefvlieg (L. glaucia), Zwarthaarmelkzweefvlieg (L. inopinata), Donkere melkzweefvlieg (L. laternaria) ende Withaarmelkzweefvlieg (L. lucorum).
Alle vier de soorten worden nog steeds verspreidt over Nederland waargenomen, maar geen enkele waarneming kwam ooit uit de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. Vandaag dan de eerste de vrij algemene Withaarmelkzweefvlieg met witte beharing op het achterlijfsegment (in vaktermen witte beharing op rugplaatje 4) nu gaan we op zoek naar de vrij zeldzame Zwarthaarmelkzweefvlieg met zwarte beharing op rugplaatje 4.
Of zien we eerder de Donkere melkzweefvlieg die werd recentelijk in deze regio op de Lekuiterwaard gezien en wel op 31 aug. 2005 langs de Veerweg bij Beusichem.
 |
 |
 |
 |
| Withaarmelkzweefvlieg |
Overigens, de Withaarmelkzweefvlieg is de 16e Zweefvliegensoort sinds 30 juli 2007 in het Zouweboezemgebied die in het boek 'De Nederlandse Zweefvliegen' nog nooit in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden is waargenomen, de overige 16 soorten zijn de Ingesnoerde waterzweefvlieg, Bloedrode bladloper, Tuingitje, Vosrood gitje, Blauw gitje, Pluimwoudzwever, Populierenwoudzwever, Bosdidea, Zwartbek-bandzweefvlieg, Melkelfje, Driehoekselfje, Vlinderstrikje, Gele veenzweefvlieg en de Grote gevlekte langlijf.
De Withaarmelkzweefvlieg lijkt op de grotere Witte reus (voorheen de Ivoorzweefvlieg)...
 |
|
| Witte reus |
Andere bloemen die Zweefvliegenbezoek kregen waren o.a. de Gele waterkers, Kale jonker en de Kruipende boterbloem en zagen we o.a. de Gele halvemaanzweefvlieg, Bretel-wimperzweefvlieg, Gewoon glimlijfje, Snorzweefvlieg, Grote kommazweefvlieg, Terrasjeskommazweefvlieg, Hommelbijvlieg, Hommelreus, Bloedrode bladloper, Grote gouden bladloper, Gewone rode bladloper, Korte bladloper, Moeraszweefvlieg, Gewone snuitvlieg, Mica- en Scheefvlek-platvoetje, Gewone driehoekzweefvlieg, Blinde bij, Puntbijvlieg, Bosbijvlieg, Kegelbijvlieg, Menuetzweefvlieg, Bokser- en Snuitwaterzweefvlieg en de Gewone wimperzweefvlieg...
 |
 |
| Gewone wimperzweefvlieg op Kruipende boterbloem. | Groot dikkopje |
Zonnebadende Zweefvliegen in het Viaanse Bos.
Maandag 25 mei 2009. Op deze zomerse voorjaarsdag met temperaturen rond de 26 graden werd er in alle vroegte in het Viaanse Bos zonnebadende Zweefvliegen waargenomen, te weten de Korte-, Gewone rode-, Grote gouden- en de Bloedrode bladloper, Pluimwoudzwever, Doodskopzweefvlieg, Kervelgitje, Bessenbandzweefvlieg, Moeraszweefvlieg, Enkele-bandzweefvlieg, Witte- en Hommelreus, Weidevlekoog, Snuitwaterzweefvlieg, Hommelbijvlieg, Snorzweefvlieg, Grote kommazweefvlieg, Terrasjeskommazweefvlieg en nu ook hier een Gele veenzweefvlieg, vorig jaar op 20 okt. 2008 zetten we een ex. in het Zouweboezemgebied op de foto.
 |
 |
| Terrasjeskommazweefvlieg (man), Vianen, 25 mei 2009. | Gele veenzweefvlieg. |
Rond het bloeiende Zevenblad verbleef de 8e Boktorrensoort van 2009, de Grote zwarte smalboktor (Leptura aethiops)
 |
|
| Grote zwarte smalboktor |
Eerstelingen; voorjaar 2009.
Zondag 24 mei 2009. Een warme voorjaarsdag met temperaturen rond de 23 graden. Vandaag weer enkele eerstelingen: voorjaar 2009, op de foto kunnen zetten.
Op de Uiterwaarden langs de rivier de Boven-Merwede trof ik op de vroege ochtend op een veldje Cipreswolfsmelk de 2e Wespvlindersoort, de Wolfsmelkwespvlinder en de 9e Sprinkhanensoort, de Greppelsprinkhaan....
 |
 |
| Wolfsmelkwespvlinder | Greppelsprinkhaan |
Vanmiddag, vanwege het succes vorig jaar juni, weer gepost bij het sinds vorige week bloeiende Zevenblad in mijn achtertuin en daar troffen we naast het Micaplatvoetje, Bosbijvlieg, Puntbijvlieg, Gewone fluweelzweefvlieg, Gewone driehoekzweefvlieg, Blinde bij, Terrasjeskommazweefvlieg, Grote narcisvlieg, Gewone bollenzweefvlieg, Gewone- en Citroenpendelvlieg het Wollig gitje (Cheilosia illustrata)een nieuwe Zweefvliegentuinsoort, de 48e sinds sept. 2007 in mijn voor- en achtertuin en tevens de 98e Zweefvliegensoort die we dit voorjaar op de foto hebben gezet.
De komende tijd gaan we op zoek naar de dit voorjaar al door derden in deze regio geziene Wittehalvemaanzweefvlieg, Tuingitje, Zomerse glimmer, Gespoorde platbek en de Kustbijvlieg en de vorig jaar in mei/juni geziene Zuidelijke halvemaanzweefvlieg, Gele kommazweefvlieg, Spitselfje, Streepcitroenzweefvlieg, Normale fopblaaskop, Zwartspriet-bandzweefvlieg, Stadsreus, Zandlanglijf en het Donker doflijfje.
Het Vechtplassengebied: bolwerk van de Donkere veenzweefvlieg.
Zaterdag 23 mei 2009. Volgens het recent verschenen boek 'De Nederlandse Zweefvliegen' (Diptera: Syrphidae) is het Vechtplassengebied op de grens van de provincies Noord-Holland en Utrecht het bolwerk van de Donkere veenzweefvlieg (Sericomyia lappona). Vandaag aan de hand van de beschrijving in het boek over het leefgebied van de Donkere veenzweefvlieg zelf op speurtocht in het Vechtplassengebied. En met resultaat:
 |
 |
| Donkere veenzweefvlieg. |
Maar waar Zweefvliegen zijn te vinden kom je ook Zweefvliegendeskundigen tegen, waaronder enkele van de 9 auteurs van het boek.....
Daarnaast zagen we in het Vechtplassengebied van de Zweefvliegen de Snuit- en de Bokserwaterzweefvlieg, Gewone driehoekzweefvlieg, Blinde bij, Kegel-, Bos- en Puntbijvlieg, Snorzweefvlieg, Gewone wimperzweefvlieg, Echte- en Donkere wespvlieg, Weidevlekoog, diverse Korsetzweefvliegen, Menuetzweefvlieg, Gewoon weidegitje, Moeraszweefvlieg, Gewone fluweelzweefvlieg, Vlinderstrikje, Gewoon- en Moerasglimlijfje, Grote gouden-, Korte- en Gewone rode bladloper, Grote narcisvlieg, Doodskopzweefvlieg, Citroen- en Gewone pendelvlieg, Slanke platbek, Veenglimmer, Weidedoflijfje en het Geel platvoetje, de 2e nieuwe soort van vandaag en de 97e in het voorjaar van 2009.
 |
 |
| Veenglimmer | Weidedoflijfje |
 |
 |
| Slanke platbek ??? op kruipende boterbloem | Geel platvoetje |
Vandaag geen nieuwsgierige vogels om mij heen, onderweg wel genoten van de drie zingende Grote Karekieten, maar een nieuwsgierige Grote Keizerlibel die bij me kwam zitten......
 |
 |
| Grote keizerlibel |
Het Melkelfje, nieuw voor 2009 in het Zouweboezemgebied.
Vrijdag 22 mei 2009. Urenlang speuren langs de bosrand leverde vandaag 2 nieuwe soorten Zweefvliegen voor 2009 op. Het Melkelfje foerageerde op de Grote valeriaan en de Grote gevlekte langlijf foerageerde op de Kruipende boterbloem...
Dit voorjaar staan er nu 95 soorten Zweefvliegen op de foto.
 |
 |
 |
 |
| Melkelfje op Echte valeriaan. | Grote gevlekte langlijf. |
Het Kaal doflijfje foerageerde vandaag op het Fluitenkruid ze heeft wat weg van een glimlijfje maar op de vleugels zit een bruine vlek waardoor ze makkelijk is te herkennen.
 |
 |
| Kaal doflijfje op Fluitenkruid. |
 |
|
| Weidedoflijfje. |
 |
 |
| Grofgestippelde platbek. |
 |
|
| Groot dikkopje op gewone smeerwortel |
De 7e Boktorrensoort van dit voorjaar, de Gevlekte smalboktor of Vierbandsmalbok, vliegt weer.
Donderdag 21 mei 2009. De 7e Boktorrensoort dit voorjaar....
 |
|
| de Gevlekte smalboktor of Vierbandsmalbok (Leptura quadrifasciata), zagen we vorig jaar op 23 mei en dit jaar 2 dagen eerder op 21 mei. |
De Halvemaanzweefvliegen (Scaeva) in Nederland.
In Nederland kunnen 3 soorten Halvemaanzweefvliegen worden waargenomen, te weten de Zuidelijke- (S. dignota), Witte- (S. pyrastri) en de Gele halvemaanzweefvlieg (S. selenitica).
De Witte- en de Gele halvemaanzweefvlieg kunnen we regelmatig waarnemen in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. Vorig jaar zaten ze beiden o.a. in mijn voor- en achtertuin.....
 |
 |
| Witte halvemaanzweefvlieg (man en vrouw) |
 |
 |
| Gele halvemaanzweefvlieg (vrouw), Zouweboezemgebied, 14 april 2009 |
Gele halvemaanzweefvlieg (man) op gele morgenster, Natuurtuin Varsseveld, Leerdam, 25 juli 2008. |
 |
|
| Gele halvemaanzweefvlieg (vrouw), De Avelingen, 21 mei 2009. |
Maar de Zuidelijke halvemaanzweefvlieg kunnen we ook o.a. in de tuin zien mits we goed opletten of door er foto's van te maken.
Vorig jaar op 26 april konden we de onderstaande foto maken in de Heemtuin in het Alblasserbos. Aan de hand van het recent verschenen boek 'De Nederlandse Zweefvliegen' komen we tot de ontdekking dat het de Zuidelijke halvemaanzweefvlieg betreft. De gele vlekken staan niet schuin zoals bij de Witte halvemaanzweefvlieg, de vlekken zijn groter en bleker en lopen tot de rand in tegenstelling tot de iets groter Gele halvemaanzweefvlieg zoals je op de bovenstaande foto's ziet, waaronder een ex. die ik vanmiddag kon maken in De Avelingen.
 |
|
| Zuidelijke halvemaanzweefvlieg (man) op koolzaad, Alblasserbos, 26 april 2008. |
Wordt 2009 topjaar voor Distelvlinder?
We schreven op woensdag 20 mei dat tijdens mijn fietstocht door Natuurlijk Brabant de Distelvlinders massaal op trek waren en links en rechts langs me heen vlogen. Op www.natuurbericht.nl wordt daar regelmatig aandacht aan geschonken zoals het onderstaande:
Bericht uitgegeven door De Vlinderstichting op maandag 18 mei 2009.
Tot 15 mei zijn er bij De Vlinderstichting en waarneming.nl al meer dan 650 meldingen binnengekomen van Distelvlinders, dat is meer dan 40 maal zoveel als in dezelfde periode in 2008. Wordt het een topjaar voor deze trekvlinder?
We meldden het al in een natuurbericht van 20 april: de Distelvlinders komen er aan! Ook de weken erna kwamen er volop berichten uit Zuid-Europa over veel trek van Distelvlinders naar het noorden. Alle Nederlanders die in de meivakantie Zuid-Frankrijk bezochten hadden enthousiaste verhalen en vorige week werden er ook vele duizenden trekkende Distelvlinders gemeld uit Zuid-Duitsland. Inmiddels heeft de eerste golf Nederland bereikt, want er zijn al meer dan 200 meldingen dit jaar, vooral uit de eerste helft van mei. Dit soort aantallen in het voorjaar zijn de voorbode van echt grote aantallen Distelvlinders in de zomer.
De vlinders die hier uit het zuiden arriveren, planten zich voort en de nakomelingen vliegen vanaf eind juli. Deze zijn goed te onderscheiden van de trekkers die nu ons land binnenkomen. Die zijn vaal en grauw van kleur en relatief klein. De ‘autochtone’ distelvlinders zijn groot en fel gekleurd. Als de voortekenen juist zijn kunnen we in augustus weer Vlinderstruiken aantreffen met wel 10 of 15 Distelvlinders daarop en zulke aantallen zijn de afgelopen jaren maar zelden gezien. Tekst Kars Veling, De Vlinderstichting
vervolg: mei 2009-2