Laatste waarnemingenseptember 2009-1

De Huiskrekel en de Blauwvleugelsprinkhaan verdwenen uit de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.

Zaterdag 19 sept. 2009.  Gisteren schreven we n.a.v. het op de foto zetten van het Zuidelijk spitskopje over drie nieuwe soorten Sprinkhanen en vandaag n.a.v. het op de foto zetten van de Blauwvleugelsprinkhaan over de twee verdwenen soorten Sprinkhanen uit de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.

Door strengere milieueisen in de jaren '70 verdween uit het landschap van de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden de Huiskrekel (Acheta domesticus). De leefgebieden van de Huiskrekel, de Vuilnisbelten werden afgedekt met grond en in o.a. de Bakkerijen ging men schoner werken.

Af en toe wordt er nog wel eens hier en daar in de regio een Huiskrekel (Schriek) gehoord en dat zijn dan ontsnapte ex. afkomstig van Terrariumhouders die ze als voer in voorraad hebben voor hun Amfibieën en Reptielen.

huiskrekel_sleeuwijk_15_nov._2008_1.jpg huiskrekel_sleeuwijk_15_nov._2008_2.jpg
Huiskrekel  

De Blauwvleugelsprinkhaan (Oedipoda caerulescens) is omstreeks 1990 verdwenen uit de Alblasserwaard. Het leefgebied was het spoorwegemplacement bij Hardinxveld-Giessendam. Toen dat emplacement buiten gebruik werd gesteld verdween het leefgebied. Vandaag trof ik een ex. in het Park De Hoge Veluwe...........

blauwvleugelsprinkhaan_park_de_hoge_veluwe_190909.jpg blauwvleugelsprinkhaan_park_de_hoge_veluwe_190909_3.jpg
blauwvleugelsprinkhaan_park_de_hoge_veluwe_190909_2.jpg  
Blauwvleugelsprinkhaan  

Klimaatverandering: drie nieuwe soorten Sprinkhanen in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.

Vrijdag 18 sept. 2009. Vanwege het opwarmende klimaat kunnen we sinds de jaren '90 drie nieuwe soorten Sprinkhanen in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden tegenkomen.

Sinds 1992 de Zuidelijke boomsprinkhaan (Meconema meridionale), vanaf de periode 2002-2006 het Zuidelijk spitskopje (Conocephalus discolor) en sinds 2008 de Sikkelsprinkhaan (Phaneroptera falcata) 

Vandaag kregen we het Zuidelijk spitskopje voor de lens ze werd waarschijnlijk al in de periode 2002-2006 voor het eerst op de Lekuiterwaarden van de Vijfheerenlanden waargenomen? Ik heb van die waarneming geen foto gezien, van de 2e waarneming op 2 aug. 2008 op de Groesplaat nabij Sleeuwijk zijn door derden wel foto's gemaakt......

zuidelijk_spitskopje_culemborg_180909_1.jpg zuidelijk_spitskopje_culemborg_180909_2.jpg
zuidelijk_spitskopje_culemborg_180909_3.jpg  
Zuidelijk spitskopje  

Vorig jaar werd de Sikkelsprinkhaan voor het eerst op foto gezet op 20 aug. 2008 nabij Asperen en op 16 aug. 2009 in de Vijfheerenlanden op de Lekuiterwaard Achthoven......

sikkelsprinkhaan_asperen_4_sept._2008.jpg sikkelsprinkhaan_regte_heide_riel_10_aug._2009.jpg
Sikkelsprinkhaan  

 

Zuidelijk spitskopje Sikkelsprinkhaan
 1e waarneming in Nederland  1990, Ospel  1968 , Brunssummerheide
2002-2006 1e wrn. ooit Lekuiterwaard Vijfheerenlanden???
2008 2 aug. Groesplaat Sleeuwijk 20 aug. 1e wrn. ooit in regio, Put van Bullee, Asperen
29 aug. Groesplaat Sleeuwijk
4 sept., Put van Bullee, Asperen
2009 4 juli, Slikkerveer   4 aug. Oudendijk
16 sept. Station Culemborg 16 aug. Lekuiterwaard Achthoven
18 sept. Station Culemborg 19 aug. Put van Bullee, Asperen
11 sept. Groote Waardweg, Nieuwendijk

 

De Zuidelijke boomsprinkhaan, wordt al sinds 1992 (Dordrecht, tevens 1e waarneming in Nederland) en 1994 (Culemborg) in deze regio gezien (komt op de nachtelijke verlichting af). In de afgelopen jaren werd ze waargenomen in de Alblasserwaard in Ameide, Wijngaarden en Nieuw-Lekkerland en in de Vijfheerenlanden in Leerdam en Vianen.

zuidelijke_boomsprinkhaan_vrouw_lekdijk_ameide_30072008.jpg zuidelijke_boomsprinkhaan_vrouw_lekdijk_ameide_25082008.jpg
zuidelijke boomsprinkhaan  

 De Wespvlinders (Sesiidae) in de Alblasserwaard, Vijfheerenlanden en Natuurlijk Brabant. 2009.

Vrijdag 11 sept. 2009. Ook Wespvlinders foerageren net als de Zweefvliegen en de Boktorren op allerlei soorten bloemen, zie de vele foto's op deze website. In de afgelopen jaren zijn er 9 soorten Wespvlinders in de wijde regio waargenomen, waarvan vooralsnog 4 soorten alleen in Natuurlijk Brabant.

Maar door aanleg van nieuwe natuurgebieden (in het kader van de Ecologische Hoofdstructuur) en natuurgericht bosrandbeheer langs de al aanwezige kilometerslange en nu door wanbeheer meestal bloemenarme bosranden in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden, hetzij door agrarisch natuurbeheer of door de Natuurbeschermingsorganisaties in de regio, Recreatieschappen van de Provincie Zuid-Holland (Slingeland) en Utrecht (Middelwaard Vianen), Staatsbosbeheer en de Stichtingen Het Zuid-Hollands- en het Utrechts Landschap kan daar verandering in aangebracht worden.

Met als resultaat nog meer bloemrijke bosranden en de mogelijkheid om allerlei soorten Boktorren, Wespvlinders en Zweefvliegen te zien in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden als grootste natuurprestatie.

Dan hoeven er ook geen leuterrapporten geschreven te worden met leugens over de natuurwaarden die er niet zijn maar dan hebben we natuurwaarden die iedereen kan waarnemen. Dat is pure natuurbeleving voor de mens maar ook voor de Libellen en de Dag- en Nachtvlinders die krijgen er dan ook weer een leefgebieden bij waar het ook voor hun heerlijk toeven is.  

 Begin mei zien we de eerste Wespvlinder verschijnen de her en der in de regio voorkomende Wilgenwespvlinder (1e wrn. 6 mei) meestal zonnend op bladeren maar ook foeragerend op de bloemen van de Braam spec, Herik of Grote valeriaan.........

wilgenwespvlinder_zouweboezemgebied_14_mei_2009.jpg  
Wilgenwespvlinder  

 gevolgd in de tweede helft van mei door nog drie soorten Wespvlinders, de Bessenglasvlinder (1e wrn. 24 mei) ook her en der in de regio voorkomend op haar 'waardplant' Rode-, Zwarte- Kruis- of Aalbes, en ook foeragerend op de bloemen van de Braam spec.  Zevenblad of Grote valeriaan...

bessenglasvlnder_op_de_bessenstruik_schoonrewoerd_29_mei_2009__arjan_de_jong.jpg bessenglasvlnder_op_de_bessenstruik_schoonrewoerd_30_mei_2009_arjan_de_jong.jpg
bessenglasvlinder_op_grote_valeriaan_zouweboezemgebied_2_juni_2008.jpg bessenglasvlinder_natuurlijk_brabant_4_juni_2007.jpg
bessenglasvlinder_op_zevenblad_zouweboezemgebied_1_juni_2008.jpg  
Bessenglasvlinder  

de Wolfsmelkwespvlinder (1e wrn. 24 mei) wordt alleen gezien op de Uiterwaarden van Lek en Boven-Merwede op de 'Waardplant' de Heksenmelk of de Cipreswolfsmelk...

wolfsmelkwespvlinder_op_ciprreswolfsmelk_groesplaat_sleeuwijk_15_juni_2009.jpg  
Wolfsmelkwespvlinder  

en de  Hoornaarvlinder (1e wrn. 31 mei). Overal waar rijen Populieren staan kunnen we ze op de stam treffen.

hoornaarvlinder_zouweboezemgebied_31_mei_2009_2.jpg hoornaarvlinder_zouweboezemgebied_31_mei_2009_1.jpg
Hoornaarvlinder  

De vijfde Wespvlinder die we in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden kunnen treffen is de Appelglasvlnder. In de afgelopen jaren werd ze begin juni (1e wrn. 8 juni) in het Zouweboezemgebied en op de Lekuiterwaard Everdingen foeragerend gezien/op de foto gezet op Braam spec, Akkersdistel en het Jacobskruiskruid.  

appelglasvlinder_op_akkerdistel_zouweboezemgebied_21_juni_2008_1.jpg appelglasvlinder_op_akkerdistel_zouweboezemgebied_21_juni_2008_2.jpg
Appelglasvlinder  

In Natuurlijk Brabant werden in de afgelopen jaren de overige vier soorten Wespvlinders foeragerend of zonnend op bladeren op de foto gezet. Zelf zette ik begin juni 2007 (1e wrn. 2 juni) zowel de Populierenwespvlinder op Dauwbraam.......

populierenwespvlinder_op_dauwbraam_natuurlijk_brabant_2_juni_2007_1.jpg populierenwespvlinder_op_dauwbraam_natuurlijk_brabant_2_juni_2007_2.jpg
Populierenwespvlinder  

 als de Elzenwespvlinder op Dauwbraam en het Zevenblad op de foto.

elzenwespvlinder_op_dauwbraam_natuurlijk_brabant_2_juni_2007.jpg elzenwespvlinder_op_zevenblad_natuurlijk_brabant_6_juni_2007.jpg
Elzenwespvlinder  

Door derden werden in de maand juli in Natuurlijk Brabant de Berkenwespvlinder (1e wrn. 9 juli, hemelsbreed maar enkele kilometers buiten de Alblasserwaard) en de Eikenwespvlinder (1e wrn. 18 juli) op de foto gezet rustend op bladeren of foeragerend op de bloemen van het Jacobskruiskruid, Akkerdistel, Leverkruid en de Canadese guldenroede.

Bovenaan mijn Wespvlinder fotoverlanglijstje van 2010 staan dan ook de Berken- en de Eikenwespvlinder.

De Boktorren (Cerambycidae) in de Alblasserwaard, Vijfheerenlanden en Natuurlijk Brabant in 2009.

7 sept. 2009. Van de 14 soorten Boktorren die we in 2009 gezien hebben waren er 4 soorten die we nog nooit eerder op de foto hebben gezet, te weten de Gewone bloesemboktor en in Natuurlijk Brabant de Bonte ribbelboktor, Ladderboktor (was Ladderpopulierenboktor) en de Korte smalboktor.

Zie de Boktorrenvliegtabel met de soorten die in de afgelopen jaren door diverse mensen in de wijde regio zijn waargenomen:

gewone_bloesemboktor_op_braam_viaanse_bos_10_juni_2009.jpg bonte_ribbelboktor_natuurlijk_brabant_28_mei_2009.jpg
 Gewone bloesemboktor  Bonte ribbelboktor
korte_smalboktor_natuurlijk_brabant_25_juni_2009_1.jpg ladderboktor_natuurlijk_brabant_08062009_1.jpg
Korte smalboktor Ladderboktor

In de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden werden dit jaar de volgende drie soorten (weer) niet waargenomen: Slanke schouderboktor (was Schutterboktor), Kleine- en de Grote populierenboktor. Zie de Boktorren in de Keverfotogalerij op deze website

Jaarlijks kunnen we wel o.a. in het Zouweboezemgebied in de maanden mei/juni de volgende opvallende 6 soorten zien: Weverboktor, Kleine wespenboktor, Gewone distelboktor, Grote zwarte smalboktorGevlekte smalboktor (was Vierbandsmalbok) en de Muskusboktor.

Normaal zien we de Weverboktor in het voorjaar maar ook nog vandaag op 7 sept. 2009....

weverbok_zouweboezemgebied_070909.jpg kleine_wespenboktor_zouweboezemgebied_08052009.jpg
Weverboktor Kleine wespenboktor
muskusboktor_op_moerasspirea__zouweboezemgebied_29_juni_2009.jpg gevlekte_smalboktor_of_vierbandsmalbok_de_avelingen_21052009.jpg
Muskusboktor Gevlekte smalboktor
grote_zwarte_smalboktor_vianen_25052009.jpg gewone_distelboktor_zouweboezemgebied_08052009.jpg
Grote zwarte smalboktor Gewone distelboktor

In Natuurlijk Brabant zien we in de maanden juni/juli meestal foeragerend op Braam spec., Duizendblad en Gewone berenklauw ook vier andere opvallende soorten, de Tweekleurige smalboktor (was Zwartpuntsmalbok), Geringelde smalboktor (was Gevlekte smalbok), Slanke smalboktor (was Strangalia attenuata) en de Gewone smalboktor (was Rode smalbok)....

slanke_smalboktor__op_gewone_berenklauw_natuurlijk_brabant_04072009.jpg tweekleurige_smalboktor_op_braam_30_mei_2009.jpg
 Slanke smalboktor  Tweekleurige smalboktor
geringelde_smalboktor_op_braam_de_brand_28_mei_2009.jpg gewone_smalboktor_of_rode_smalbok_vrouw_op_duizendblad_natuurlijk_brabant_04072009.jpg
Geringelde smalboktor Gewone smalboktor of rode smalbok

Door derden werden in de afgelopen jaren langs de Boven-Merwede nabij Sleeuwijk en in de Brabantse Biesbosch de nog nooit door mij geziene Nevelvlekboktor, Vuurboktor (was Rode boktor), Oogvlekboktor (was Twee-ogige-Wilgenbok) en Ingekeepte smalboktor (was Pseudovadonia livida) waargenomen en in Alblasserdam zag men eind april 2007 de Mierenboktor. Samen met de al enkele malen in Natuurlijk Brabant geziene onopvallende Getailleerde boktor (was Smalvleugelboktor) en de Naald- kortschildboktor meestal foeragerend op het Duizendblad staan deze 7 soorten bovenaan op het Boktorren fotoverlanglijstje van 2010.

 

Vervolg:  augustus 2009