Laatste waarnemingenDoor klimaatverandering verandert de insectenwereld (52 nieuwe soorten) in het Zouweboezemgebied in 2026 (1).

Door klimaatverandering verandert de insectenwereld; in 2026 verschijnen er 53 nieuwe soorten in het Zouweboezemgebied, waarvan 17 voor het eerst worden waargenomen in zowel de Alblasserwaard als de Vijfheerenlanden.

 PAGINA 1

Vrijdag 7 aug. 2026. De effecten van klimaatverandering in het Zouweboezemgebied zijn duidelijk zichtbaar. Er zijn inmiddels 52 nieuwe insectensoorten vastgelegd op foto.

Onder anderen 15 soorten zweefvliegen, 6 soorten sluipvliegen, 7 soorten boorvliegen, 2 soorten blaaskopvliegen, 2 soorten dagvlinders, een libel en 2 soorten kevers.

Zie website NOS; De nieuwe Nederlandse zomers? 

In maart vonden we drie soorten zweefvliegen (Syrphidae): kustvlekoog, hommelmallota en veenglimmer, in april de haantjesbandzweefvlieg en in mei het zilveren krieltje. Alle vijf zijn nieuw voor de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.

Daarnaast waren er in april nog eens 5 soorten zweefvliegen die alleen nieuw zijn voor het Zouweboezemgebied; nr. 06; Atlantische bosglimmer, 9 april, nr. 07; kale sapzweefvlieg, 10 april, nr. 08; Zilverkopgitje, 22 april, nr. 09; kruiskruidgitje, 25 april en nr. 10; glimmende platbek, 29 april en 1 juni.

Op zaterdag 4 april hebben we twee soorten sluipvliegen (Tachinidae) Tachina lurida en de Wantssluipvlieg (Phasia hemiptera) gefotografeerd. Beiden werden vorig jaar voor het eerst in deze regio’s vastgelegd: de eerste in de Vijfheerenlanden (26 april 2025, Leerdam)  en de andere in de Alblasserwaard ( 24 augustus 2025, Papendrecht). Nu zijn ze ook in het Zouweboezemgebied te vinden.

Op woensdag 29 april Carcelia iliaca (Familie Sluipvliegen (Tachinidae). In de Alblasserwaard de 2e waarneming (de eerste was op 20 april 2026, Gorinchem) maar wel de eerste waarneming in de Vijfheerenlanden.

Ook werd er een glimmende platbek gezien. In de Alblasserwaard de 2e waarneming (de eerste was op 25 juni 2025, Papendrecht) maar wel de eerste waarneming in de Vijfheerenlanden.

Op donderdag 30 april de Hoornaarblaaskop (Familie Blaaskopvliegen) een parasiet van de Europese hoornaar en de geelpoothoornaar (was Aziatische hoornaar). Nieuw in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.

Op 9 mei een Harige langsprietwapenvlieg

Op maandag 1 juni 2026. Het hooibeestje verdwenen in winter 1990/1991 na bijna 40 jaar weer terug in de Vijfheerenlanden met de eerste met foto gedocumenteerde waarneming.

Op vrijdag 5 juni en dinsdag 23 juni een bleke schoorsteenwesp. De zevende nieuwe insectensoort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.  

Op zondag 7 juni Cylindromyia brassicaria, een sluipvlieg (Tachinidae) van het geslacht Cylindromyia. De achtste nieuwe insectensoort zowel in de Alblasserwaard als in de Vijfheerenlanden en de heidebronsgroefbij de veertiende nieuwe insectensoort in de Vijfheerenlanden. 

Op maandag 22 juni werd een klaverzoenvlieg gezien. Sinds 2019 zijn er in totaal acht foto-waarnemingen in de Alblasserwaard, en nu ook nieuw in de Vijfheerenlanden. Het gevlekt kalkrieltje heeft in het Zouweboezemgebied zijn enige vliegplaats in zowel de Alblasserwaard als de Vijfheerenlanden.

Op donderdag 25 juni de kruldistelboorvlieg; de 23e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied en nieuw in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden en de 24e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied de speerdistelboorvlieg.

Op zondag 28 juni de kleine knoopkruidboorvlieg de 25e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied.

Op dinsdag 30 juni de gevlekte vederdistelboorvlieg de 26e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied en nieuw in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.

Op woensdag 1 juli het gewoon doorntje de 27e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied en de 15e nieuw in de Alblasserwaard en de 19e nieuw in de Vijfheerenlanden.

Op vrijdag 3 juli de tronkenbij en de slanke smalboktor de 28e en 29e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied . de slanke smalboktor is de 16e nieuw in de Alblasserwaard en de 20e nieuw in de Vijfheerenlanden.

Op vrijdag 24 juli de kleine stervlekboorvlieg de 37e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied.

Op 6 aug. staat de teller op 52 nieuwe insectensoorten in het Zouweboezemgebied in 2026.

Ook wordt er door anderen naar insecten gekeken om een indruk te krijgen kijk je op www.waarneming.nl  In de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden zijn in de afgelopen 15 jaar alleen al respectievelijk 800 en circa 600 soorten in de categorie vliegen en muggen gespot.

De 21 nieuwe soorten in de Alblasserwaard en de 26 nieuwe soorten in de Vijfheerenlanden uit de onderstaande tabel zijn niet gemeld op waarneming.nl.

In tabelvorm krijgen we dit onderstaande overzicht:

Zweefvliegen (Syrphidae).

Kustvlekoog (Eristalinus aeneus), nieuwe zweefvliegensoort nr. 1 in het Zouweboezemgebied in 2026. 

Kustvlekoog (vrouw) op kerspruim, Zouweboezemgebied, 4 maart 2026. De eerste nieuwe zweefvliegensoort in het Zouweboezemgebied in 2026.

Kustvlekoog, Z = Zouweboezemgebied. De eerste nieuw soort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.

Hommelmallota (Mallota fuciformis), nieuwe zweefvliegensoort nr. 2 in het Zouweboezemgebied in 2026.

Hommelmallota (man) op populier, Zouweboezemgebied, 28 maart 2026.

Hommelmallota (vrouw) op populier, Zouweboezemgebied, 22 maart 2026. De tweede nieuwe zweefvliegensoort in het Zouweboezemgebied in 2026.

Hommelmallota, Z = Zouweboezemgebied. De tweede nieuw soort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.

Veenglimmer (Orthonevra intermedia), nieuwe zweefvliegensoort nr. 3 in het Zouweboezemgebied in 2026. 

Veenglimmer (man) op dotterbloem, Zouweboezemgebied, 28 maart 2026. De derde nieuwe zweefvliegensoort in het Zouweboezemgebied in 2026.

Vroege glimmer en veenglimmer, Z = Zouweboezemgebied. De veenglimmer de derde nieuw soort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.

Atlantische bosglimmer (Orthonevra atlantica), nieuwe zweefvliegensoort nr. 4 in het Zouweboezemgebied in 2026. 

Atlantische bosglimmer, vrouwtje (Orthonevra atlantica) op paardenbloem, Zouweboezemgebied, 9 april 2026. Dit is de vierde nieuwe zweefvliegensoort in het Zouweboezemgebied. Sinds 2021 wordt ze in de Alblasserwaard waargenomen, tot nu toe in vijf kilometerhokken. Sinds 2023 is ze ook in de Vijfheerenlanden te vinden, tot nu toe in vier kilometerhokken.

Atlantische bosglimmer, Z = Zouweboezemgebied.

Kale sapzweefvlieg (Brachyopa insensilis), nieuwe zweefvliegensoort nr. 5 in het Zouweboezemgebied in 2026. 

Kale sapzweefvlieg (mannetje) op berk in het Zouweboezemgebied, 10 april 2026. De vijfde nieuwe soort in het Zouweboezemgebied in 2026. In de Alblasserwaard zijn geen waarnemingen bekend, en in de Vijfheerenlanden alleen in 2014 en 2015 in het Viaanse Bos.

Kale sapzweefvlieg, Z = Zouweboezemgebied.

Haantjesbandzweefvlieg (Parasyrphus nigritarsis), nieuwe zweefvliegensoort nr. 6 in het Zouweboezemgebied in 2026; de vierde nieuw soort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. 

Haantjesbandzweefvlieg, Zouweboezemgebied, 19 t/m 24 april 2026. De zesde nieuwe soort in het Zouweboezemgebied en de vierde nieuwe soort voor de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden in 2026.

Haantjesbandzweefvlieg, Z = Zouweboezemgebied. De vierde nieuw soort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.

Zilverkopgitje (Cheilosia uviformis), nieuwe zweefvliegensoort nr. 7 in het Zouweboezemgebied in 2026. 

Zilverkopgitje (man), Zouweboezemgebied, 22 april 2026. De zevende nieuwe soort in het Zouweboezemgebied in 2026. Waarneming op 14 april 2024 in Oud-Alblas, Alblasserwaard en in de Vijfheerenlanden in het Viaanse Bos, 2012, 2023 en 2024.

Zilverkopgitje, Z = Zouweboezemgebied.

Kruiskruidgitje (Cheilosia bergenstammi), nieuwe zweefvliegensoort nr. 8 in het Zouweboezemgebied in 2026. 

Kruiskruidgitje (man) op paardenbloem, Zouweboezemgebied, 25 april 2026.

Kruiskruidgitje, Z = Zouweboezemgebied.

Vroege glimmer, vrouw (Orthonevra geniculata) op speenkruid, Zouweboezemgebied, 28 maart 2026. In 2012, 2025 en 2026 hebben we de soort als enige gefotografeerd in het Zouweboezemgebied. Buiten de Vijfheerenlanden (Zouweboezemgebied) is er een fotowaarneming in de Alblasserwaard, Alblasserdam, 9 april 2020.

Glimmende platbek (Heringia heringi), nieuwe zweefvliegensoort nr. 9 in het Zouweboezemgebied in 2026. 

Glimmende platbek (man en vrouw), Zouweboezemgebied, 5 juni en 29 april 2026.

Glimmende platbek, Rode stip + Z = Zouweboezemgebied, 29 april, 5 en 20 juni 2026.  Kaart periode 2000-2026. De tweede waarneming in de Alblasserwaard (Papendrecht, 25 juni 2025) en Vijfheerenlanden.

Zilveren krieltje (Paragus pecchiolii), nieuwe zweefvliegensoort nr. 10 in het Zouweboezemgebied in 2026. De vijfde nieuw soort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. 

Zilveren krieltje, vrouw (Paragus pecchiolii)), Zouweboezemgebied, 21 mei 2026.

Verspreidingskaart Zilveren krieltje (Paragus pecchiolii)) op waarneming.nl. Periode 2000 - 2026. Rode stip en Z= Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. De vijfde nieuw soort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.

Sluipvliegen (Tachinidae).

Tachina lurida, nieuwe sluipvliegensoort nr. 1 in het Zouweboezemgebied in 2026; 

Tachina lurida (man) op sleedoorn, Zouweboezemgebied, 4 april 2026. Dit is de tweede waarneming in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. De eerste vond nog geen jaar geleden plaats in een natuurgebiedje langs het Recht van Ter Leede, Leerdam op 26 april 2025. Rode stip + Z = Zouweboezemgebied. Nieuwe soort in het Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026.

Wantssluipvlieg (Phasia hemiptera), nieuwe sluipvliegensoort nr. 2 in het Zouweboezemgebied in 2026. 

Wantssluipvlieg (Phasia hemiptera) op sleedoorn in het Zouweboezemgebied, 4 april 2026. Dit is de tweede waarneming in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. De eerste vond nog geen acht maanden geleden plaats in het Alblasserbos, Papendrecht, op 24 augustus 2025. Rode stip + Z = Zouweboezemgebied. Nieuwe soort in het Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026.

Ernestia puparum, Zouweboezemgebied, 6 april 2026. Dit is de derde sluipvliegensoort (Tachinidae) die in de afgelopen dagen in het Zouweboezemgebied is gezien. De eerste twee sluipvliegen Tachina lurida en de Wantssluipvlieg op 4 april waren nieuw voor dit gebied. Van deze soort zijn sinds 2009 fotowaarnemingen in de Vijfheerenlanden bekend, waaronder een opname uit 2021 in het Zouweboezemgebied.

Carcelia iliaca, nieuwe sluipvliegensoort nr. 3 in het Zouweboezemgebied in 2026. In april 2026 nieuw in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. 

Carcelia iliaca (een sluipvlieg), Zouweboezemgebied, 29 april 2026. Tweede waarneming in de Alblasserwaard 20 april 2026) en de eerste waarneming in de Vijfheerenlanden. Verspreidingskaart Carcelia iliaca op waarneming.nl. Op 20 april 2026 was er de eerste fotowaarneming in de Alblasserwaard (Gorinchem). Rode stip = waarneming Zouweboezemgebied. Nieuwe soort in het Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026.

Geelpoothoornaar, was Aziatische hoornaar (Vespa velutina).

De eerste melding van de geelpoothoornaar op waarneming.nl was een foto van een exemplaar dat uit een nestkast vloog, genomen in Dordrecht op 24 februari 2016. Vervolgens waren er in september 2017 enkele waarnemingen in Zeeland. In 2023 volgden de eerste meldingen in de bebouwde omgeving langs de rivier de Merwede in de Alblasserwaard. In 2024 werden voor het eerst exemplaren gezien in de Vijfheerenlanden en in juni 2025 vond de eerste waarneming plaats in het Zouweboezemgebied. In het najaar werden daar drie winternesten hoog in de bomen gefotografeerd. In maart 2026 werd de geelpoothoornaar koningin foeragerend gezien in de bloeiende kerspruim in het Zouweboezemgebied.

Geelpoothoornaar koningin (was Aziatische hoornaar) op kerspruim, Zouweboezemgebied,  20 maart 2026.

Hoornaarblaaskop (Conops vesicularis), nieuwe Blaaskopvliegensoort nr. 1 in het Zouweboezemgebied in 2026; 

De zesde nieuwe insectensoort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.

Donderdag 30 april 2026. Het Zouweboezemgebied blijft verrassen. Vandaag de Hoornaarblaaskop op foto vastgelegd. Parasiteert op de sinds 2024 in de Vijfheerenlanden voorkomende geelpoothoornaar. Maar ook parasiterend op de Europese hoornaar. Deze soort is nog nooit in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden gezien. De hoornaarblaaskop (Conops vesicularis) is een vliegensoort uit de familie blaaskopvliegen (Conopidae). 

Hoornaarblaaskop op waarneming.nl vanaf 2000. Rode stip = waarneming in het Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. De zesde nieuw soort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.
Hoornaarblaaskop, mannetje (Conops vesicularis), gezien in het Zouweboezemgebied op 30 april 2026. Deze parasiet leeft op zowel de Europese hoornaar als de geelpoothoornaar (voorheen Aziatische hoornaar). Het betreft de eerste waarneming ooit in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. De geelpoothoornaar wordt sinds 2023 in de Alblasserwaard en 2024 in de Vijfheerenlanden gezien.

Harige langsprietwapenvlieg (Stratiomys longicornis); de 15e nieuwe insectensoort in het Zouweboezemgebied in 2026 en pas de 4e waarneming in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. 

Harige langsprietwapenvlieg (Stratiomys longicornis), Zouweboezemgebied, 9 mei 2026.

Harige langsprietwapenvlieg (Stratiomys longicornis) in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden vanaf 2000. De rode Z en ronde stip= Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026.

Het hooibeestje (Coenonympha pamphilus); na bijna 40 jaar weer gefotografeerd in het Zouweboezemgebied.

Zaterdag 1 juni 2026. Tot de jaren ’90 fladderden de hooibeestjes over de wandelpaden in het Zouweboezemgebied. Dat was heel normaal, want ze kwamen overal voor in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. De winter van 1990-1991 was echter bijzonder slecht voor deze soort en vooral in het binnenland zijn ze toen op veel plekken verdwenen.

In 2013 en vanaf 2017 weer jaarlijks, werden ze in de Alblasserwaard gefotografeerd. Hoe anders ging dat in de Vijfheerenlanden: in 2014 (Zouweboezemgebied), 2015, 2016, 2018, 2020 en 2021 (Zouweboezemgebied) werden ze wel gespot, maar vreemd genoeg niemand nam de moeite om ze te fotograferen. De eerste foto daar werd pas op 16 mei 2025 gemaakt langs de Diefdijk, buiten de Vijfheerenlanden aan de Gelderse kant.

Moeilijk hé om enkele foto's te maken!

Hooibeestje (man en vrouw) waarvan de vrouw op margriet, Zouweboezemgebied, 1 juni 2026. Mijn laatste fotowaarneming in het Zouweboezemgebied was bijna 40 jaar geleden eind jaren '80 in de vorige eeuw.

Verspreidingskaart hooibeestje in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden, periode 2000 - 2026. Rode stip en Z = fotowaarneming Zouweboezemgebied. Alle rode vierkantjes zijn met foto gedocumenteerde kilometerhokwaarnemingen in de wijde omgeving. Kaart periode 2000-2026. Bron: waarneming.nl.

Bleke schoorsteenwesp (Odynerus melanocephalus), de zevende nieuwe insectensoort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. 

Bleke schoorsteenwesp, Zouweboezemgebied, 5 en 23 juni 2026. . Rode stip en Z = waarneming Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. Bron: waarneming.nl.  De zevende nieuw soort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.

Cylindromyia brassicaria, de achtste nieuwe insectensoort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden.  

Nieuwe sluipvliegensoort nr. 4 in het Zouweboezemgebied in 2026; daar komt er nu een achtste soort bij Cylindromyia brassicaria; een sluipvlieg (Tachinidae) van het geslacht Cylindromyia; 

Cylindromyia brassicaria op margriet en akkerdistel, een sluipvlieg (Tachinidae) van het geslacht Cylindromyia, Zouweboezemgebied, 7 juni en 1 juli 2026. Rode stip + Z= waarneming in het Zouweboezemgebied. Kaart periode 2000-2026. De achtste nieuwe insectensoort in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. Nieuwe soort in het Zouweboezemgebied.

Heidebronsgroefbij (Halictus confusus). De 20e nieuwe Insectensoort in het Zouweboezemgebied en de 14e in de Vijfheerenlanden. 

Heidebronsgroefbij (man) (Halictus confusus) op margriet, Zouweboezemgebied, 7 juni 2026. Rode stip + Z= waarneming in het Zouweboezemgebied. In de Alblasserwaard een waarneming op 7 mei 2024 in De Avelingen, Gorinchem en de zesde nieuwe insectensoort in 2026 in de Vijfheerenlanden.

FOTOPAGINA: Door klimaatverandering verandert de insectenwereld in het Zouweboezemgebied (2)