Laatste waarnemingenaugustus 2009

Najaarstrek van de Purperreiger boven het Zouweboezemgebied.

Zaterdag 29 aug. 2009. Vanaf medio augustus tot eind september kunnen we op mooie zomeravonden tussen 18.00 en 20.00 uur de Purperreigers weer boven het Zouweboezemgebied zien overtrekken naar het zuiden. Het totaalaantal aan Purperreigers dat in deze trekperiode gezien kan worden lag in de afgelopen jaren in Ridderkerk tussen de 403 en 668 ex. Zie op:

Op maar één of twee avonden in de eerste helft van september varieerde de grootste aantallen Purperreigers tussen de 58 tot 168 ex. soms met enkelen maar ook in groepen tot wel 30 - 35 ex. In V-vorm vliegen ze dan hoog over naar het zuiden. Wel opletten, ook Juveniele Blauwe Reigers trekken in dezelfde periode naar het zuiden. 

In de afgelopen jaren enkele plaatjes van deze Purperreigernajaarstrek boven het Zouweboezemgebied geschoten, waaronder een groep van 28 ex.

Misschien de komende weken op een mooie avond nog eens proberen een nog grotere groep op de foto te zetten. Want het blijft een spectaculair gezicht een groep Purperreigers in V-vorm naar het zuiden te zien trekken....

Najaarstrek purperreigers

Maar we hopen ook dat er nog een Purperreiger niet op de najaarstrek gaat en blijft hangen in het Zouweboezemgebied en niet wordt gevangen en gedood door de Stichting Het Zuid-Hollands Landschap zoals enkele jaren geleden tot mijn grote ontsteltenis gebeurde. Laat dat stelletje natuurvandalen zich bezighouden met het opruimen/decimeren van die duizenden Zomerganzen tijdens het broedseizoen in het Zouweboezemgebied dan leveren ze nog een zinnige bijdragen aan het verhogen aan de natuur- en de belevingswaarden van en in het Zouweboezemgebied.

Maar mocht er in het late najaar toch een Purperreiger aan hun aandacht ontsnappen kijken we uit om weer plaatjes maken van een Purperreiger in winterkleed en in de sneeuw. Dat is nog eens spectaculair.

Purperreiger in 1e winterkleed, Zouweboezem, 27 nov. 2005.

 Zweefvliegen kijken op de Gewone berenklauw in De Avelingen, Schelluinen en het Zouweboezemgebied.

Vrijdag 14, zaterdag 15 en zondag 16 aug. 2009. In De Avelingen nabij Schelluinen, een Uiterwaard langs de Boven-Merwede, staat de Gewone berenklauw massaal in bloei. Ondanks m'n bezigheden aangaande de Oranje Luzernevlinders op de Rivierdijktaluds kon ik de verleiding niet weerstaan om met dit windstille zomerweer op vrijdag en zondag te gaan kijken naar de op de Gewone berenklauw foeragerende Zweefvliegen. Van de circa 20 soorten die we gezien hebben kon ik deze snoepjes onder de Zweefvliegen op foto vastleggen, de Donkere platbek, Fijngestippelde platbek, Geelbandwimperzweefvlieg en het Melkelfje. Nieuw voor 2009 zijn de Gewone bollenzweefvlieg, Gele kommazweefvlieg ende Terrasjeskommazweefvlieg....

Donkere platbek (vrouw) op Gewone berenklauw	Grofgestippelde platbek (vrouw) op Gewone berenklauw.

Geelbandwimperzweefvlieg op Gewone berenklauw.

Gele kommazweefvlieg (man en vrouw) op Gewone berenklauw.	Gewone bollenzweefvlieg op Gewone berenklauw.

Melkelfje op Gewone berenklauw.

Op zaterdag in het Zouweboezemgebied de bloemtuilen van de Gewone berenklauw afgezocht op Zweefvliegen, hier trof ik de 3e nieuwe Zweefvliegensoort dit weekend voor 2009 en de 120e Zweefvliegensoort die we in 2009 op de foto hebben gezet, het Nazomergitje....

Sinds aug. 2007 hebben we 127 soorten Zweefvliegen op de foto gezet, waarvan 115 soorten ook in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. Van die 115 soorten werden er 53 soorten in de tuinen in Meerkerk gezien, waarvan 49 soorten in mijn voor- en achtertuin, met name foeragerend op het Zevenblad en de Canadese guldenroede. 

Nazomergitje op gewone berenklauw.

 Dagvlinders langs de Rivierdijken in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.

Dinsdag 11, donderdag 13 en vrijdag 14 aug. 2009. Sinds de dijktaluds van de Rivierdijken in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden na de Dijkverzwaring een natuurfunctie hebben gekregen en daardoor een gedaanteverwisseling ondergingen, ze veranderden van bloemloze mestdumpdijktaluds in ingezaaide bloemrijke dijktaluds, is het sinds een tiental jaren genieten van de bloemenrijkdom en de voor deze omgeving vele soorten Dagvlinders.

Opeens zagen we weer naast de niet weg gemeste Argusvlinders ook weer het Bruin blauwtje en het Icarusblauwtje op planten van de Ooievaarsbekfamilie en de Rolklaver. Ook verschenen er weer Koninginnenpages eitjes afzetten op jonge scheuten van de Peen en met de Distelvlinders, Atalanta's, Kleine vos en Dagpauwoog foeragerend op de Rode klaver en het Knoopkruid en het Klein geaderd witje foeragerend op o.a. de Luzerne. Zelfs het Zwartsprietdikkopje en een enkel Oranje- en het Bruin zandoogje werden in de afgelopen jaren na een afwezigheid van tientallen jaren weer waargenomen op deze bloemrijke dijktaluds.

Maar ook zien we bijna jaarlijks foeragerende Oranje luzernevlinders in de zomermaanden. Maar dit voorjaar hadden we zelfs de 1e voorjaarswaarneming ooit van deze Trekvlinder in deze regio en wel op 29 mei 2009 langs de Lekdijk bij Everdingen. Sindsdien zijn er vanaf 15 juli tot heden tientallen waarnemingen van de 2e generatie Oranje luzernevlinder in de wijde regio waarvan circa 15 waarnemingen her en der in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. Op donderdag 13 aug. 2009 troffen we op het Lekdijktalud tussen Ameide en Everdingen in totaal 5 Oranje luzernevlinders en op vrijdag 14 aug. 2009 in totaal 3 Oranje luzernevlinders langs de Merwededijktalud tussen Gorinchem en Boven-Hardinxveld.

Oranje luzernevlinder op rode klaver
Bloemrijke Lekdijk Achthoven, 11 aug. 2009.

Sinds 22 juli werden er volgens waarneming.nl driemaal een Gele luzernevlinder in de Alblasserwaard waargenomen maar uiteraard zijn er geen foto's gemaakt.

Langs de Lek in de Vijfheerenlanden (Everdingen) op 31 juli en langs de Boven-Merwede in de Alblasserwaard op 8 aug., werden in de afgelopen weken foto's gemaakt van de op de Gele luzernevlinder gelijkende lichte vorm 'helice' en dat zijn dan altijd vrouwtjes van de Oranje Luzernevlinder. Op de foto's van die Oranje luzernevlinders zien we dan doorschemerend een brede zwarte vleugelrand met vlekken.

Oranje luzernevlinder (vrouwvorm 'helice' op heelblaadje

Gezien de Gele luzernevlinder als Trekvlinder nog nooit in deze regio is waargenomen (geen foto) zijn we de volgende dagen toch maar eens zelf gaan kijken of ze werkelijk gezien kunnen worden in deze regio en uiteraard maken we er dan foto's van want geen foto dan ook geen waarneming.

Op 13 en 14 aug. 2009 telden we op de taluds van de Lekdijk (Vijfheerenlanden op Rode klaver) en Merwededijk (Alblasserwaard op Knoopkruid) 8 Oranje luzernevlinders, waaronder geen lichte vorm.

De Koninginnenpage was in het verleden en is in sommige jaren nog steeds Standvlinder in deze regio maar wordt meestal als 'Zwerver' jaarlijks in deze regio gezien. Dit voorjaar waren er 4 waarnemingen en deze zomermaanden tot heden 12 waarnemingen in deze regio waarvan maar één waarneming in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden en wel op 26 juli 2009 ter hoogte van het Industrieterrein De Avelingen, Gorinchem. 

Op 27 april 2007 konden we in diezelfde omgeving op het Rivierdijktalud een Koninginnenpage op de foto zetten foeragerend op de Rode klaver en ei-afzettend op de jonge scheuten van de Peen...

Koninginnenpage

 Wandelen in het Brabantse landschap.

Maandag 10 aug. 2009. Vandaag samen met Jan een lange wandeling gemaakt in het Brabantse landschap. Een bezoek gebracht aan de natuurgebieden in beheer bij de provinciale natuurbeheerder de Stichting het Brabants landschap. U bent toch ook al lid van het Brabants Landschap??? Dwalen over de Regte Heide met haar Grafheuvels uit de Bronstijd, Riels Hoefke, Riels Laag, ooit het Toernooiveld van de Korhoenders, het Ooijevaarsnest met zijn circa 200 jaar oude Moerascypressen en de wijde omgeving. Verdwalen in het Brabantse landschap met zijn Grafheuvels, Moerascypressen, Maisakkers en Aardbeienvelden. 

Medio jaren '70 bezochten we de Regte Heide voor het eerst om te genieten van de baltsende Korhoenders in het Riels Laag maar dat is nu verleden tijd. Andere soorten dienen zich aan zoals door de door de Klimaatverandering uit het zuiden oprukkende Wespenspin en Sikkelsprinkhaan die we tegenwoordig ook in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden kunnen waarnemen.

In aug. 2009 werd de Sikkelsprinkhaan voor het 2e jaar op rij gezien langs de Linge nabij Asperen en langs de Boven-Merwede nabij Sleeuwijk en op 16 aug. 2009 zette Jan en ex. op de foto langs de Lek te Achthoven. De Wespenspin trof ik op 18 aug. 2009 in een ruigte langs het Merwedekanaal te Lexmond.  

Sikkelsprinkhaan	Wesp- of tijgerspin

Maar vinden we er ook nog Dagvlinders in de wegbermen foeragerend op de Akkermelkdistel en de Boerenwormkruid die nog maar zelden in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden worden waargenomen, zoals de Citroenvlinder, maar één waarneming in 2009 in Ameide op 30 maart en het Hooibeestje, maar één waarneming in 2009 in Alblasserdam op 1 mei...

Citroenvlinder	Hooibeestje

De overige Dagvlinders die we vandaag gezien hebben waren de Distelvlinder, Atalanta, Klein geaderd witje, Groot koolwitje, Bont zandoogje, Oranje zandoogje, Heivlinder, Eikenpage, Zwartsprietdikkopje, Kleine vuurvlinder, Bruin blauwtje en Icarusblauwtje.

Van de Zweefvliegen troffen we foeragerend op met name de Gewone berenklauw en Sint Janskruid de Donkere platbek, Gele veenzweefvlieg, Bosdidea, Gewone citroenzweefvlieg, het op de zandgronden algemeen voorkomende Stomp elfje en een nieuwe Zweefvliegensoort voor 2009 het Paddenstoelgitje ... 

Het Stomp elfje (Meliscaeva cinctella) gelijkt op het onderstaande....

Spits elfje (Melangyna cincta).

Paddenstoelgitje op Gewone berenklauw.

Her en der zijn er in de afgelopen decennia plasje gegraven in en rondom de Regte Heide in die omgeving troffen we van de Libellen o.a. de Koraaljuffer, Bruine winterjuffer, Zwarte heidelibel  en de Grote keizerlibel.

 Vervolg: juli 2009