Laatste waarnemingenJULI 2026 - 1

Vrijdag 3 en zondag 5 juli 2026: opnieuw drie nieuwe insectensoorten gespot in het Zouweboezemgebied. Nummer 28 is de tronkenbij, nummer 29 de slanke smalboktor, nieuw voor de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden, en nummer 30 is Homoneura notata, nieuw voor de Vijfheerenlanden.

Tronkenbij (Heriades truncorum), de 28e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied. 

 tronkenbijopjacobskruiskruidzouwboezemgebied03072026  
tronkenbijzouweboezemgebied03072026kaartperiode2000 2026  
Tronkenbij op jacobskruiskruid, Zouweboezemgebied, 3 juli 2026.  Rode stip + Z = Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026.  

Slanke smalboktor (Strangalia attenuata), de 29e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied;  Het is de 16e nieuwe soort in de Alblasserwaard en de 20e nieuwe soort in de Vijfheerenlanden.

slankesmalboktoropreukelozekamillezouweboezemgebied03072026 1  
slankesmalboktoropreukelozekamillezouweboezemgebied03072026 2  
slankesmalboktorzouweboezemgebied03072026kaartperiode2000 2026  
Slanke smalboktor op reukeloze kamille, Zouweboezemgebied, 3 juli 2026. Rode stip + Z = Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026.  

Homoneura notata, de 30e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied en de 21e nieuwe soort in de Vijfheerenlanden.

 homoneura notatazouweboezemgebied05072026  
homoneura notata zouweboezemgebied05072026kartperioe2000 2026  
Homoneura notata is een vliegensoort uit de familie van de Lauxaniidae. Rode stip + Z = Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. De vliegen zijn bos gebonden. Ze geven de voorkeur aan vochtige bossen als leefgebied. De larven ontwikkelen zich in rottend hout of in afval. Sommige larven vormen mijnen in gevallen bladeren.

De gele klitboorvlieg (Terellia tussilaginis); de achtste boorvliegensoort,  waarvan 4 soorten nieuw in het Zouweboezemgebied en 2 nieuw in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden in 2026.

 geleklitboorvliegmanopgroteklitzouweboezemgebied03072026  
 geleklitboorvliegvrouwopgroteklitzouweboezemgebied03072026  
Gele klitboorvlieg (man en vrouw) op grote klit, Zouweboezemgebied, 3 juli 2026.  
breedbandgroefbijmanopspeerdistelzouweboezemgebied04072026  
Breedbandgroefbij (man) op speerdistel, Zouweboezemgebied, 4 juli 2026.  
zandroofvliegmetprooieengeelflanktijgerzouweboezemgebied04072026  
Zandroofvlieg met prooi; een geelflanktijger, Zouweboezemgebied, 4 juli 2026.  

Vier van de vijf soorten doornsprinkhanen in het Zouweboezemgebied.

Woensdag 1 juli 2026. De vijf soorten doorntjes of doornsprinkhanen (Tetrix) zijn de minst bekende van de vijf sprinkhanenfamilies in ons land. Deze kleine, onopvallende dieren zijn op meerdere vlakken buitenbeentjes. Ze overwinteren als volwassen dier en zijn daardoor de enige sprinkhanen die je in het vroege voorjaar als adult ziet. Aan hun zang kun je ze niet herkennen, want in tegenstelling tot de meeste sprinkhanen maken ze geen geluid. Hun naam danken ze aan het verlengde halsschild dat als een ‘doorn’ over het achterlijf uitsteekt. Doornsprinkhanen leven meestal op vochtige plekken en eten algen die groeien op modder, stengels, bladeren en stenen, soms zelfs in of onder water. Ze zwemmen wat onhandig, maar weten zich met een paar krachtige slagen van hun achterpoten weer op het droge te werken.

In 2009 en 2010 intensief naar sprinkhanen gekeken o.a. in het Zouweboezemgebied. Toen vonden we drie van de 5 soorten doorntjes, het kalkdoorntje (Tetrix tenuicornis), zanddoorntje (Tetrix ceperoi) en zeggedoorntje (Tetrix subulata). Niet gevonden (wel foto's op vier vindplaatsen toen maar de deskundigen twijfelden omdat ze in deze wijde regio nooit werden waargenomen het gewoon doorntje (Tetrix undulata) en het alleen op de Veluwe voorkomende bosdoorntje (Tetrix bipunctata), herontdekt in 2011.  

kalkdoorntjelekuiterwaardachthoven08082010 2 kalkdoorntjelekuiterwaardachthoven08082010 4
Kalkdoorntje (Tetrix tenuicornis), Zouweboezemgebied, 8 aug. 2010  Een soort van het rivierengebied. Op de Lekuiterwaard gaan we  opnieuw zoeken in 2026.
kalkdoorntjezouweboezemgebied08082010kaartperiode 2000 2026  
Kalkdoorntje (Tetrix tenuicornis), Zouweboezemgebied, 8 aug. 2010. Rode stip + Z = Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026.  

Niet gevonden het gewoon doorntje (Tetrix undulata). Wel foto's op vier vindplaatsen in 2009 en 2010 maar de deskundigen twijfelden omdat het gewoon doorntje in deze wijde regio nooit door die deskundigen werd waargenomen.  

De onzekere gewoon doorntjes in 2009 en 2010. 

gewoondoorntjeonzekerdalemsedonkengorinchem28072010 gewoondoorntjeonzekerlekuiterwaardachthoven30072010
gewoon doorntje, Dalemse Donken, Gorinchem, 28 juli 2010. Gewoon doorntje, Lekuiterwaard Achthoven, 30 juli 2010.
gewoondoorntjeonzekerlekuiterwaardeverdingen27072010 2 kalkdoorntjedoor plompelichaamonzekerandersgewoondoorntjeviaansebos6 april 2009 1
Gewoon doorntje, Lekuiterwaard Everdingen, 27 juli 2010. Gewoon doorntje, Viaanse bos, 6 april 2009.

Vandaag 16 jaar later opnieuw gezocht naar de doorntjes in het Zouweboezemgebied. We vonden weer drie soorten; zanddoorntje (Tetrix ceperoi), zeggedoorntje (Tetrix subulata) en het gewoon doorntje (Tetrix undulata). De 27e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied en de 15e in de Alblasserwaard en de 19e in de Vijfheerenlanden.

zanddoorntjezouweboezemgebied02072026  
zanddoorntjezouweboezemgebied01072026  
Zanddoorntje (Tetrix ceperoi), Zouweboezemgebied,  1 juli 2026.  
zeggedoorntjezouweboezemgebied29062026 2  
zeggedoorntjezouweboezemgebied01072026  
Zeggedoorntje (Tetrix subulata), Zouweboezemgebied,  1 juli 2026.  

De 27e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied; Gewoon doorntje (Tetrix undulata). Het is de 15e nieuwe soort in de Alblasserwaard en de 19e nieuwe soort in de Vijfheerenlanden.

gewoondoorntjezouweboezemgebied02072026  
gewoondoorntjezouweboezemgebied01072026  
gewoondoorntjezouweboezemgebied01072026kaartperiode2000 2026  

Gewoon doorntje (Tetrix undulata), Zouweboezemgebied, 1 en 2 juli 2026. Rode stip + Z = Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026.

 

 

Zondag 5 juli 2026. De eerste helft van 2026 zit er alweer op. Zes maanden lang ben ik op zoek geweest naar zweefvliegen in het Zouweboezemgebied. De teller staat nu op 110 soorten zweefvliegen in 2026. Maar niet alleen zweefvliegen werden vastgelegd, ook andere leuke insectensoorten kwamen voor de lens, met verrassende resultaten. Er zijn maar liefst 30 insectensoorten (waaronder 12 zweefvliegen, 4 sluipvliegen en 4 boorvliegen) gefotografeerd die dankzij de klimaatverandering nieuw zijn voor het Zouweboezemgebied.

Zie website NOS; De nieuwe Nederlandse zomers?

Van de 36 nieuwe insectensoorten zijn er 18 voor het eerst gezien in de Alblasserwaard en 21 voor het eerst in de Vijfheerenlanden.

Ook wordt er door anderen naar insecten gekeken om een indruk te krijgen kijk je op www.waarneming.nl  In de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden zijn in de afgelopen 15 jaar alleen al respectievelijk 799 en 577 soorten in de categorie vliegen en muggen gespot.

Zie; Door klimaatverandering verandert de insectenwereld in het Zouweboezemgebied

De 18 nieuwe soorten in de Alblasserwaard en de 21 nieuwe soorten in de Vijfheerenlanden uit de onderstaande tabel zijn niet gemeld op waarneming.nl.

 

36 nieuwe Insecten in het

 

Zouweboezemgebied

Op foto in 2026

 

 

 

 

 

 

 

 

Nieuw in de Alblasserwaard

Nieuw in de Vijfheerenlanden

1

kustvlekoog

4 Maart

Ja

Ja

2

hommelmallota

22 en 28 Maart

Ja

Ja

3

veenglimmer

28 Maart, 13 en 20 juni

Ja

Ja

4

vroege glimmer

28 maart t/m 26 april

Nee

Ja

5

Tachina lurida

4 april

Ja

Nee

6

Wantssluipvlieg

4 april

Nee

Ja

7

Atlantische bosglimmer

9 april

Nee

Nee

8

kale sapzweefvlieg,

10 april

Ja

Nee

9

haantjesbandzweefvlieg

19 t/m 24 april

Ja

Ja

10

zilverkopgitje

22 april

Nee

Nee

11

kruiskruidgitje

25 april

Ja

Nee

12

glimmende platbek

29 april, 5 en 20 juni

Nee

Ja

13

Carcelia iliaca

29 april

Nee

Ja

14

hoornaarblaaskop

30 april

Ja

Ja

15 harige langsprietwapenvlieg 9 mei Nee Nee

16

zilveren krieltje

21 mei

Ja

Ja

17

hooibeestje

1 juni

Nee

Na 40 jaar weer op foto

18

bleke schoorsteenwesp

5 en 23 juni

Ja

Ja

19

Cylindromyia brassicaria

7 juni

Ja

Ja

 20

heidebronsgroefbij

 7 juni

 Nee

 Ja

21 klaverzoenvlieg 22 juni Nee Ja
22 gevlekt kalkkrieltje 22 en 23 juni Ja Ja
23 kruldistelboorvlieg 25 juni  Ja Ja
24 speerdistelboorvlieg 25 juni Nee Nee
25 kleine knoopkruidboorvlieg 28 juni Nee Nee
26 Gevlekte vederdistelboorvlieg 30 juni Ja Ja
27 gewoon doorntje 1 juli Ja Ja
28 Tronkenbij 3 juli Nee Nee
29 Slanke smalboktor 3 juli Ja Ja
30 Homoneura notata 5 juli Nee Ja
31 Veldwespwaaiertje 6 juli  Nee Nee
32 Platte zweefvlieg 10 juli Nee Nee
33 Paddenstoelgitje 12 juli Ja Nee
34 Stekelsluipvlieg 14 juli Nee Nee
35 Zuidelijke luzernevlinder 14 juli Ja Ja
36 Aphrophora alni (schuimcicade) 17 juli Nee Nee

 

 

 

Van de 36 soorten: Ja; 18 en nee; 18

Van de 36 soorten: Ja; 21 en nee; 15

In de laatste 10 dagen van juni zijn in het Zouweboezemgebied zeven soorten boorvliegen gefotografeerd, waarvan vier nieuw voor het gebied en twee zelfs nieuw voor de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.

Kruldistelboorvlieg (Terellia winthemi), de 23e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied en de 13e nieuwe soort in de Alblasserwaard en de 17e nieuwe soort in de Vijfheerenlanden.

kruidistelboorvliegvrouwopkruldistelzouweboezemgebied25062026 5  
kruidistelboorvliegvrouwopkruldistelzouweboezemgebied25062026 1  
kruldistelboorvliegzouweboezemgebied25062026kaartperiode2000 2026  
Kruldistelboorvlieg, vrouw, op kruldistel, Zouweboezemgebied, 25 juni 2026. Rode stip en Z =Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. De 23e nieuwe soort in het Zouweboezemgebied en nieuw nr. 13 in de Alblasserwaard en nieuw nr. 17 in de Vijfheerenlanden.

Speerdistelboorvlieg (Urophora stylata), de 24e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied. 

speerdistelboorvliegmanopkruldistelzouweboezemgebied25062026 1  
speerdistelboorvliegmanopkruldistelzouweboezemgebied25062026 2  
speerdistelboorvliegmanopkruldistelzouweboezemgebied25062026 3  
speerdistelboorvliegzouweboezemgebied25062026kaartperiode2000 2026

Speerdistelboorvlieg (man) op kruldistel, Zouweboezemgebied 25 juni 2026. Rode stip en Z =Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. De 24e nieuwe soort in het Zouweboezemgebied

Kleine knoopkruidboorvlieg (Chaetorellia jaceae), de 25e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied. 

kleineknoopkruidboorvliegmanopknoopkruidzouweboezemgebied28062026  
kleineknoopkruidboorvliegzouweboezemgebied28062026kaartperiode2000 026  
Kleine knoopkruidboorvlieg (man) op knoopkruid, Zouweboezemgebied, 28 juni 2026.  

Gevlekte vederdistelboorvlieg (Terellia ruficauda), de 26e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied;  Het is de 14e nieuwe soort in de Alblasserwaard en de 18e nieuwe soort in de Vijfheerenlanden.

gevlektevederdistelboorvliegvrouwopjacobskruiskruidzouweboezemgebied30062026 2  
 gevlektevederdistelboorvliegvrouwopjacobskruiskruidzouweboezemgebied30062026  
gevlektevederdistelboorvliegzouweboezemgebied30062026kaartperiode2000 2026  
Gevlekte vederdistelboorvlieg, Zouweboezemgebied, 30 juni 2026. Rode stip + Z = Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026.  

Gewoon doorntje (Tetrix undulata), de 27e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied en de 15e nieuwe soort in de Alblasserwaard en de 19e nieuwe soort in de Vijfheerenlanden.

 gewoondoorntjezouweboezemgebied01072026  
 gewoondoorntjezouweboezemgebied01072026kaartperiode2000 2026a  

 Gewoon doorntje (Tetrix undulata), Zouweboezemgebied, juni/juli 2026. Rode stippen + Z = Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026.

 
grotegroenesprinkhaanmetprooizuidelijkspitskopjezouweboezemgebied01072026 2  
Grote groene sprinkhaan met prooi; zuidelijk spitskopje, Zouweboezemgebied, 1 juli 2026.  
cylindromyia brassicariaopakkerdistelzouweboezemgebied01072026  
cylindromyia brassicariazouweboezemgebiedkaartperiode2000 2026  
Cylindromyia brassicaria op akkerdistel, Zouweboezemgebied, 1 juli 2026. Rode stip + Z = Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. Een sluipvlieg die vanaf 7 juni wordt gezien in het Zouweboezemgebied. Een van de 27 nieuwe insectensoorten in het Zouweboezemgebied in 2026. Buiten het Zouweboezemgebied geen waarnemingen in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.   
klaverdikpootmanopwitteklaverzouweboezemgebied01072026  
 klaverdikpootzouweboezemgebied01072026kaartperiode2000 2026  

Klaverdikpoot, man (Melitta leporina) op witte klaver, Zouweboezemgebied, 1  juli 2026. Rode stip + Z = Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. Nog zo'n zeldzaamheid die in het Zouweboezemgebied te zien is. Er zijn waarnemingen bij Papendrecht (foto's) en op de Lekuiterwaard Everdingen (2013, geen foto's) 

 
icarusblauwtjecopulazouweboezemgebied01072026  
Icarusblauwtje (copula), Zouweboezemgebied, 1 juli 2026.  
akkerdistelboorvliegvrouwopspeerdistelzouweboezemgebied01072026 1  
Akkerdistelboorvlieg, vrouw (Xyphosia miliaria) op speerdistel, Zouweboezemgebied, 1 juli 2026.  
 scirtes hemisphaericuszouweboezemgebied05072026 1  
scirtes hemisphaericuszouweboezemgebied05072026 2  
Scirtes hemisphaericus is een keversoort uit de familie moerasweekschilden (Scirtidae), Zouweboezemgebied, 5 juli 2026.   
 kleinerodeweekschildopgewoneberenklauwzouweboezemgebied05072026  
Kleine rode weekschil op gewone berenklauw, Zouweboezemgebied, 5 juli 2026.   
 blauwmuntgoudhaanjeopwatermuntzouweboezemgebied30062026  
Blauw muntgoudhaantje op watermunt, Zouweboezemgebied, 5 juli 2026.   

 

 

 VERVOLG: JUNI 2026 - 5