Laatste waarnemingenFOTOPAGINA: Sprinkhanen in het Zouweboezemgebied.

In 2009 en 2010 hebben we in het Zouweboezemgebied verschillende soorten sprinkhanen gefotografeerd. Nu gaan we weer op zoek. We zijn benieuwd of we het kalkdoorntje en de sikkelsprinkhaan kunnen vinden, en wie weet ook een nieuwkomer, sinds  2019 in Nederland: de grote spitskop (Ruspolia nitidula). Maar het werden het gewoon doorntje en de zuidelijke boomsprinkhaan.

Zondag 23 augustus 2026. In de eerste helft van juli werden we verrast door het grote aantal sprinkhanen dat we zagen. Bermen zaten vol met kustsprinkhanen, in ruigtevegetaties vonden we grote groene sprinkhanen, het gewoon spitskopje en het Zuidelijk spitskopje. Op de ene plek zaten de gouden sprinkhanen de ander greppelsprinkhanen en weer een andere moerassprinkhanen, en op twee locaties drie soorten doornsprinkhanen, maar nog steeds geen kalkdoorntje.

Nr. 01; bramensprinkhaan (Pholidoptera griseoaptera). 

01; Bramensprinkhaan

Nr. 02; bruine sprinkhaan (Chorthippus brunneus).

Bruine sprinkhaan, Zouweboezemgebied, 30 juni, 2, 17 en 24 juli 2026.

Bruine sprinkhaan, Zouweboezemgebied, 3 aug. 2026.

02; Bruine sprinkhaan

Nr. 03; gewoon doorntje (Tetrix undulata).

Gewoon doorntje, Dalemse Donken, Gorinchem, 28 juli 2010.	Gewoon doorntje, Lekuiterwaard Achthoven, 30 juli 2010.
Gewoon doorntje, Lekuiterwaard Everdingen, 27 juli 2010.	Gewoon doorntje, Viaanse bos, 6 april 2010.

03; Gewoon doorntje, Zouweboezemgebied, 29 juni, 1,  6 en 9 juli 2026.

Nr. 04; Gewoon spitskopje (Conocephalus dorsalis).

Gewoon spitskopje (man, Zouweboezemgebied, 5 sept. 2026.

Gewoon spitskopje (vrouw), Zouweboezemgebied, 30 juni en 7 juli 2026.

Nr. 05; greppelsprinkhaan (Roeseliana roeselii).

Greppelsprinkhaan (vrouw), Zouweboezemgebied, 30 juni, 9 en 24 juli 2026.

05; Greppelsprinkhaan

Nr. 06; Grote groene sabelsprinkhaan (Tettigonia viridissima).

06; Grote groene sabelsprinkhaan

Nr. 07; gouden sprinkhaan (Chrysochraon dispar).

Gouden sprinkhaan (vrouw) Zouweboezemgebied, 4 aug. 2026.

07; Gouden sprinkhaan

Nr. 08; kalkdoorntje (Tetrix tenuicornis).

08; Kalkdoorntje, Zouweboezemgebied, aug. 2010.

Nr. 09; knopsprietje (Myrmeleotettix maculatus).

09; Knopsprietje

Nr. 10; krasser (Pseudochorthippus parallelus).

10; Krasser

Nr. 11; Kustsprinkhaan (Chorthippus albomarginatus). 

11; Kustsprinkhaan, Zouweboezemgebied, 30 juni, 3 en 4 aug. 2026.

Nr. 12; moerassprinkhaan (Stethophyma grossum).

12; Moerassprinkhaan, Zouweboezemgebied, 6 juli 2026.

Nr. 13; Ratelaar (Chorthippus biguttulus).

13; Ratelaar, Zouweboezemgebied, 17 juli,  3, 4 en 16 aug. 2026.

Nr. 14; Sikkelsprinkhaan  (Phaneroptera falcata). 

14; Sikkelsprinkhaan, Lekuiterwaard Achthoven, 16 aug. 2009.

Nr. 15; struiksprinkhaan (Leptophyes punctatissima).

15; Struiksprinkhaan

15b; Struiksprinkhaan (vrouw), Zouweboezemgebied, 11 juli 2026.

Nr. 16; veenmol  (Gryllotalpa gryllotalpa).

16; Veenmol

Nr. 17; ZANDDOORNTJE (Tetrix ceperoi).

Zanddoorntje, Zouweboezemgebied, 29 juni/1 juli 2026.

17; Zanddoorntje, Zouweboezemgebied, 29 juli 2010.

Zanddoorntje, Zouweboezemgebied, 25 juli 2026.

Nr. 18; ZEGGENDOORNTJE (Tetrix subulata).

Zeggendoorntje, Zouweboezemgebied, 25 juli 2026.

18; Zeggedoorntje, Zouweboezemgebied, zomer 2010.

 Nr. 19; zuidelijke boomsprinkhaan (Meconema meridionale).

19; Zuidelijke boomsprinkhaan

Zuidelijke boomsprinkhaan (man en vrouw), Zouweboezemgebied, 22 aug. en 2 sept. 2026. Rode stip + Z = Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. Nieuwe sprinkhanensoort nr. 2 in het Zouweboezemgebied in 2026.

Nr. 20; zuidelijk spitskopje (Conocephalus fuscus).

Zuidelijk spitskopje (man), Zouweboezemgebied, 7 juli 2026.

Zuidelijk spitskopje (vrouw).

Vier van de vijf soorten doornsprinkhanen in het Zouweboezemgebied.

Woensdag 1 juli 2026. De vijf soorten doorntjes of doornsprinkhanen (Tetrix) zijn de minst bekende van de vijf sprinkhanenfamilies in ons land. Deze kleine, onopvallende dieren zijn op meerdere vlakken buitenbeentjes. Ze overwinteren als volwassen dier en zijn daardoor de enige sprinkhanen die je in het vroege voorjaar als adult ziet. Aan hun zang kun je ze niet herkennen, want in tegenstelling tot de meeste sprinkhanen maken ze geen geluid. Hun naam danken ze aan het verlengde halsschild dat als een ‘doorn’ over het achterlijf uitsteekt. Doornsprinkhanen leven meestal op vochtige plekken en eten algen die groeien op modder, stengels, bladeren en stenen, soms zelfs in of onder water. Ze zwemmen wat onhandig, maar weten zich met een paar krachtige slagen van hun achterpoten weer op het droge te werken.

In 2009 en 2010 intensief naar sprinkhanen gekeken o.a. in het Zouweboezemgebied. Toen vonden we drie van de 5 soorten doorntjes, het kalkdoorntje (Tetrix tenuicornis), zanddoorntje (Tetrix ceperoi) en zeggedoorntje (Tetrix subulata). Niet gevonden (wel foto's op vier vindplaatsen toen maar de deskundigen twijfelden omdat ze in deze wijde regio nooit werden waargenomen het gewoon doorntje (Tetrix undulata) en het alleen op de Veluwe voorkomende bosdoorntje (Tetrix bipunctata), herontdekt in 2011.  

Kalkdoorntje (Tetrix tenuicornis), Zouweboezemgebied, 8 aug. 2010	Een soort van het rivierengebied. Op de Lekuiterwaard gaan we  opnieuw zoeken in 2026.

Kalkdoorntje (Tetrix tenuicornis), Zouweboezemgebied, 8 aug. 2010. Rode stip + Z = Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026.

Niet gevonden het gewoon doorntje (Tetrix undulata). Wel foto's op vier vindplaatsen in 2009 en 2010 maar de deskundigen twijfelden omdat het gewoon doorntje in deze wijde regio nooit door die deskundigen werd waargenomen.  

De onzekere gewoon doorntjes in 2009 en 2010. 

gewoon doorntje, Dalemse Donken, Gorinchem, 28 juli 2010.	Gewoon doorntje, Lekuiterwaard Achthoven, 30 juli 2010.
Gewoon doorntje, Lekuiterwaard Everdingen, 27 juli 2010.	Gewoon doorntje, Viaanse bos, 6 april 2009.

Vandaag 16 jaar later opnieuw gezocht naar de doorntjes in het Zouweboezemgebied. We vonden weer drie soorten; zanddoorntje (Tetrix ceperoi), zeggedoorntje (Tetrix subulata) en het gewoon doorntje (Tetrix undulata). De 27e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied en de 15e in de Alblasserwaard en de 19e in de Vijfheerenlanden.

Zanddoorntje (Tetrix ceperoi), Zouweboezemgebied,  1 juli 2026.

Zeggedoorntje (Tetrix subulata), Zouweboezemgebied,  1 juli 2026.

De 27e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied; Gewoon doorntje (Tetrix undulata). Het is de 15e nieuwe soort in de Alblasserwaard en de 19e nieuwe soort in de Vijfheerenlanden.

Gewoon doorntje (Tetrix undulata), Zouweboezemgebied, juni/juli 2026. Rode stip + Z = Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026.  Nieuwe sprinkhanensoort nr. 1 in het Zouweboezemgebied in 2026.

 Naar; Door klimaatverandering verandert de insectenwereld in het Zouweboezemgebied (1)