Laatste waarnemingenAUGUSTUS 2026 - 4

Zaterdag 22 augustus 2026. Het Zouweboezemgebied blijft verrassen. Opnieuw twee nieuwe insectensoorten vastgelegd: nr. 78 de smalle randwants en nr. 79 de zuidelijke boomsprinkhaan.

In de Vijfheerenlanden zijn tussen 2000 en 2026 zo’n 130 soorten wantsen waargenomen, waarvan er 90 ook in het Zouweboezemgebied voorkomen (bron: waarneming.nl). Sinds eind juli hebben we slechts vijf soorten gefotografeerd: de grijze glasvleugelwants (nieuw nummer 91), smalle randwants (nieuw nummer 92), groene schildwants, zuringrandwants en grauwe schildwants. De eerste twee soorten zijn in 2026 nieuw voor het Zouweboezemgebied.

Wants nr. 1; Grijze glasvleugelwants, Zouweboezemgebied, 31 juli 2026. Nieuwe soort Zouweboezemgebied in 2026.

Wants nr. 2; Smalle randwants (Gonocerus acuteangulatus), Zouweboezemgebied, 22 aug. 2026. Rode stip + Z= Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. Nieuwe insectensoort nr. 78 in het Zouweboezemgebied in 2026.

Zuidelijke boomsprinkhaan, man, (Meconema meridionale), Zouweboezemgebied, 22 aug. 2026. Rode stip + Z= Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. Nieuwe insectensoort nr. 79 in het Zouweboezemgebied in 2026.

Wants nr. 3; Zuringrandwants (Coreus marginatus), Zouweboezemgebied, 22 aug. 2026.

Wantssluipvlieg (vrouw) op sleedoorn, Zouweboezemgebied, 4 april 2026. De 6e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied in 2026.

De wantssluipvlieg (Phasia hemiptera) is een vlieg uit de familie van de sluipvliegen (Tachinidae). Anders dan de meeste sluipvliegen, leven hun larven niet op insectenlarven zoals rupsen, maar juist op volwassen insecten.

De eieren worden afgezet op twee grote schildwantsen die in het Zouweboezemgebied voorkomen; de groene schildwants (Palomena prasina) en roodpootschildwants (Pentatoma rufipes). De larven komen niet meteen uit, maar pas 52 tot 91 uur later, waarna ze zich een weg in de wants banen. Ze voeden zich met het lichaamsweefsel van hun gastheer, wat uiteindelijk diens dood veroorzaakt. Na ongeveer twee weken volgt de verpopping. De imago’s verschijnen na 2,5 tot vier weken, waarbij de mannetjes eerder uitkomen dan de vrouwtjes. Mannetjes leven maximaal 31 dagen, vrouwtjes slechts 21. Buiten overleven ze maar zo’n twee weken. De volwassen dieren vliegen traag, blijven dicht bij de grond en leggen korte afstanden af, variërend van circa 250 tot 900 meter. Ze leven van stuifmeelkorrels.

Wants nr. 4; Groene schildwants (Palomena prasina), Zouweboezemgebied, 24/29 aug. 2026.

Wants nr. 5; Grauwe schildwants (Rhaphigaster nebulosa), Zouweboezemgebied, 26 aug. 2026. In 1997 voor het eerst waargenomen in Nederland.

Donderdag 20 augustus. Met temperaturen rond de 20 graden en af en toe zon zien we de laatste dagen in het Zouweboezemgebied zonnende ringslangen, variërend van 20 tot 80 cm lang. Het is ons echter nog steeds niet gelukt om ze op de foto te krijgen, want ze schieten razendsnel de begroeiing in.

We hebben de ringslang al meerdere keren in Lakerveld aangetroffen als verkeersslachtoffer (X op kaart, 19 sept. 2024). Vanuit de Vijfheerenlanden zijn ze onderweg naar het Zouweboezemgebied, en nu is duidelijk dat ze daar zijn aangekomen. De afgelopen dagen hebben we drie verschillende zonnende ringslangen gezien. Rode stip + Z= Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. Nieuwe soort nr. 77 in het Zouweboezemgebied.

Tandzaadboorvlieg (man), Zouweboezemgebied, 20 aug. 2026.

Gewone goudoogdaas (vrouw), Zouweboezemgebied, 20 aug. 2026.

MEERKERK – In een schuur aan de Weverwijk in Meerkerk is dinsdagavond 18 augustus 2026 brand uitgebroken. Bij de brand kwam veel rook vrij. De brandweer schaalde al snel op naar ‘grote brand’. Meerdere brandweereenheden kwamen ter plaatse om het vuur te bestrijden. De brand was al snel uitslaand. De rookontwikkeling was in de wijde omgeving te zien. Ook een tankautospuit van de brandweer Hoornaar/Noordeloos kwam ter plaatse om te assisteren bij het blussen.

Schuurbrand Weverwijk, Meerkerk, 19.03 uur, 18 augustus 2026.

De politie laat weten dat bij de brand niemand gewond is geraakt. Ook stond er geen vee in de schuur. Het pand is door de brand volledig verwoest. Om de brand goed te kunnen blussen werd een graafmachine ingezet. Daarmee werden de verbrande resten uit elkaar getrokken zodat de brandweer ook de laatste vuurhaarden kon afblussen. Een oldtimer die in de schuur stond, is eveneens door de brand verwoest. De Weverwijk werd vanwege de brand tijdelijk afgesloten voor het verkeer. De oorzaak van de brand is niet bekend.

Dinsdag 18 augustus 2026. De grote goudhaan (Chrysolina graminis) is meestal goudgroen en verschijnt slechts zelden in een bronskleurige variant. Uiteraard in het Zouweboezemgebied.

Grote goudhaan (Chrysolina graminis) (goudgroene variant) op boerenwormkruid, Zouweboezemgebied, 24 juli 2026.

Grote goudhaan (Chrysolina graminis), hoewel die meestal goudgroen zijn, komen ze heel zelden in een bronskleurige variant voor, Zouweboezemgebied, 18 aug. 2026.

Zie de Goudhanen pagina op deze website  

Tandzaadboorvlieg (man) op zwart tandzaad, Zouweboezemgebied, 18 aug. 2026.

Op zaterdag 15, zondag 16 en maandag 17 augustus 2026 zijn de 74e, 75e en 76e nieuwe insectensoorten, de goudsbloemboorvlieg (Tephritis praecox) (nieuwe boorvliegensoort nr. 8), Gymnosoma nitens (nieuwe sluipvliegensoort nr. 7) en Dolichopus griseipennis (een slankpootvlieg), in het Zouweboezemgebied gefotografeerd. De goudsbloemboorvlieg is de 18e nieuwe insectensoort die in 2026 in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden is ontdekt.

Goudsbloemboorvlieg (Tephritis praecox) op goudsbloem, Zouweboezemgebied, 15 aug. 2026. Rode stip + Z= Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. Nieuwe insectensoort nr. 74 in het Zouweboezemgebied en de 18e nieuwe insectensoort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden in 2026.

Gymnosoma nitens (sluipvlieg nr. 7) op gewone berenklauw, Zouweboezemgebied, 16 aug. 2026.  Rode stip + Z= Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. Nieuwe insectensoort nr. 75 in het Zouweboezemgebied en de 28e nieuwe insectensoort in de Vijfheerenlanden in 2026.

Dolichopus griseipennis (een slankpootvlieg), Zouweboezemgebied, 17 aug. 2026.  Rode stip + Z= Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. Nieuwe insectensoort nr. 76 in het Zouweboezemgebied in 2026.

Icarusblauwtje (man) op kruisdistel, Zouweboezemgebied, 16 aug. 2026.

Kleine vuurvlinder op kruisdistel, Zouweboezemgebied, 16 aug. 2026.

Breedbandgroefbij (man) op kruisdistel, Zouweboezemgebied, 16 aug. 2026.

Gewone goudoogdaas (man en vrouw) op akkerdistel, Zouweboezemgebied, 16 aug. 2026.

Steenrode heidelibel, Zouweboezemgebied, 17 aug. 2026.

Bloedrode heidelibel, Park Vliegveld Soesterberg, 12 aug. 2026.

Zondag 16 augustus 2026. Nog nooit zo lang warm in De Bilt (update 20 augustus).

De zomer van 2026 is uitzonderlijk warm. Op woensdag was het in De Bilt voor de 64e dag achter elkaar 20 graden of warmer. Daarmee is het oude record uit 2018 verbroken. Toen bleef de teller steken op 60 dagen.

In 2018 was het van 25 juni tot en met 23 augustus elke dag minstens 20 graden. Dit jaar begon de warme periode al op 16 juni en eindigde op 19 augustus. Opvallend is dat juni juist koel begon. Tussen 1 en 15 juni bleef het op 10 dagen onder de 20 graden. Van 9 tot en met 15 juni gebeurde dat zelfs 7 dagen achter elkaar.

Met 64 warme dagen op rij staat 2026 nu op de eerste plaats. Daarna volgen 2018 met 60 dagen, 2003 met 53 dagen, 2022 met 49 dagen en 2025 met 44 dagen.

Nu al evenveel warme dagen als in een normale zomer

In heel 2026 zijn er in De Bilt tot nu toe al 85 warme dagen geweest. Dat zijn dagen waarop het 20 graden of warmer wordt. Van die dagen waren er 42 zomers, met 25 graden of meer. 13 dagen waren tropisch, met 30 graden of meer. Op twee dagen werd het zelfs warmer dan 35 graden (26 juni; 36,8 en 14 augustus; 35,2 graden). Dat gebeurt maar zelden in De Bilt. Het is pas het achtste jaar waarin zulke zeer hete dagen worden gemeten.

Vrijdag 14 augustus 2026, tijdens de warmste zomer ooit gemeten (juni, juli en augustus) met een gemiddelde temperatuur van ongeveer 19, 3 graden tegenover 18,9 graden in 2018 in De Bilt, worden op donderdag 13 en vrijdag 14 augustus het tiende en elfde datum-warmterecord van 2026 gevestigd. Beide dagen zijn tropisch (minstens 30,0 graden), waardoor het totaal aantal tropische dagen in De Bilt in 2026 op 13 komt. Tevens was op donderdag 13 augustus de 3e dag in 2026 dat alle weerstations van het KNMI meer dan 30 graden aangeven. Weer een nooit eerder bereikt warmterecord.

In 2024 en 2025 waren dat respectievelijk 3 en 8 tropische dagen.

Het wordt spannend: wordt 14 augustus de warmste dag ooit in augustus in De Bilt? Op 4 augustus 1990 werd met 35,3 graden de hoogste temperatuur in augustus gemeten in De Bilt.

Het is de derde keer dat er een zeer hete dag in augustus wordt gemeten in De Bilt. Het maandrecord staat op 35,3 graden, gemeten op 4 augustus 1990. In augustus staat de zon lager aan de hemel dan in juni en juli, waardoor extreem hoge temperaturen minder snel voorkomen.

Het is nu de dertiende keer sinds het begin van de metingen dat er temperaturen van 35 graden of hoger zijn geregistreerd in De Bilt. Dat is in De Bilt alleen gemeten in de vorige eeuw in 1947 en 1990 en de overige 11 in 2003, 2006, 2018, 2019, 2022, 2025 en 2026. Deze reeks illustreert de opwarming van het klimaat en laat zien dat het steeds vaker voorkomt. De vorige officiële tropische dag was eerder dit jaar op 26 juni, toen het 36,8 graden werd.

Vrijdag 14 augustus 2026. Met vier nieuwe dagvlindersoorten – het hooibeestje (1 juni), de zuidelijke luzernevlinder (14 juli), de gele luzernevlinder (vanaf 9 augustus) en de kleine parelmoervlinder (13 augustus) – in het Zouweboezemgebied is het een topjaar voor dagvlinders tijdens de warmste zomer ooit in De Bilt.

Ondanks al het moois misten we toch nog een verwachte soort: het zwartprietdikkopje. Op waarneming.nl zijn de volgende 6 resultaten en in mijn archief 4 resultaten (Everdingen en Schelluinen) met een foto gevonden in de omgeving van het Zouweboezemgebied en in de Vijfheerenlanden. Het zijn allemaal zeer incidentele waarnemingen waar je toevallig tegen aan loopt

Maar 10 waarnemingen met foto: Vianen   5 juli 2008 17 juli 2009 22 juli 2019   Everdingen 27 juli 2010* 4 augustus 2013* 22 juli 2015 12 juli 2020 Schelluinen 25 juli 2011* 12 augustus 2013*     Nieuwpoort  4 aug. 2022       Met * eigen foto-waarnemingen
Zwartsprietdikkopje in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. Kaart periode 2000-2026.

Zwartsprietdikkopje op gele honingklaver, Lekuiterwaard Everdingen, 27 juli 2010.

Zwartsprietdikkopje, Lekuiterwaard Everdingen, 4  augustus 2013.	Zwartsprietdikkopje op rode klaver, spoorlijn Schelluinen, 12 augustus 2013.

Zwartsprietdikkopje, Schelluinen, 25 juli 2011.

Wat missen we nog meer, de Oranje luzernevlinder vrouwvorm helice en het staartblauwtje. 

Maar we missen ook nog de Oranje luzernevlinder vrouwvorm helice,	Lekdijk Achthoven, 4 augustus 2013.

Ook het staartblauwtje, dat voornamelijk in Oost-Nederland en in Limburg voorkomt, kan zomaar ineens voor je neus neerstrijken.

Staartblauwtje, Veldhoven, 21 augustus 2025.

De opmars van de grote weerschijnvlinder en de kleine weerschijnvlinder in Nederland.

Door klimaatverandering doen beide soorten weerschijnvlinders het goed in Nederland en worden ze op steeds meer plekken waargenomen. Hier volgt een overzicht van het aantal goedgekeurde (met foto) kilometerhokken waarin de soorten in de loop der jaren zijn gezien.

De Grote weerschijnvlinder in de wijde regio, 2015-2026; op de foto de waarnemingen met rode stippen in de Alblasserwaard in 2022; Boven-Hardinxveld, 11 juni 2022, Groot-Ammers, 26 juni 2022 en Vuilendam, 2 juli 2022. Wijde regio: Wijk bij Duurstede, 18 juni 2026, Lingebos Vuren, 17 juni 2025, Beusichem, 24 juni 2024, Ridderkerk, 24 juni 2020, Utrecht, 25 juni 2019 en Schalkwijk, 18 juni 2018.

Grote weerschijnvlinder, De Brand, Udenhout, 1 juli 2009

Kleine weerschijnvlinder, Cottessen, Zuid-Limburg, 14 sept. 2023. Achteraf bleek het een bijzonder late waarneming, want op 18 aug. 2026 zag ik op waarneming.nl dat de laatste waarneming op de Sint Pietersberg, nabij de ENCI-groeve, op 7 sept. 2023 was.

 Ook de kleine weerschijnvlinder gaat Nederland veroveren; 

De Kleine weerschijnvlinder gaat Nederland veroveren. Het begin is er; de verspreiding van de kleine weerschijnvlinder in Zuid-Limburg, 2026. Er waren 21 uurhokken in 2025 en nu bijna een verdubbeling 40 uurhokken in 2026. Overige foto-waarnemingen in Nederland; Dinteloord, 10 juli 2023 IJzendijke, 13 juli 2023 Breskens, 15 juli 2025

VERVOLG: AUGUSTUS 2026 - 3